ဆရာတော်ကြီးများ ဩဝါဒကထာ
ဆရာတော်ကြီးများ ဩဝါဒကထာ
ရှင်မဟာသီလဝံသဆုံးမစာများ
(၁) သေတူရှင်ဖက်၊ ဆောင်ရွက်မကင်း၊ အချင်းချင်းတွင်၊ အခင်းကြီးငယ်၊
ရှိခါဝယ်လည်း၊ မဖယ်မသွေ၊ ညီညာကုန်း၍၊ ရုံးကြလေ ..။
(၂)တစ်ယောက်စကား၊ တစ်ယောက်နားမှ၊ မခါးရအောင်၊ သတိဆောင်၍
မောင်တို့ ဆိုလေ၊ ပျားသကာသို့ချိုလှစေ ..။
(၃) မတွေ့ခိုက်ရန်၊ မကျူးလွန်နှင့်၊ မျက်မာန်ဒေါသ၊ မထွက်ရအောင်၊
မာန်မာန ကိုချုပ်ကြလေ..။
(၄)ကိုယ်နှင့်လည်းစာ၊ သတ္တဝါကို၊ ကြင်နာလှစေ၊ သူ့အသက်ကို၊ ချစ်ပါလေ..။
(၅)သူ၏စီပွား၊ ငါ့စီးပွားကို၊ ထောက်ထားမိစေ၊ ကြီးလောဘကို၊ မျှတစေ..။
(၆)ဟုတ်သောအကြံ၊ မှန်သောအကျင့်၊ သင့်သောအယူ၊ ဖြူသောနှလုံး၊ သူတော်ထုံးကို၊
စွဲသုံးသောထွေ၊ မှန်လှစေ ..။
(၇)မှတ်ဖွယ်ရာရာ၊ ထိုထိုစာကို၊ ရှာ၍မပြက်၊ အိမ်တွင်ဖက် ..။
(၈)အစ်ကိုကြီးအား၊ ညီငယ်များလည်း၊ စကားနှုတ်သက်၊ ဖက်၍မဆို၊ ရိုသေလှစေ၊
ကိုကြီးအမ၊ သည်နှစ်ဝကို၊ မိဘကဲ့သို့ မှတ်ပါလေ..။
(ရှင်မဟာသီလဝံသဆုံးမစာများ)
_____________________________________________________________________________
ကန်ကြီးထောင့်ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တ ပညာသုတ
သက်ရှိလောကကြီးတွင် အသက်ရှင်နေထိုင်ကြလျက် မိမိတို့၏ ဘဝတလျှောက်လုံးတွင် ကံ-သုံးကြီးကို လ-သုံးနည်းနှင့် ဆီး၊ သတိဂိတ်က စည်း၊ ကိစ္စအားလုံး ပြီး-ဟူသော စကားဆောင်ပုဒ်ဖြင့် အစဉ်လက်ကိုင်ထား ကျင့်သုံးသွားကြပါ။
အကျယ်ကို ဖွင့်ဆိုပါအံ့၊
ကံ-သုံးကြီး
၁- ကာယကံ=ကိုယ်ဖြင့်ကျူးလွန်ခြင်း ကိစ္စဟူသမျှ။
၂-ဝစီကံ=နှုတ်ဖြင့်ကျူးလွန်ခြင်း ကိစ္စဟူသမျှ။
၃-မနောကံ=စိတ်ဖြင့်ကျူးလွန်ခြင်း ကိစ္စဟူသမျှ။
မည်သည့်အကြောင်းခြင်းရာကိစ္စမဆို မိမိ၏ ကိုယ်နှုတ်နှလုံး သုံးပါးသောကံများကို လ-သုံးနည်းဖြင့် ထိန်းသိမ်းပါ။ ချိန်ဆပါ။ ဆုံးဖြတ် လုပ်ကိုင်သွားကြပါ။ လ-သုံးနည်းဟူသည်မှာ-
၁-လွဲနေသလား။ ၂-လွန်နေသလား။ ၃-လိုနေသလား။
အဆိုပါ လ-သုံးနည်းဖြင့် သတိတည်းဟူသော ထွက်ပေါက်ဂိတ်မှ စည်း-ကာပိတ်ပင်၍ သုံးသပ်ခြင်းဖြင့် မကောင်းမှုများကို တားဆီးပြီး ကောင်းမြတ်သော အကြံ၊ ကောင်းမြတ်သော အပြော၊ ကောင်းမြတ်သော အလုပ်ဟူသမျှကို ဆောင်ရွက်သွားကြပြီး မိမိ ရည်ရွယ်ချက်၊ မိမိကိစ္စပြီးစီးရာ အမတနိဗ္ဗာန်ဆိုတဲ့ အောင်စခန်း၊ အောင်ပန်းသို့ ကြွလှမ်းဆွတ်ယူတော်မူနိုင်ကြစေရာကုန်သတည်း။
(ကန်ကြီးထောင့်ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တ ပညာသုတ)
_____________________________________________________________________________
ကမ္ဘာ့သာသနာပြု ဆရာတော် အရှင်သေဋ္ဌိလာဘိဝံသ
အလိမ္မာတရား
အလိမ္မာ စာမှာရှိသည်-ဟူသော စကားအရ
စာမှာရှိသော အလိမ္မာကို ကိုယ့်ကိုယ်သို့ ရောက်စေ၍
ကိုယ့်ကိုယ်မှာ အလိမ္မာတရားရှိရန် လိုအပ်ပေသည်။
(ကမ္ဘာ့သာသနာပြု ဆရာတော် အရှင်သေဋ္ဌိလာဘိဝံသ)
_____________________________________________________________________________
ကမ္ဘာအေး ပုဗ္ဗ ဝိဒေဟကျောင်းဆောင် ဘဒ္ဒန္တ ပညိဿရာဘိဝံသ
နေရေး သေရေး၊ မျှော်ခေါ်တွေး၊ အရေးနှစ်ပါးရှိ။
နေရေးဆိုတာ၊ စီးပွားရှာ၊ သူငါတွေးလေဘိ။
သေရေးဆိုတာ၊ ကုသိုလ်ရှာ၊ သေချာမြဲသတိ။
ဒါနသီလာ၊ ဘာဝနာ၊ သုံးဖြာကုသိုလ်ရှိ။
ထိုကုသိုလ်သာ၊ သေရာပါ၊ သူငါတွေး၍ကြည့်။
နေရေးချည်းသာ၊ ကြံတွေးပါ၊ သေခါ ကြောက်ရ၏၊
ဘဝနောင်ခါ၊ နေရေးပါ၊ သေချာတွေးသင့်ဘိ။
နိဗ္ဗာန်အထိ၊ သေရေး၏၊ သတိမြဲမြဲရှိ။
ဘုရားအာရုံ၊ မြဲစွာထုံ၊ ဘေးစုံအေးငြိမ်း၏၊
ဝိပဿနာ၊ ဘာဝနာ၊ ကိုယ်မှာ ရှု၍သိ။
ယင်းသို့ရှုလျှင်၊ နိဗ္ဗာန်မြင်၊ ဉာဏ်စဉ် မဂ်ဖိုလ်ထိ။
နိဗ္ဗာန်မြင်က၊ ဝဋ်ဒုက္ခ၊ မုချငြိမ်းတော့၏၊
(ကမ္ဘာအေး ပုဗ္ဗ ဝိဒေဟကျောင်းဆောင် ဘဒ္ဒန္တ ပညိဿရာဘိဝံသ)
_____________________________________________________________________________
ကသစ်ဝိုင် ဆရာတော်ကြီး အရှင်ရေဝတ
တရားအားထုတ်တယ်ဆိုတာ ဆရာသမားက ဥပနိဿယကျဖို့ အရေးကြီးတယ်နော်။
ဘယ်ဆရာပဲ ပြပြ၊ ဥပနိဿယကျရင် လမ်းမှန်တာပဲ။
ဆရာလုပ်သူကလဲ မိမိကိုယ်တိုင် ဥပနိဿယကျကျ လမ်းမှန်ပြနိုင်တဲ့ ဆရာ့ထံမှာ
အားထုတ်ကျင့်ကြံ၍ နေရာတကျ အစစကျနသေချာ တတ်မြောက်နားလည်ပြီးမှ
အဘိဓမ္မာ ဗဟုသုတကလဲ များများရရှိမှ သူတပါးကို ပြသင့်ပါတယ်။
(ကသစ်ဝိုင် ဆရာတော်ကြီး အရှင်ရေဝတ)
_____________________________________________________________________________
ကျိုက်ခမီ ရေလယ်ကျောင်း ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တ ဇဝန
သဒ္ဓါ-သီလ-သုတ-စာဂ-ပညာ-ဟိရီ-ဩတ္တပ္ပ ဆိုတဲ့ အမြင့်မြတ်ဆုံးသော သူတော်ကောင်းတရားကို ထာဝစဉ် မြဲနိုင်အောင် ကျင့်ကြံအားထုတ်ကြ။
ရတနာ ၃-ပါး၊ အနန္တောအနန္တ ၅-ပါးတို့၏ ဝေယျာဝစ္စကို ဘယ်သောအခါမှ မမေ့မလျော့ဘဲ ဆောင်ရွက်ကြ။
၅-ပါးသီလ မြဲကြ၍ ဝိပဿနာ သတိပဋ္ဌာန်တရားကို ကျားကုတ်ကျားခဲ စွဲစွဲမြဲမြဲ ကျင့်ကြံအားထုတ်ကြ။
(ကျိုက်ခမီ ရေလယ်ကျောင်း ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တ ဇဝန)
_____________________________________________________________________________
ဂူကိုးလုံးဆရာတော်ကြီး ဘဒ္ဒန္တ နန္ဒိယ
ကလျာဏ မိတ်ဆွေအချင်းချင်း
တယောက်အပြစ်ကို တယောက် သည်းခံကြ၍
အသက်ထက်ဆုံး ကရုဏာ မေတ္တာကို ရှေ့ထားကြလျက်
ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ အလွန်အေးချမ်းညီညွတ်လှစွာ
နေထိုင်မွေ့လျော်ကြရပေမည်။
(ဂူကိုးလုံးဆရာတော်ကြီး ဘဒ္ဒန္တ နန္ဒိယ)
_____________________________________________________________________________
စစ်ကိုင်း ရွှေဟင်္သာ ဆရာတော်ကြီး
အေး၊ ချို၊ ဆိမ့်၊ ဖန်၊
စားသုံးပြန်၊
လေးလံ ကိုယ်ခန္ဓာ။
ချဉ်၊ ငန်၊ စပ်၊ ခါး၊
စားသုံးငြား၊
ပေါ့ပါး ကိုယ်ခန္ဓာ။
အများအကျိုး၊ ရက်သည်ပိုးက၊
ခနိုးခနဲ့၊ ဆိုကဲ့ရဲ့လည်း၊
မဖဲ့မစောင်း၊ ကိုယ့်လမ်းကြောင်းကို၊
စိတ်ကောင်းနှင့်ယှဉ်၊ ရှေးရှုနှင်လော့။
(စစ်ကိုင်း ရွှေဟင်္သာ ဆရာတော်ကြီး)
_____________________________________________________________________________
အသက်ရှည်၍ အနာကင်းခြင်း
ဘုန်းကြီးတို့ကတော့ ဘုရား ပညတ်တော်မူထားခဲ့တဲ့ ဥပဒေသအတိုင်း လိုက်နာပြီး ဘုရားကြိုက်တဲ့ ပရိယတ်၊ ပဋိပတ် အလုပ်ကို မှန်မှန်လုပ်ပြီး ဘုရားရှင်ကို ပူဇော်တယ်။
နတ် လူ သတ္တဝါတွေကို မေတ္တာပို့တယ်။ အထူးသဖြင့်တော့ ဘုန်းကြီးပြုသမျှ ဒါန သီလ ဘာဝနာကုသိုလ်များကို ကိုယ်စောင့်နတ်၊ ကျောင်းစောင့်နတ်၊ တောတောင်စောင့်နတ်၊ ဘုမ္မစိုး၊ ရုက္ခစိုး၊ အာကာသစိုး၊ စတုလောကပါလနတ်၊ သာသနာစောင့်နတ်များကို အမျှပေးဝေတယ်၊ မေတ္တာပို့သတယ်၊ နတ် လူ သတ္တဝါတွေ ဘေးရန်ကြောင့်ကြ ဆင်းရဲကင်း၍ ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ကျန်းမာ ရွှင်လန်းကြပါစေ-လို့ အချိန်ရှိတိုင်း စွဲစွဲမြဲမြဲ မေတ္တာပို့တာပဲ။
ဒီမေတ္တာတန်ခိုးတွေကြောင့် ဘုန်းကြီး အသက်ရှည်နေတာ ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။
ရောဂါလည်း ကြီးကြီး မားမား တခါမျှ မဖြစ်ဖူးပါဘူး။
ဘယ်ဆေးမှလည်း စွဲစွဲမြဲမြဲ မမှီဝဲရပါဘူး။
ယနေ့အထိ မျက်စိလည်းကြည်၊
နားလည်းကြည်၊
သွားလည်းကောင်း၊
ခါးလည်းမတ်၊
တောင်ဝှေးတောင် မကိုင်ရသေးပါဘူး။
(ဆရာတော်ကြီး သက်တော် ၉၅-နှစ်အရွယ်တွင် မြွက်ကြားသော ဩဝါဒ)
(စစ်ကိုင်း ရွှေဟင်္သာဆရာတော် ဘုရားကြီး)
_____________________________________________________________________________
အများအကျိုး ရွက်သည်ပိုးက
ခနိုးခနဲ့ ဆိုကဲ့ရဲ့လည်း
မဖဲ့မစောင်း ကိုယ့်လမ်းကြောင်းကို
စိတ်ကောင်းနှင့်ယှဉ် ရှေးရှုနှင်လော့။
ကိုယ်တိုင်ပြုမှ၊ ကံက မ၊ ချမ်းသာကြမည်သာ။
မိခင်ကိုကျော်၊ ဟိုဒွေးတော်၊ မမျှော်လင့်ကြရာ။
လူပျင်း နတ်မ၊ မရှိကြ၊ မှတ်ပယုံကြည်စွာ။
(စစ်ကိုင်း ရွှေဟင်္သာဆရာတော်)
_____________________________________________________________________________
ကိုယ်ကျင့်တရား မပျက်နှင့်
၁။ ကိုယ်ကျင့်တရား၊ ပြည့်စုံငြား၊ အများပူဇော်ရာ။
၂။ ကိုယ်ကျင့်တရား၊ ပျက်သူအား၊ အများကဲ့ရဲ့ရာ။
(စစ်ကိုင်း ရွှေဟင်္သာဆရာတော်)
_____________________________________________________________________________
စာတတ်သည့်အကျိုး
၁။ စာမတတ်မူ၊ အကန်းနှင့်တူ၊ မှတ်ယူ မလွဲပါ။
၂။ ကမ္ဘာ့အဆန်း၊ အခန်းခန်း၊ မျက်ကန်း မမြင်ပါ။
၃။ ဗဟုသုတ၊ အဝဝ၊ စာမှ ထွက်သည်သာ။
၄။ စာပေတတ်မှ၊ လိမ္မာကြ၊ မိန့်ဟ ရှေးဆရာ။
၅။ စာမတတ်က၊ ကြားသမျှ၊ ယုံရတတ်ကြရှာ။
၆။ ဗဟုသုတ၊ နည်းပြန်က၊ ယုံရ ပြောဟောရာ။
(စစ်ကိုင်း ရွှေဟင်္သာဆရာတော်)
_____________________________________________________________________________
ကောင်းသူနှင့် ပေါင်းပါ
၁။ ကိုယ့်ထက်သိတတ်၊ သူတော်မြတ်၊ ဆည်းကပ် မှီဝဲပါ။
၂။ ကိုယ့်ထက်တတ်သူ၊ ဆည်းကပ်မူ၊ နည်းတူ တတ်သည်သာ။
၃။ ပန်းမွန်မြတ်လေး၊ ရောကာထွေး၊ ဖက်မွှေးတတ်သည်သာ။
၄။ တရား ကိုယ်ကျင့်၊ ပျက်သူနှင့်၊ မသင့် မပေါင်းရာ
၅။ တရား ပျက်သူ၊ ပေါင်းဖက်မူ၊ နည်းတူ ပျက်မည်သာ။
၆။ တမာ ခါးသက်၊ မြစ်ရောယှက်၊ သရက် ခါးတတ်ပါ။
၇။ ငါးပိပုပ်ထုတ်၊ ဖက်ရွက်စုတ်၊ အဟုတ် နံတတ်ပါ။
(စစ်ကိုင်း ရွှေဟင်္သာဆရာတော်)
_____________________________________________________________________________
ဘဝကောင်း မလွတ်စေနဲ့
၁။ လူ့ဘုံဘဝ၊ ရခိုက်က၊ ပြုကြကုသလာ။
၂။ ပါရမီမှု၊ အစုစု၊ ပြုရလူ့ဘုံမှာ။
၃။ မေ့လျော့ပေါ့ဆ၊ မရှိရ၊ ရှိကဆင်းရဲမှာ။
၄။ ငရဲကျမှ၊ ကုသလ၊ ပြုကြလိုတတ်ပါ။
(ဒု-သ-န-သော တို့ကို ထောက်)
၅။ ပြိတ္တာဖြစ်မှ၊ နောင်တရ၊ ပြင်က မရပါ။
(နန္ဒိကပြိတ္တာ တို့ကိုထောက်)
(စစ်ကိုင်း-ရွှေဟင်္သာဆရာတော်)
_____________________________________________________________________________
ပရဟိတ
အများအကျိုး ရွက်သည်ပိုးက
ခနိုးခနဲ့ ဆိုကဲ့ရဲ့လည်း
မဖဲ့မစောင်း ကိုယ့်လမ်းကြောင်းကို
စိတ်ကောင်းနှင့်ယှဉ် ရှေးရှုနှင်လော့။
(စစ်ကိုင်း-ရွှေဟင်္သာဆရာတော်)
_____________________________________________________________________________
စွန်းလွန်းဆရာတော် ဦးကဝိ
သတ္တဝါတွေ သံသရာရေယာဉ်ကြောမှာ မျောနေဘကတာကို မြင်နေရလို့ မကြည့်ရက်နိုင်တာနဲ့ ဘုန်းကြီးကတော့ လက်လှမ်းမီတဲ့လူ လက်လှမ်းဆွဲ၊ ဝေးတဲ့သူ ကြိုးပစ်ပေး၊ ဝါးပစ်ပေးနဲ့ပေါ့၊ အဲဒါနဲ့မှ လက်လည်းလှမ်းမဆွဲ၊ ကြိုးဝါးလည်း မကိုင်ကြဘူးဆိုရင် ကိုယ့်ထိုက်နှင့်ကိုယ့်ကံ ကြိုးစား၍သာ ခံကြပေတာ့။
(စွန်းလွန်းဆရာတော် ဦးကဝိ)
_____________________________________________________________________________
ဒါယကာကြီး ဒါယကာမကြီးတို့---မချမ်းသာချင်ကြဘူးလား၊
အဲသည်လိုမေးတော့ မှန်လှပါဘုရား ချမ်းသာချင်ပါတယ်ဘုရား၊
အေး-ချမ်းသာချင်ရင် မိမိကိုယ်ကိုလဲ မချစ်နဲ့၊ သူတပါးကိုလဲ မချစ်နဲ့၊ ချစ်ရင် ဒုက္ခရောက်တတ်တယ်၊
ချစ်ခြင်းသမုဒယဟာ ဒုက္ခကိုသာ အကျိုးပေးတယ်။
အရှင်ဘုရားက မချစ်နဲ့ဆိုပေမဲ့ ချစ်သေးတာပေါ့ဘုရား၊ အဲ-ချစ်တာ မသိလို့ ချစ်တာ၊ သိရင် မချစ်ဘူး၊
အဲဒါကြောင့် မသိလို့ လိုချင်၊ လိူချင်လို့ စွဲလမ်း၊ စွဲလမ်းတော့ ပြုလုပ်၊ ပြုလုပ်တော့ ရရှိ၊ ရရှိတော့ ခံရ ခံကြပေတော့ဟု အားပေးလိုက်ရမှာပေါ့။
မသိတာက အဝိဇ္ဇာ လိုချင်တာက တဏှာ အဝိဇ္ဇာနှင့်တဏှာ နှစ်ပင်ပူးလို့ အကြောင်းပြုလိုက်တော့ ဇာတိတရားကြီး ရတာပေါ့၊ အဲ-ဇာတိတရား ဝဋ်ကောင်ကြီးရမှဖြင့် ခံရလိမ့်မယ်၊ မညဉ်းကြနဲ့၊ အဲ-သိတော့ မလိုချင်၊ မလိုချင်တော့ မပြုလုပ်၊ မပြုလုပ်တော့ မရ၊ မရတော့ ငြိမ်းတာပေါ့။
(စွန်းလွန်းဆရာတော် ဦးကဝိ၊ မြင်းခြံ)
_____________________________________________________________________________
အဂတိလေးပါး မလိုက်စားရဘူး၊ ဘက်မလိုက်ရဘူး။
ငဲ့ရင် စောင်းမယ်၊
စောင်းရင် ဖိတ်မယ်၊ မှောက်မယ်၊
မှောက်ရင် ကျတယ်။
အဓိပ္ပါယ်မှာ-လူ့လောကတွင် ငဲ့ကွက်မှု ဘက်လိုက်မှုများ ဖြစ်နေကြကြောင်း၊ ဆန္ဒ ဒေါသ မောဟ ဘယ-ဟူသော အဂတိလေးပါး အမှီပြု၍ တဖက်သတ်လုပ်ဆောင်ပေးတတ်ကြောင်း၊ အမှန်မပြောကြ၊
အကြိုက် လိုက်ပြောနေကြောင်း ဆိုလိုသည်။ ထို့ကြောင့် ငဲ့မှုလေးတခုက စတင်ပေါက်ဖွားပြီး အပါယ်လေးပါးကျသည်အထိ မိုက်မှား မှောက်မှား သွားရပုံကို သတိပြု၍ ငဲ့မှုမှန်သမျှကို ရှောင်ရှားသင့်ထိုက်လှပေသည်။
သူတော်ကောင်းဆိုတာ အနစ်နာခံရတယ်။
သူတော်ကောင်းဟု အမည်ခံထားရုံနှင့် သူတော်ကောင်းမဟုတ်ပေ၊ တကယ်အကျင့်ကောင်း မနောကောင်းပြီး သည်းခံခွင့်လွှတ်တတ်မှသာ သူတော်ကောင်း ဖြစ်လာရပေသည်။
သူတော်ကောင်းသည် ရှေ့ဆုံးရောက်ရန် တိုးဝှေ့၍ နေရာမယူပေ၊ ခြင်ကောင်၊ ယင်ကောင်ကိုပင် မသတ်တော့ပေ၊ ဤမျှအထိ ကိုယ် နှုတ် နှလုံး ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့လာခြင်းမှာ သစ္စာလေးပါး သိမြင်သောကြောင့်ပင် ဖြစ်လေသည်။ အနိစ္စတရား ဒုက္ခတရား အနတ္တတရား သုံးပါး အမြဲလက်ကိုင်ထားသောကြောင့် ပြန်လည်၍ လက်စားချေခြင်း၊ ရန်တုံ့ခြင်း မရှိပေ။
သူတော်ကောင်း ပညာရှိ တဦးက နိဗ္ဗာန်ရရှိရန်အတွက်
`သေဘေးဆင်ခြင်၊ ရှောင်ကြဉ်ပါပ၊ စိတ္တကြံ့ခိုင်၊ ပိုင်ပိုင်သိမှ၊ နိဗ္ဗာန်ရ´ဟူ၍ ဩဝါဒပေးထားလေသည်။
`သေခြင်း တရား၊ ဖန်ဖန်ပွား၊ ဖယ်ရှားမာနမီး´ဟူသော လင်္ကာအရ ငါ ငါ့ဥစ္စာဟူသော အစွဲမာန်ကလေးများ နည်းပါးပြီး ကင်းစင်ပပျောက်ရန် မရဏာနုဿတိကမ္မဋ္ဌာန်းကို နေ့စဉ်ပွားများရသည်။
သေခြင်းတရား စဉ်းစားပွားများနေသူတိုင်း နိဗ္ဗာန်ကိုသာလျှင် တောင်းတပြီး အကုသိုလ်ဒုစရိုက်မှုများ လျော့နည်းလာပေသည်။
ထို့နောက် သမထ သမာဓိ သိက္ခာတရားတို့ကို ပွားများ၍ စိတ်ဓာတ်ကြံ့ခိုင်လာရ၏၊ စိတ်တည်ကြည်မှသာ အမှန်သစ္စာတရားကို မြင်သည်ဟူ၍ မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတော်မူသည်။
စိတ်တည်ကြည်ငြိမ်သက်ပြီး စိတ်ဖြောင့်မတ်ရန် အရေးအကြီးဆုံး ဘဝပန်းတိုင်ပင် ဖြစ်တော့၏၊
စိတ်ငြိမ်သက် တည်ကြည်လာသည်နှင့်အညီ ရုပ်နာမ်ခန္ဓာ၏ ဖြစ်မှုပျက်မှုကိုလည်း မြင်သိလာ၍ ပရမတ်တရားကို မြင်သိနားလည်၍ ပညာသိက္ခာကို ရပေသည်။
စိတ်ငြိမ်မှ ကိုယ်ချမ်းသာသည်။
စိတ်ငြိမ်မှ အမှန်သိသည်။
နိဗ္ဗာန်ရရန်၊ စိတ်သာမှန်၊ ဧကန်မလွဲပါ။ဟူသောဩဝါဒအရ စိတ်မှန်သူသည် ယခုနေရာ ယခုအချိန်၌ပင် နိဗ္ဗာန်ကို တဒဂ်ရနေတော့သည်။
(စွန်းလွန်းဆရာတော်)
_____________________________________________________________________________
၁။ ငါးပါးပဉ္စသီကို ခါးဝတ်အထည်လို မြဲကြ။
၂။ ရှစ်ပါးသီလ တဘက်ကို ခြုံကြ။
၃။ ရတနာသုံးပါး ပန်းသုံးပွင့်ကို ပန်ကြ။
၄။ သမထ ဝိပဿနာ အမွှေးနံ့သာကို လိမ်းကြ။
၅။ ပိုတာ လျှံတာ လှူဒါန်းကြ။
အဲဒါ ကိုယ့်အလုပ် ကိုယ့်တာဝန်လို့ မှတ်ကြ။
(စွန်းလွန်းဆရာတော်ဘုရားကြီး ဘဒ္ဒန္တကဝိ)
_____________________________________________________________________________
စာဏကျနီတိ
ပညာရှိ သူတော်ကောင်း
အကြင်သူသည် သူတပါး၏မယား၌ အမိကဲ့သို့၄င်း၊
သူတပါး၏ ဥစ္စာတို့၌ အိုးခြမ်းကွဲ၊ မြေစိုင်ခဲကွဲ ကဲ့သို့၄င်း၊
အလုံးစုံသော သတ္တဝါတို့၌ မိမိကဲ့သို့၄င်း ရှု၏၊
ထိုသူသည် ပညာရှိ သူတော်ကောင်း မည်၏၊
(စာဏကျနီတိ)
_____________________________________________________________________________
ဆဋ္ဌမ မဟာရင်ဂိုဏ်းချုပ် ဆရာတော်ကြီး ဘဒ္ဒန္တဇောတိပါလ
၁။ ကောက် စားမလောက်၊ ဖြောင့် စားမကုန်
၂။ အသွားအလာ ဣန္ဒြေရှိပါစေ
၃။ စကားကို နည်းနည်းပါးပါး ပြော
၄။ မနောကြံတိုင်း ဖွင့်မပြောနဲ့။
(ဆဋ္ဌမ မဟာရင်ဂိုဏ်းချုပ် ဆရာတော်ကြီး ဘဒ္ဒန္တဇောတိပါလ)
_____________________________________________________________________________
ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တသုမနသာဂရ
မေတ္တာ ကရုဏာ
သတ္တဝါများ၊ မေတ္တာထား၊ အများချမ်းသာသည်-ဟု ဆိုသည့်အတိုင်း
အားလုံးသောသတ္တဝါတို့ကို အမြဲတမ်း ချမ်းသာစေလိုသော မေတ္တာ။
သနားကြင်နာသည့် ကရုဏာ။
ထိုတရားများ လက်ကိုင်ထားပြီး ကျင့်သုံးနေထိုင်သွားကြပါလျှင် သူရော ကိုယ်ပါ သတ္တဝါများအားလုံး ဘေးရန်ကင်းကွာ ကျန်းမာချမ်းသာကြမည် ဖြစ်ပေသည်။
(ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တသုမနသာဂရ)
_____________________________________________________________________________
ဆရာတော် အရှင်သေဋ္ဌိလ
အသက်ရှည်ကြောင်း
ဘုန်းကြီးမှာ သွေးတိုးလဲ မရှိဘူး၊ နှလုံးရောဂါလဲ မရှိဘူး၊ ဘာရောဂါမှ မရှိဘူး ဒကာတို့၊
အသက်ရှည်ရှည် နေထိုင်နိုင်အောင် ပူပင်သောက မထားနဲ့၊
ပူပင်စရာ သောကဖြစ်စရာ ကြုံလာရင်လဲ သတိနဲ့ ဆင်ခြင်ပြီး ဖြေဖျောက်ပစ်၊
အစားအစာကိုလဲ ကိုယ်နဲ့သင့်တင့်ရာကို ချင့်ချိန်ပြီး မျှတအောင် စား၊
ကို်လက်လှုပ်ရှားမှု တခုခုအနေနဲ့ လမ်းဖြစ်ဖြစ် မှန်မှန်လျှောက်၊
ပူပင်သောက ကြောင့်ကြမှု များရင်လည်း လူဟာ အသက်တိုတယ်၊ လူအိုတယ်၊
အစားအသောက် အနေအထိုင် ပူပင်ကြောင့်ကြမှု နည်းနိုင်သမျှနည်းတာဟာ စိတ်ချမ်းသာရေး
ကျန်းမာရေးလို့ သဘောပေါက်။
ပါဠိတော်ထဲမှာလဲ-အတိတ်ကိုစြွဲပီး မပူပန်ပါ၊
အနာဂတ်ကို စွဲ၍ မတောင့်တပါ၊
ပစ္စုပ္ပန် ရှိတာလေးနဲ့ မျှတပါသည်၊
ထိုပကြောင့် ရုပ်ဆင်း ကြည်လင်ပါသည်-လို့ ဟောထားတာ ရှိပါသည်။
ဒါကြောင့် တို့ ကျန်းမာရေးကောင်းခြင်း အကြောင်းတရပ်ကတော့ စိတ်အေးအေး ထားတတ်ခြင်း၊
ပူပင်ကြောင့်ကြမှု ကင်းခြင်း-လို့ ဆိုနိုင်ပါတယ်။
နောက်တခုက စိတ်အလုပ်ပဲ
တကယ့်ကို စိတ်အလုပ် လုပ်ထားတဲ့သူ တယောက်ဟာ သေချိန်ကျလို့ သေခါမှသေရော၊
မကျန်းမမာ ဖြစ်ခဲတယ်၊ ဟိုဘဝက ပါလာတဲ့ ကံဟောင်းကံကြွေးရှိလို့ ခံရတာမျိုးမှတပါး
ကျန်းမာရေးမထိခိုက်နိုင်ဘူးဆိုတာ တို့တကယ်ယုံကြည်တယ်၊
အလုပ်လုပ်နေတယ်၊ အလုပ်လုပ်နေလို့ ညအိပ်ချိန် နည်းသွားမယ်၊ ဘာမှမဖြစ်ဘူး၊
စိတ်အလုပ်ပြောတာနော်၊ စိတ်အလုပ်ဆိုတာ ကမ္မဋ္ဌာန်းအလုပ် ပြောတာ၊ ငါငယ်ငယ်ကတဲက လုပ်ခဲ့တာပဲ၊
ဒီကမ္မဋ္ဌာန်းအလုပ်ကလဲ ငါ့ကို ကျန်းမာစေတယ်လို့ ယူဆတယ်။
နောက်တခုက ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားခြင်းဟာ ကျန်းမာရေးအတွက် အလွန်အရေးပါတဲ့ လေ့ကျင့်မှုတရပ်ပဲ၊
လမ်းလျှောက်ခြင်းဟာ ကမ္မဋ္ဌာန်းထိုင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်များ (ထိုင်ပြီးအလုပ်လုပ်ရတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်များ) အတွက် အလွန်အရေးကြီးတယ်၊ လမ်းမလျှောက်လို့ ဖြစ်ကိုမဖြစ်ဘူး၊
ပဉ္စကနိပါတ် အင်္ဂုတ္တိုရ်မှာ စင်္ကြံသွားခြင်းရဲ့အကျိုး ၅-ပါး ဟောထားတာရှိတယ်၊
ခရီးသွားနိုင်၊ ကြံ့ခိုင်အားအင်၊ ကင်းစင်ရောဂါ၊ အစာကြေညက်၊ မပျက်သမာဓိ၊ ငါးပါးရှိ၊
မှတ်သိစင်္ကြံအကျိုးတည်း-တဲ့
ငါတော့ အင်္ဂလန်မှာနေတုံး ဘယ်လောက်အေးအေး လမ်းလျှောက်ထွက်တာပဲ၊ မိုးသိပ်များလို့ မထွက်နိုင်ရင် အခန်းတွင်းမှာ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်တယ်၊ ခြေဖျားကိုထိအောင် ကွေးညွတ်ရတဲ့ လေ့ကျင့်ခန်းမျိုးတွေ
မပျက်မကွက် လုပ်လေ့ရှိတယ်၊ ဒါကြောင့် နှာစေးချောင်းဆိုးမှစ တပါးတခြား ဘာရောဂါဖြစ်တယ်လို့ သိပ်မရှိပါဘူး။
(ဆရာတော် အရှင်သေဋ္ဌိလ)
_____________________________________________________________________________
ဆရာတော် ဦးသူရိယာဘိဝံသ-မန္တလေးမြို့
တယောက်နဲ့တယောက် ဆန့်ကျင်တဲ့စကားပြောလျှင် တယောက်နဲ့တယောက် သူနိုင်ကိုယ်နိုင် အပြိုင်ဖြစ်နိုင်ဖို့ အတွက် စော်ကားမော်ကား ငယ်ကျိုးငယ်နာတွေပဲဖော်ပြီး ပြောလာကြလိမ့်မယ်၊ အဲဒီလို တယောက်နဲ့ တယောက် စော်ကားမော်ကား အပြောများလာလျှင် စိတ်တွေပျံ့လွင့်လိမ့်မယ်၊ ပျံ့လွင့်ရင် ဣန္ဒြေတွေ စောင်းစည်းမှု မရှိတော့ဘူး၊ ဣန္ဒြေတွေ မစောင့်စည်းတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့စိတ်သည် သမာဓိပျက်သွားလေပြီ။
(ဆရာတော် ဦးသူရိယာဘိဝံသ-မန္တလေးမြို့)
_____________________________________________________________________________
ဆရာတော် ဦးအာစိဏ္ဏ-ဆေးကျောင်း၊
စာရေးနိုင်တဲ့သတ္တိဆိုတာ ခပ်ပါးပါးလေးတွေးတတ်ရုံနဲ့တော့ မဖြစ်နိုင်ပါဘူး၊ သူတပါးနားလည်အောင် လက်ခံလာအောင် ရေးပြနိုင်ဖို့ရာ အနည်းဆုံး စာပေဝမ်းစာပြည့်တင်းနေမှ ဖြစ်တာ၊ ဘာစာမှ ဟုတ်တိပတ်တိ ဖတ်မှတ်လေ့လာ ဆည်းပူးအားထုတ်မှုမရှိပါဘဲ စာရေးနေတယ်ဆိုတဲ့ လူကတော့ အံ့ဖွယ်ဟာသတပါး ဖြစ်နေမှာပဲ၊ လောကီဘက် လောကုတ္တရာဘက် နှံ့စပ်အောင်ထိုးထွင်းသိနိုင်ရမယ်၊ ပါဠိပါဠ်သားနဲ့ ဝေါဟာရ အသုံးအနှုန်းတွေ နိုင်နင်းကျွမ်းကျင်ရမယ်၊ ဒါတွေမှ နကန်းတလုံးမသ်ဘဲနဲ့ ရေးနေရုံဆိုရင်တော့ ထိုင်နေရင် အကောင်းသားပါပဲ၊ ဒါကြောင့် စေတနာအရင်းခံနဲ့ အပင်ပန်းခံပြီး စာတွေ ပေတွေကို ဂျာနယ်တွေ မဂ္ဂဇင်းတွေထဲ ရေးပြနေတဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ အင်မတန်လေးစားစရာကောင်းတယ်၊ ပိုက်ဆံပေါလို့ လုံးချင်းစာအုပ်တွေ ရေးနေပေ မယ်လို့ စာပေဝမ်းစာမရှိရင် စာဖတ်သူတွေက သဘောပေါက်ကြတယ်နော်၊ ငွေရှိလို့ စာအုပ်ထုတ်ရုံနဲ့တော့ လူရိုသေ ရှင်ရိုသေ ဖြစ်မလာနိုင်သေးပါဘူး။
ဂျာနယ်တွေ မဂ္ဂဇင်းတွေထဲရေးလို့ ပါလာတာကမှ ဂုဏ်တက်ပါလိမ့်မယ်၊ ဘာလို့လဲဆိုတော့ တည်းဖြတ်ဝေဖန် နိုင်တဲ့ အယ်ဒီတာတွေလက်ထဲက ထိုးဖောက်ထွက်ခဲ့ရတဲ့ စာမူတွေဖြစ်နေလို့ပါပဲ။
(ဆရာတော် ဦးအာစိဏ္ဏ-ဆေးကျောင်း၊ တမ္ပဝတီဆင်တဲတိုက် မန္တလေး)
_____________________________________________________________________________
ဆရာတော်ကြီး ဘဒ္ဒန္တ စန္ဒြမဏိ မဟာထေရ်
၁။
သူတပါးတို့၏ မှားယွင်းသော မိစ္ဆာအယူဝါဒကို တိုက်ဖျက်လိုသူသည် ရှေးဦးစွာ မိမိကိုယ်ကို သင့်တင့်လျောက်ပတ် ကောင်းမြတ်သော အကျင့်စာရိတ္တ သီလစသည်တို့၌ တည်စေရာ၏၊
၂။
တရားကောင်း တရားမှန်တို့ကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်လိုသော ပညာရှိတို့သည် အလုံးစုံသော ရွှေ-ငွေ-ဥစ္စာ ရတနာဟူသမျှတို့ကို၄င်း။
မျက်-နား-နှာ-အင်္ဂါ-ခြေ-လက် သော ကိုယ်ခန္ဓာ အစိတ်အပိုင်းတို့ကို၄င်း။
မိမိအသက်ကို၄င်း။
တစုံတရာ ငဲ့ကွက်တွန့်တိုခြင်းမရှိဘဲ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ စွန့်လွှတ်ရာ၏၊
(ဆရာတော်ကြီး ဘဒ္ဒန္တ စန္ဒြမဏိ မဟာထေရ်)
_____________________________________________________________________________
ဆရာတော်ကြီး ဘဒ္ဒန္တကုသလ
မေတ္တာဆိုတာ သူတပါးကို ကြီးပွားချမ်းသာစေလိုသောစိတ်။
တရားကိုယ်က အဒေါသ အပြစ်ကင်း၍ သန့်ရှင်းကြည်လင်သောစိတ်။
တရားကိုယ်က အရိုးခံတရားကြီး။
ပုဂ္ဂိုလ် သတ္တဝါ မျက်နှာမလိုက်။ လေးလေးနက်နက် ပို့ရန်သာ အဓိက။
သတ္တဝါအားလုံး၏ လိုတရ ဆေး။
တလောကလုံး၏ ငြိမ်းချမ်းရေး လက်နက်။
ဗုဒ္ဓဝါဒ၏ အနှစ်သာရ။
ပိဋကတ်သုံးပုံ၏ အမတ။
အရာရာတွင် လိုသလို အသုံးချ၍ရသော သဘာဝအင်အားကြီး ဖြစ်သည်။
(ဆရာတော်ကြီး ဘဒ္ဒန္တကုသလ)
_____________________________________________________________________________
ဆရာတော်ကြီး ဦးသံဝရ
ဝီရိယဆိုတာ ကောင်းတဲ့ဘက်၊ မကောင်းတဲ့ဘက် နှစ်ဖက်စလုံးမှာ ရှိတာချည်းပဲ။
မကောင်းတဲ့ဘက်မှာတော့ ခိုးဖို့ တိုက်ဖို့ ညှဉ်းဆဲသတ်ဖြတ်ဖို့အတွက် စောစောက ပြင်ဆင် အားထုတ်တာတွေဟာ မကောင်းတဲ့ဘက်မှာ ရှိတဲ့ ဝီရိယတွေဖြစ်တယ်။
ကောင်းတဲ့ဘက်မှာတော့ ဒါန သီလ ဘာဝနာ စတဲ့ ကောင်းမှုတွေကို မသေခင် ကြိုတင်ပြုလုပ်အားထုတ်မှုတွေပဲ။
အဲဒါတွေဟာ ကောင်းမှုဘက်မှာရှိတဲ့ ဝီရိယတွေပါပဲ။
(ဆရာတော်ကြီး ဦးသံဝရ)
_____________________________________________________________________________
ဆားတုံ ဆရာတော်
ပညာ
မျက်လုံးပမာ၊ သားသည်းချာတို့၊ ကောင်းပါစေလို၊ ပညာကိုလည်း၊ နုပျိုငယ်က၊ သင်ချေမှတည့်။
ထိုမှရွယ်ရောက်၊ တံခွန်ဆောက်သို့၊ တယောက်ထင်ပေါ်၊ နှံ့သိကျော်လိမ့်၊
ငယ်သော် ငယ်က၊ များသိပ္ပကို၊ တစ မသင်၊ လေးဖင်၍သာ၊ အိမ်မှာလည်းပျော်၊ နေချေသော်မူ၊
လူမဟူရ၊ လူအ လူကန်း၊ လူနှမ်း လူရူး၊ သည်ထက် ထူး၏၊
(ဆားတုံ ဆရာတော်)
_____________________________________________________________________________
တိပိဋက ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တကောသလ္လ
အထုပ်ကလေးကို တပြင်ပြင်
အထုပ်ရှင်မှာ သေလို့သွား၊ ကျန်တဲ့သူတွေ ဝေလို့စား။
အထုပ်ရှင်မှာ အလကား၊ ဘာကမှလဲ ပါမသွား။
သေရွာကျတော့ အပယ်သွား၊ နိဗ္ဗာန်ရောက်ဖို့ အခက်သား။
ကုသိုလ်ပုည ပြုမှတော်
အဖော်ပါမှ စိတ်မှာအေး၊ ဘဝဖန်ခါ ရိက္ခာဆေး။
ရုပ်နာမ်နှစ်ဖြာ ဒုက္ခပေး၊ သက်တမ်းလေးက အတိုလေး။
အိုဘေးနာသေ မကင်းသေး၊ နိဗ္ဗာန်ရောက်မှ ဒုက္ခအေး။
(တိပိဋက ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တကောသလ္လ)
_____________________________________________________________________________
တိပိဋကဓရ ဆရာတော် ဦးနေမိ်န္ဒ
ဓမ္မလက်ဆောင်မွန်
များစွာအာရုံ၊ ကာမဂုဏ်၊
ခုံမင်တပ်မက် လိုချင်သည်။
ကိလေသာဆိုး၊ ဘေးရန်မျိုး၊
လွှမ်းမိုးနှိပ်စက် ခံရသည်။
ငြိတွယ်ခင်မင်၊ ဒုက္ခဝင်၊
အစဉ်ပူးကပ် လိုက်လေသည်။
လှေကွဲပျက်တွင်၊ ရေအယဉ်၊
သက်ဝင်ရောက်ပုံ တူလှသည်။
ဒုက္ခကင်းချင်၊ သတိယှဉ်၊
ခင်မင်ကာမ ရှောင်ရမည်။
အာရုံခင်မင်၊ စွန့်ပယ်လျှင်၊
ရေယဉ်ဩဃ လွန်မြောက်သည်။
လှေထဲရေများ၊ သွန်ပယ်ရှား၊
ပေါ့ပါးလွယ်ကူ ကမ်းရောက်သည်။
လှေရေ ပမာ၊ ကိလေသာ၊
ရှောင်ခွာပယ်ထုတ် သွန်ရမည်။
ထုတ်ခွါပယ်လျှင်၊ နိဗ္ဗာန်ခွင်၊
ကပ်ဝင်ပေါ့ပါး ရောက်ရသည်။
စိတ်ကောင်းမထားက၊ ဆင်းရဲရ၏၊
စိတ်ကောင်းထားမှ၊ ချမ်းသာရ၏၊
(တိပိဋကဓရ ဆရာတော် ဦးနေမိ်န္ဒ)
_____________________________________________________________________________
၁။ ဓမ္မ အဓမ္မ၊ ဤနှစ်ဝ၊ မိန့်ဟ မြတ်ဗုဒ္ဓါ။
၂။ ကောင်းမှု ကုသိုလ်၊ တရားကို၊ ခေါ်ဆို ဓမ္မသာ။
၃။ မကောင်းမှုမျိုး၊ တရားဆိုး၊ ခေါ်ရိုး အဓမ္မာ။
၄။ ဓမ္မ အဓမ္မ၊ မတူကြ၊ ကွဲရ အကျိုးမှာ။
၅။ အဓမ္မဆိုး၊ မကောင်းကျိုး၊ ပေးရိုးဧကန်သာ။
၆။ ဓမ္မခေါ်ရိုး၊ ကုသိုလ်မျိုး၊ ကောင်းကျိုးပေးမည်သာ။
၇။ အဓမ္မ ရှား၊ ဓမ္မ များ၊ ကြိုးစားအားထုတ်ပါ။
၈။ ကုသိုလ်ဓမ္မ၊ ရှိသူမှ၊ ဒုက္ခ ကင်းလွတ်ကွာ။
၉။ ထို့ကြောင့် ဓမ္မ၊ ကုသလ၊ မုချပြုလုပ်ပါ။
(တိပိဋကဓရ ဆရာတော် ဦးနေမိန္ဒ)
_____________________________________________________________________________
မင်းကွန်း တိပိဋကဓရ ဆရာတော် ဦးဝိစိတ္တသာရာဘိဝံသ
၁။ သူများအကျိုး ပျက်စီးရာကို ဘယ်အခါမှ မလုပ်နဲ့၊ မပြောနဲ့၊ မကြံနဲ့။
၂။ ကြမ်းတမ်းသောစကားကို မဆိုနဲ့။
၃။ မေတ္တာနှင့် ယှဉ်သောစိတ်ကို ဖြစ်စေရမည်။
၄။ အကောင်းကြံ၊ အမှန်လုပ်၊ အဟုတ်ပြော။
၅။ ယခုလက်ရှိအချိန်ထက် ကောင်းသောအချိန် မရှိ။
၆။ လက်ရှိ အချိန်ကို နိဗ္ဗာန်အထိ အကျိုးရှိအောင် သုံးပါ။
(မင်းကွန်း တိပိဋကဓရ ဆရာတော် ဦးဝိစိတ္တသာရာဘိဝံသ)
_____________________________________________________________________________
ရနိုင်ခဲသောပုဂ္ဂိုလ် နှစ်မျိုး
၁။ ရှေးဦးစွာ ကျေးဇူးပြုတတ်သောပုဂ္ဂိုလ်
၂။ ပြုဖူးသောကျေးဇူးကို သိပြီး ကျေးဇူးတုံ့ပြန်တတ်သောပုဂ္ဂိုလ်
ကျေးဇူးရှိဖူးလျှင် သက်ရှိပုဂ္ဂိုလ်ကို မဆိုထားဘိ၊ သက်မဲ့ကိုပင် ကျေးဇူးသိသင့်သည်ကို မာန်လည်ဆရာတော်က ဤသို့သတိပေးခဲ့သည်။
(သဝိညာဏက၊ မဟုတ်စွသေး၊ ရုက္ခဆာယာ၊ သစ်ရိပ်သာ၌၊ ရံခါတခိုက်၊ ကြုံကြိုက်နေနား၊ ခိုမိငြားက၊ ပြစ်မှားလိုလျက်၊ တရားပျက်၍၊ အခက်ကိုမျှ၊ မချိုးရဘူး၊
ချိုးက ဗာလ၊ မိတ္တဒုဗ္ဘော်၊ ပျက်ခေါင်းကျော်သည်၊ မတော်စရိုက် လူမိုက်တည်း။)
သစ်ပင်ရိပ်ကို ခိုလှုံဖူးသူသည် အသက်မရှိသော ထိုသစ်ပင်၏ အကိုင်းအခက်ကို မချိုးမဖြတ်ကောင်း၊
ချိုးဖြတ်က လူမိုက်ပျက်ခေါင်ကျော်ကြီး ဖြစ်တော့သည်-ဟု ဆိုထားသည်။
နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်း
၁။ သမ္မာဒိဋ္ဌိ=ကောင်းစွာ မြင်ခြင်း။
၂။ သမ္မာသင်္ကပ္ပ=ကောင်းစွာ ကြံခြင်း။
၃။ သမ္မာဝါစာ=ကောင်းစွာ ပြောဆိုခြင်း။
၄။ သမ္မာကမ္မန္တ=ကောင်းစွာ ပြုလုပ်ခြင်း။
၅။ သမ္မာအာဇီဝ=ကောင်းစွာ အသက်မွေးခြင်း။
၆။ သမ္မာဝါယာမ=ကောင်းစွာ အားထုတ်ခြင်း။
၇။ သမ္မာသတိ=ကောင်းစွာ အောက်မေ့ခြင်း။
၈။ သမ္မာသမာဓိ=ကောင်းစွာ တည်ကြည်ခြင်း။
(လင်္ကာ)
၁။ ကောင်းသော အသိ
၂။ ကောင်းဘိ အကြံ
၃။ ကောင်းသံ ဆိုပြော
၄။ ကောင်းသော အပြု
၅။ ကောင်းမှု သက်မွေး
၆။ ကောင်းရေး လုံ့လ
၇။ ကောင်းထ သတိ။
၈။ ကောင်းဘိ တည်ကြည်
ဤရှစ်မည်၊ တင့်ညီမဂ္ဂ၊ မှန်မောလှ။
သိမ်မွေ့ မူရာ၊ ချိုသာ နှုတ်ပြော၊ မနောဖြောင့်မတ်၊ ဤသုံးရပ်၊ မှတ်အပ် နိဗ္ဗုတာ။
(မင်းကွန်း တိပိဋကဓရ ဆရာတော် ဦးဝိစိတ္တသာရာဘိဝံသ)
_____________________________________________________________________________
ကြိုက်ရာရွေးပါ
* လူ နတ် ချမ်းသာ၊ လိုချင်ရှာ၊ ပြုပါ ဒါန-သာ။
* အနာရောဂါ၊ ကင်းချင်ရှာ၊ စောင့်ပါ သီလ-သာ။
* စိတ်ဆင်းရဲတာ၊ လွတ်ချင်ရှာ၊ လုပ်ပါ သမထ-သာ။
* နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာ၊ လိုချင်ရှာ၊ ရှုပါ ဝိပဿနာ။
* ထိုလေးမျိုးမှာ၊ ဆွေသဟာ၊ ကြိုက်တာ ရွေးစမ်းပါ။
(တိပိဋကဓရ မင်းကွန်းဆရာတော်ကြီး ဘဒ္ဒန္တဝိစိတ္တသာရာဘိဝံသ)
_____________________________________________________________________________
ကိလေသာနှင်နည်း နိဿရည်း
ငါ၏စိတ်တွင် လောဘဝင်က
ဝင်လာလောဘ အနိုင်ရအောင်
လောဘကင်းစင် ဘုရားရှင်ကို
ငါလျှင် ကြည်ညိုမိပါ၏၊
ငါ၏စိတ်တွင် ဒေါသဝင်က
ဝင်လာဒေါသ အနိုင်ရအောင်
ဒေါသကင်းစင် ဘုရားရှင်ကို
ငါလျှင် ကြည်ညိုမိပါ၏၊
ငါ၏စိတ်တွင် မောဟဝင်က
ဝင်လာမောဟ အနိုင်ရအောင်
မောဟကင်းစင် ဘုရားရှင်ကို
ငါလျှင် ကြည်ညိုမိပါ၏၊
တိပိဋကဓရ မင်းကွန်းဆရာတော်ကြီး
_____________________________________________________________________________
တိပိဋကဓရ ဓမ္မဘဏ္ဍာဂါရိက ယော-ဆရာတော်
ဘာသာတရားကိုးကွယ်ခြင်းဆိုတာ မည်သည့်ဘာသာဝင်ပဲလို့ အမည်ခံရုံသက်သက်မဟုတ်ပဲ ကိုယ့်ဘဝ ကိုယ့်လမ်း ကိုယ်ရှင်းပြီး ကိုယ့်လမ်းကို မှန်အောင်လျှောက်တတ်မှပါ၊ ဗုဒ္ဓသာသနာတော် လမ်းကြောင်းကြီးဆိုတာ ကတော့ သွားတတ်သူအတွက် ဒုက္ခခပ်သိမ်းချုပ်ငြိမ်းပြီး ဘေးရန်ကင်းကွာ အေးချမ်းစေနိုင်တဲ့ သေချာပေါက် လမ်းမှန်ကြီးတခုပါ၊ လမ်းတွေ့တုန်း တွင်အောင်သွားဖို့သာ ကိုယ့်တာဝန်ဖြစ်ပါတယ်။
(တိပိဋကဓရ ဓမ္မဘဏ္ဍာဂါရိက ယော-ဆရာတော်)
_____________________________________________________________________________
အပျက်မျိုးစုံ ဤလူ့ဘုံ
၁။ ဆွေမျိုး ဥစ္စာ၊ ပျက်တတ်ပါ၊ ကျန်းမာရေးလဲ ပျက်တတ်သည်။
၂။ အကျင့်ပျက်ငြား၊ အယူမှား၊ စွမ်းအား တုံးတတ်သည်။
၃။ အပျက်ငါးမျိုး၊ နောက်နှစ်မျိုးသာ၊ ကြောက်စရာ၊ ပါယ်ရွာ ပို့တတ်သည်။
၄။ ရှေ့သုံးမျိုးမူ၊ တရားယူ၊ နောက်မူ ပြင်ရသည်။
ပျက်စရာက ဆွေမျိုး ဥစ္စာ ကျန်းမာရေး ကိုယ်ကျင့်တရား အယူအဆ အတွေးအခေါ် အားဖြင့် ၅-မျိုးရှိပါတယ်။
အဲဒီငါးမျိုးထဲက တမျိုးမျိုးပျက်တဲ့အခါ အပျက်အတိုင်းထားပြီး ငေးမှိုင်နေရင် လူ့စွမ်းအားတွေ တုံးသွားတတ်ပါတယ်၊
အဲဒီအပျက်ငါးမျိုးထဲမှာ ရှေ့ ၃-မျိုး ပျက်ရုံနဲ့တော့ ထောင်မကျပါဘူး၊ အပါယ်မကျပါဘူး၊ စိတ်သာချပါ။
နောက် ၂-မျိုးပျက်မှသာ ထောင်ကျတတ် အပါယ်ရွာသို့ ပို့တတ်တာဖြစ်လို့ ကြောက်စရာကောင်းပါတယ်၊
ရှေ့ ၃-မျိုးပျက်လျှင် ဘယ်လိုမှ ပြင်ဖို့ လက်လှမ်းမမီတော့ဘူးဆိုရင် တရားအသိယူပြီး စိတ်ကို တရားနဲ့သာ ပြင်ပေးလိုက်ပါတော့။
နောက် ၂-မျိုးပျက်ရင်တော့ ကောင်းအောင် ပြန်ပြင်ပေးရမယ်၊ အပျက်အတိုင်းမထားဘဲ ပြန်ပြင်ပေးရင် အကောင်းဘက်ပြန်ရောက်လာပြီး ကောင်းကျိုး ဆောင်သွားပါတယ်။
(တိပိဋကဓရ အရှင်သိရိန္ဒာဘိဝံသ (ယော) ဆရာတော်)
_____________________________________________________________________________
နေတတ်မှ အကျိုးရှိ
ရွှေရှိတယ် ပြောပြော၊ ငွေရှိတယ် ပြောပြော၊
ပစ္စုပ္ပန်မှာ အေးချမ်းတည်ငြိမ်ရင့်ကျက်စွာ မနေတတ်ဘူးဆိုရင်
လူ့ဘဝဟာ ဘာမှကို အဓိပ္ပါယ် မရှိပါ။
ဒါကြောင့် ဘယ်အာရုံနဲ့ တွေ့တွေ့၊
တွေ့သမျှအာရုံနှင့် အဆင်ပြေအောင်
တည်ငြိမ်ရင့်ကျက် အေးချမ်းပျော်ရွှင်စွာ နေတတ်ရမယ်။
(တိပိဋကဓရ ယော-ဆရာတော် အရှင်သိရိန္ဒာဘိဝံသ)
_____________________________________________________________________________
မီးသတိပြု
၁။ လူ့လောကမှာ၊ မီးမပါ၊ ဘယ်ဟာတွေမှ မပြီးကြ။
၂။ ဆင်ခြင်မှုတွေ၊ ကင်းလွတ်ချေ၊ မီးတွေ လောင်တတ်ကြ။
၃။ မီးကြောင့်ငိုကြွေး၊ စိတ်ပူဆွေး၊ ဖင့်နှေးဆုတ်ယုတ် ပျက်စီးရ။
၄။ ဆင်ခြင်မှုတွေ၊ ပြည့်စုံပေ၊ မိတ်ဆွေ ပြန်ဖြစ်ကြ။
၅။ မီးကြောင့်စွမ်းအား၊ ကုသိုလ်ပွား၊ ထူးခြားမြင့်တက် ပြည့်စုံရ။
၆။ မီးသတိပြု၊ စိတ်ကိုလု၊ ကောင်းမှုတိုး၍ စွမ်းအားရ။
(တိပိဋကဓရ ယော-ဆရာတော်)
_____________________________________________________________________________
အဆိပ်ကင်းကွာ လူ့ချမ်းသာ
၁။ သတိမေတ္တာ၊ ဤနှစ်ဖြာ၊ လူ့ရွာ အဆိပ်ဖြေ။
၂။ အမှတ်မြဲသော်၊ သတိပေါ်၊ ရွှင်ပျော် အားတက်ပေ။
၃။ ခန္တီခိုင်မှ၊ မေတ္တာရ၊ မုချ အေးချမ်းပေ။
၄။ တယောက်တည်းပင်၊ စွမ်းအင်အပြည့်၊ တည့်လိုဘိ၊ သတိဖြင့်သာနေ။
၅။ အများတကာ၊ ဆက်ဆံရာ၊ မေတ္တာပါမှ အဆင်ပြေ။
၆။ သတိရှေ့ထား၊ တရားလက်ခံ၊ ပွားများပြန်၊ ဖန်ဖန်စပ်အောင် ရှုမှတ်လေ။
၇။ ကိုယ်ကိုစောင့်ကာ၊ သူ့ကိုပါ၊ မှန်စွာစောင့်နိုင်ပေ။
၈။ သည်းခံသနား၊ ဝမ်းမြောက်ငြား၊ ပွားများမေတ္တာဝေ။
၉။သူ့ကိုစောင့်ရှောက်၊ ကိုယ့်ဂုဏ်မြောက်၊ ပပျောက်ဘေးရန် လုံရပေ။
၁၀။ အဆိပ်ကင်းကွာ၊ လူ့ချမ်းသာ၊ ကောင်းစွာရနိုင်ပေ။
၁၁။ ဒါနသီလာ၊ ဘာဝနာ၊ မေတ္တာပါမှ ခိုင်မာပေ။
လူ့ချမ်းသာဆိုတာ ချမ်းသာအစစ်မဟုတ်ဘူး၊ အဆိပ်တွေ ရောနေတယ်၊ သတိမေတ္တာဆိုတဲ့ အဆိပ်ဖြေဆေး နှစ်ပါးကို ထည့်ပေးမှ အဆိပ်ကင်းကွာ လူ့ချမ်းသာကို ရရှိနိုင်မယ်။
သတိဆိုတာ အမှတ်မြဲမှ ပေါ်လာတယ်၊ မလွတ်တမ်း အကွက်ချပြီး မှတ်နေရင် သတိတိုးလာတယ်၊ သတိကို အာရုံဖမ်း ကိရိယာလို့လဲ ခေါ်ရတယ်၊
မြွေဆိုးကို ဖမ်းတဲ့အခါ အမြီးနဲ့ကိုယ်ကို ကိုင်ဖမ်းရင် ဖမ်းတဲ့သူဟာ အဆိပ်ပျံ့အောင် အကိုက်ခံရတတ်သလို အာရုံကို ဖမ်းတဲ့အခါ သတိမပါဘဲနဲ့ အမှတ်တမဲ့ဖမ်းရင် ကိလေသာအဆိပ်ပျံ့အောင် အာရုံက ဖမ်းသူကို ပြန်ကိုက်တတ်ပါတယ်၊ အာရုံကြောင့် စိတ်ဆင်းရဲတယ်ဆိုတာ တကယ်တော့ အာရုံအကိုက်ခံရတာပါ၊
မြွေဆိုးကို ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် ပိပိစီးစီး ခေါင်းကကိုင်ဖမ်းရင် အကိုက်မခံရဘဲ ဘေးရန်ကင်းကွာ ဖမ်းနိုင်သလို အာရုံကိုဖမ်းတဲ့အခါလဲ သတိညှပ် ကိုင်ဖမ်းမှ အာရုံ အကိုက်မခံရဘဲ ဘေးကင်းရန်ကွာ ချမ်းသာစွာ ဖမ်းနိုင်ပြီး အာရုံကြောင့် တရားစွမ်းအားသာ ပေါ်လာရပါတယ်၊ ရွှင်ပျော်အားတက်ရပါတယ်၊ မေတ္တာကတော့ သည်းခံခွင့်လွှတ် အောင့်အည်းတတ်၊ အနစ်နာခံတတ်တဲ့ ခန္တီ အမာခံကို ပိုင်နိုင်အောင် လေ့ကျင့်ပေးနိုင်မှ လွယ်လွယ်နဲ့ ရရှိလာနိုင်ပါတယ်၊
သတိက တယောက်တည်း တည့်အောင်နေဖို့ ညွှန်ပြပါတယ်၊
မေတ္တာက မရှောင်သာလို့ အများနဲ့ ဆက်ဆံရတဲ့အခါ အများနဲ့အဆင်ပြေအောင် တည့်အောင်နေဖို့ ညွှန်ပြပါတယ်။
ဒါမှသာ အဆိပ်ကင်းပါလိမ့်မယ်၊
သတိဆိုတာ မိမိကိုလုံခြုံအောင် စောင့်ရှောက်ရင်း သူတပါးကိုပါ လုံခြုံအောင် စောင့်ရှောက်ပေးတယ်၊
မေတ္တာကတော့ သူတပါးကို လုံခြုံအောင် စောင့်ရှောက်ကူညီရင်း ကိုယ့်ကိုပါ လုံခြုံအောင် စောင့်ရှောက်ပေးပါတယ်။
မေတ္တာလို့ပြောလိုက်ရင် ခန္တီ ကရုဏာ မေတ္တာ မုဒိတာ ဆိုတဲ့ သူတော်ကောင်းလမ်းစဉ် ၄-ချက်လုံး ပါဝင်သွားပါတယ်၊
ဒါန သီလ ဘာဝနာ လုပ်ငန်းအားလုံး မေတ္တာပါမှ ခိုင်မာပါတယ်။
(တိပိဋကဓရ ယော-ဆရာတော် ဦးသိရိန္ဒာဘိဝံသ)
_____________________________________________________________________________
တိပိဋကဓရ အရှင်သုမင်္ဂလာလင်္ကာရ
မိမိကိုယ်ကို ကြည့်ပါ
သူတပါး၏ ဆန့်ကျင်မဖွယ်သော အကျင့်များကို မကြည့်ရှုပါနဲ့၊
သူတပါးတို့၏ ပြု-မပြု ကိုလည်း မကြည့်ရှုပါနဲ့၊
မိမိအတွက် မိမိလုပ်-မလုပ်တို့ကို ကြည့်ပါ။
(တိပိဋကဓရ အရှင်သုမင်္ဂလာလင်္ကာရ)
_____________________________________________________________________________
ထွဋ်ခေါင်ဆရာတော်ကြီး
ပိုးဖလံမျိုး မီးကိုတိုး ကိုယ်ကျိုးနည်းလှပြီ။
(ထွဋ်ခေါင်ဆရာတော်ကြီး)
_____________________________________________________________________________
ဓမ္မဒူတ ဆရာတော် အရှင်ပညာဇောတ
သူများတွေကို နှိုင်းယှဉ်ပြီး ကိုယ်ဘာလဲဆိုတာ စစ်ပြီး လိုတာဖြည့်ပြီး ကိုယ့်ကိုကိုယ် ပြုပြင်ရတယ်၊ ကိုယ့်ကိုကိုယ် အသာကျောထားပြီး ငါ-သူ့ထက်တော်တာပဲ ဆိုပြီး မပြင်တဲ့လူဟာ ဘယ်တော့မှ မတိုးတက်ဘူး၊ ကိုယ့်ကိုကိုယ် လိုမှန်းမသိတော့ ဖြည့်လို့မရဘူးပေါ့၊ အဲဒီလိုပုဂ္ဂိုလ်ဟာ မတော်တော့ဘူး၊ ဒါကြောင့် နေရာတကာမှာ သူများအလိုကို လိုက်မကြည့်နဲ့၊ ကိုယ်လိုတာပဲ လိုက်ကြည့်ပြီးတော့ ဖြည့်၊ ဒါကြောင့် သူတော်ကောင်းဟာ အနစ်နာခံရတယ်ဆိုတာ သူများလိုတာ မကြည့်ဘဲနဲ့ ကိုယ်လိုတာပဲ ကိုယ်ကြည့်ပြီးတော့ သူများ မလုပ်ချင်လို့ ပျင်းလို့ စိတ်ထားမကောင်းလို့ မသိလို့ စသဖြင့် မလုပ်တာတွေကို ကိုယ်ကအကုန်လုပ်၊ သူများအတင်းအဖျင်း မပြောနဲ့၊ လူဆိုတာက တယောက်နဲ့တယောက် စရိုက်ချင်းလည်း မတူဘူး၊ အကြိုက်ချင်းလည်း မတူဘူး၊ ဒါကို ကိုယ်နဲ့မတူလို့ အပြစ်ပြောလို့ မရဘူး၊ အပြစ်မပြောနဲ့။
(ဓမ္မဒူတ ဆရာတော် အရှင်ပညာဇောတ)
_____________________________________________________________________________
ဓမ္မဒူတ-အရှင်ဣန္ဒာဝုဓ
ခေါင်းဆောင်ကေင်းတယောက်ကို အမှီသဟဲပြုပြီး ပစ္စုပ္ပန်မှာရော သံသရာမှာပါ ကြီးပွားချမ်းသာသွားတာ အများကြီး တွေ့ရပါသည်၊ ထိုနည်းတူ အပြောသာရှိပြီး အကျင့်မပါသည့် ခေါင်းဆောင်များနှင့် လွဲမှားနေသော အကျင့်ကို ကျင့်သည့် ခေါင်းဆောင်များကို မှီဝဲဆည်းကပ်မိလို့ ပစ္စုပ္ပန်မှာရော သံသရာမှာပါ နစ်မွန်းကြတာ ကိုလည်း အများကြီးတွေ့ရပါသည်။
ယခုကာလ၌ နေရာတိုင်းလိုလို၌ သာသနာပြုဆိုသော စကား တော်တော်ကိုခေတ်စားနေပါသည်၊ နေရာတိုင်း လိုလို သာသနာပြုဆိုသည့် စကားကို ကြားရ၍ ဝမ်းသာရမလား အောက်မေ့မိပါ၏၊ သို့သော် သေသေချာချာ စူးစမ်းလေ့လာကြည့်သောအခါ၌ မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမတရားတော်များနှင့် ဆန့်ကျင်လျက်ပြုသော သာသနာပြုများကိုသာ အများအားဖြင့် တွေ့ရှိရပါသည်။
(ဓမ္မဒူတ-အရှင်ဣန္ဒာဝုဓ)
_____________________________________________________________________________
ပဏ္ဍိတာရာမ စာသင်တိုက် ပဓာနနာယကဆရာတော်
၁။ သူတပါးအပြစ်ကို မြင်ဖို့ထက် ကိုယ့်အပြစ်ကို မြင်ဖို့က ခဲယဉ်း၏၊
၂။ သူတပါးကို အကဲခတ်ခြင်းထက် မိမိကိုယ်ကို အကဲခတ်ရခြင်းက ပို၍ ခက်၏၊
၃။ မိမိကိုယ်ကိ်ု ပြန်၍ အကဲခတ်နိုင်သော ပုဂ္ဂိုလ်သည် ချမ်းသာသုခ ရနိုင်၏၊
၄။ မကောင်းသောစိတ်သည် မကောင်းသောစိတ်ပိုင်ရှင်အား အောက်တန်းချ၏၊
၅။ ကောင်းသောစိတ်သည် ကောင်းသောစိတ်ပိုင်ရှင်အား အထက်တန်းတင်၏၊
၆။ ရုပ်ကို လှပတင့်တယ်အောင် ပြုပြင်နိုင်ခြင်းထက် စိတ်ကို လှပတင့်တယ်အောင် ပြုပြင်နိုင်ခြင်းက ပို၍ ခက်၏၊
၇။ လောက၌ သီလ သမာဓိ ပညာနှင့်တူသော လှပတင့်တယ်ခြင်း မည်သည် မရှိ။
၈။ ချမ်းသာချင်လျှင် အလိမ္မာကို ရှာ။
၉။ အလိမ္မာရှိမှ လောကီ၊ လောကုတ္တရာ ချမ်းသာရ၏၊
(ရန်ကုန် လှိုင်မြို့နယ် ပဏ္ဍိတာရာမ စာသင်တိုက် ပဓာနနာယကဆရာတော် ဘဒ္ဓန္တပဏ္ဍိတထေရ်)
_____________________________________________________________________________
ပထမ ရွှေကျင်ဆရာတော်ဘုရားကြီး
ရုပ်နာမ် နှစ်ပါး သတိထား
+ နာမ် လိမ္မာမှ - ရုပ် သက်သာမည်။
+ နာမ် မလိမ္မာ - ရုပ် နာလိမ့်မည်။
+ နာမ် မအေး - ရုပ် ခွေးဖြစ်လိမ့်မည်။
(ပထမ ရွှေကျင်ဆရာတော်ဘုရားကြီး)
_____________________________________________________________________________
၁။ ယစ်မသည် ဥအတွက်အသေခံသည်။
၂။ စာမရီသားကောင်သည် အမြီးအတွက် အသေခံသည်။
၃။ ရဟန်းသည် သီလအတွက် အသေခံသည်။
၄။ သစ်ပင်အားနည်းလျှင် လေမုန်တိုင်း တိုက်လှဲသည်။
၅။ ရဟန်းသမာဓိနည်းလျှင် ကိလေသာမုန်တိုင်း တိုက်လှဲသည်။
၆။ စိတ်သည် တောမျောက်ကဲ့သို့ လော်လည်ဧ်။ ။ အလိုမလိုက်ရာ။
၇။ ကာလကို လူ-မစားလျှင် လူကို ကာလ စားသည်။
၈။ သည်းခံခြင်း လက်နက်ဆောင်လျှင် ဒေါသမီး မလောင်။
၉။ တုတ်လက်နက်ဆောင်လျှင် ခွေးဟောင်သည်။
၁၀။ ဦးခေါင်းပြောင်ရိတ်ခြင်းသည် မာနကိုလည်း ရိတ်သည်မည်ဧ်။ ။
၁၁။ ဦးချိုကျိုးသော နွားသည် မာနလည်းကျိုးသည်။
၁၂။ မြွေဆိုး ပါးပျဉ်းထောင်လျှင် လူရိုက်ခံရသည်။
၁၃။ ရန်မထောင်မှ ရန်အောင်သည်။ ရန်ထောင် ရန်လှောင်မိတတ်သည်။
၁၄။ ရန်မလိုမှ ရန်ပြိုသည်။ ရန်လို ရန်ပိုတတ်လှသည်။
၁၅။ သလေးနှံ အဆံမရှိခင် ထောင်သည်။ အဆံပြည့်လျှင် ညွတ်သည်။
၁၆။ ဂါရဝကင်းသူ ဂုဏ်သတင်းမပြူ။ နွားစာငုတ်တိုနှင့်တူသည်။
၁၇။ သူတစ်ပါးလှေကို ဖာနိုင်လျှက် မိမိလှေကို မဖာလျှင် ရေနစ်တတ်သည်။
၁၈။ ဥဒေါင်းငှက် အက ကောင်းသော်လည်း စအိုပေါ်၍ အဆိုအမည်ခံရသည်။
၁၉။ ရေကန်၌ မှော်ကိုဖယ်၍ သောက်ရေခတ်ရသည်။
၂၀။ မသူတော်၌ အပြစ်ကိုဖယ်၍ ဂုဏ်ကောင်းရှာရသည်။
၂၁။ တုံးတတားလျှောက်စဉ် အရပ်တစ်ပါးမကြည့်နှင့် ချောက်သို့ကျလိမ့်မည်။
၂၂။ သံသရာတံတားလျှေက်စဉ် သူတစ်ပါးအပြစ်မကြည့်နှင့် သံသရာချောက်သို့ ကျလိမ့်မည်။
၂၃။ တရားပွဲကား လူကျဲတဲ၊ ရပ်ရွာပျော်ပွဲ တသဲသဲ။
၂၄။ ရိုသေစွာ ခစားလျှင် မင်းခစားပင် မင်းကိုနိုင်သည်။
၂၅။ အဆင်းလှလျှင် အိမ်သူဇနီးပင် လင်ကိုနိုင်သည်။
၂၆။ ကျင့်ဝတ်မချွှတ်လျှင် တပည့်ပင် ဆရာကိုနိုင်သည်။
၂၇။ မြင်းနိုင်လို ဇက်ဆွဲ၊ လှေနိုင်လို တက်ဆွဲ၊ ဆရာနိုင်လို ကျင့်ဝတ်ရိုသေမြဲ။
၂၈။ အပြစ်ပြ၍ ဆုံးမသူကို ရွှေအိုးပေးသူဟု ဆည်းကပ်ရမည်။
၂၉။ ပန်းပဲဆရာ အထုမခံသော သံတုံး လက်နက်မဖြစ်။
၃၀။ ကျောက်ဆစ်ဆရာ အဖြတ်မခံသော ကျောက်တုံး အရုပ်မဖြစ်။
၃၁။ ဆရာကောင်းအဆုံးအမ မခံသောတပည့် သူကောင်းမဖြစ်။
၃၂။ ရေနက်ရာသို့ ပြေးဝင်သော ငါး ကျီးငှက်အစာမဖြစ်။
၃၃။ အဆုံးအမသို့ ပြေးဝင်သောတပည့် မာရ်နတ်အစာမဖြစ်။
၃၄။ နွားကျောင်းသားသည် နွား-ခြင်မကိုက်အောင် မီးခိုးတိုက်သည်။
၃၅။ ဆရာသည် တပည့် ကိလေသာခြင် မကိုက်အောင် တရားမီးခိုးတိုက်သည်။
၃၆။ မြေခွေးသည် ခြင်္သေ့စားကြွင်းဖြင့် မာန်တက်သည်။
၃၇။ ပုထုဇဉ်သည် အရိယာစားကြွင်းဖြင့် မာန်တက်သည်။
၃၈။ ဖားငယ်သည် ဆောင့်ကြောင့်ထိုင်လျှက် ခြင်္သေ့မာန်တက်လျှက် ကျီးချီသောအခါ ပီယတ်ပီယတ်မြည်သည်။
၃၉။ ပုထုဇဉ်သည် လာတ်ပေါလျှင် သူဌေးမာန်တက်လျှက် ဖျားနာသောအခါ တအင်အင်ညည်းသည်။
၄၀။ ကြာပင်အောက်ကဖား ကြာဝတ်ဆံမစား ရွှံ့စားသည်။
ပိတုံးကား အဝေးမှကြာဝတ်ဆံ လာစားသည်။
၄၁။ သာသနာတွင်းသား သာသနာဝတ်ဆံမစားလျှင် ပိတုံးအား ရှက်သင့်သည်။
၄၂။ သစ်ပင်ကြီးသည် ခုတ်လှဲသူကို မလှဲမချင်း အရိပ်ဖြင့် အေးစေဧ်။ ။
၄၃။ နံ့သာတုံးသည် မီးရှို့သူကို မကျွှမ်းမခြင်း အနံ့ဖြင့် မွှေးစေဧ်။ ။
၄၄။ သူတော်ကောင်းသည် ညှင်းဆဲသူကိုသော်လည်း မသေမချင်း အကျိုးဆောင်ဧ်။ ။
၄၅။ တောမီးသည်သစ်ရွက်ခြောက်ကို လောင်လွယ်ဧ်။ ။ သစ်ရွက်စိုကို မတတ်နိုင်။
၄၆။ မသူတော်မီးသည် မေတ္တာခန်းသူကို လောင်လွယ်ဧ်။ ။ မေတ္တာဖြန်းသူကို မတတ်နိုင်။
၄၇။ ဆေးဆရာသည် လူနာနှင့်ပြိုင်၍ အသက်မထွက်ကောင်း။
၄၈။ အကောင်းသည် အရူးနှင့်ပြိုင်၍ အဝတ်မလစ်ကောင်း။
၄၉။ သူတော်ကောင်းသည် မသူတော်နှင့်ပြိုင်၍ ဒေါသမဖြစ်ကောင်း။
၅၀။ ကျားကြောက်၍ ပြေးစဉ် ခွေးဟောင်သည်ကို အရေးမယူရ။
၅၁။ ငရဲကြောက်၍ သီလစောင့်စဉ် မသူတော်ညှင်းသည်ကို အရေးမယူရ။
၅၂။ ရန်သူကို မီးခဲ ကိုင်ပစ်လျှင် မိမိလက် ရှေးဦးစွာ လောင်ဧ်။ ။
၅၃။ ရန်သူကို အမျက်ထွက်လျှင် မိမိဂုဏ် ရှေးဦးစွာ ပျက်၏၊
၅၄။ ရန်သူလာဆဲ၍ ပြန်ဆဲလျှင် မိမိလည်း အရှက်ကွဲ၏၊
၅၅။ မာရ်နတ်ပစ်သော လက်နက်သည် သည်းခံသော ဘုရားရှေ့၌ ပန်းကုံးအသွင်ဖြင့် အဖူးအမျှော်ဝင်ဧ်။ ။
၅၆။ သမုဒ္ဒရာရေ မီးကြောင့် မကျွှမ်း၊ မြင်းမိုရ်တောင် လေကြောင့် မလှုပ်၊ ကျောက်ခဲ ရေကြောင့် မကြေ၊ သူတော်ကောင်း မသူတော်ကြောင့် မတုန်လှုပ်။
၅၇။ မသူတော် အမျက်ကြောင့် သူတော်ကောင်းဂုဏ်ပျက်မခံ။
၅၈။ သူတော်ကောင်း အမျက်ထွက်လျှင် မသူတော် အလိုပြည့်သည်။
၅၉။ ရန်သူညှင်းဆဲခြင်းသည် မိမိ၏ ရှေးကံ ရှေးဥစ္စာပင်တည်း။
၆၀။ မိမိကံကြောင့် မိမိ ဒုက္ခတွေ့သည် ဘယ်သူမပြု မိမိမှု။
၆၁။ ညဉ့်အခါ သားကို ခွေးထင်၍ သတ်သော အဘသည် သား၏ ရန်သူလော။
၆၂။ သစ်ပင်မှ ကျသေလျှင် သစ်ပင်သည် ထိုသူ၏ ရန်သူလော။
၆၃။ စစ်သူရဲသည် ပြင်ပရန်သူကို နိုင်သော်လည်း အတွင်း ရန်သူမှ ရှုံး၏၊
၆၄။ အမျက်ထွက်သူကို အမျက်မထွက်သူ အမြဲ နိုင်၏၊
၆၅။ မကောင်းပြောသူကို အကောင်းပြောသူ အမြဲ နိုင်၏၊
၆၆။ စေးနှဲသူကို ပေးကမ်းသူ အမြဲ နိုင်၏၊
၆၇။ မုသားဆိုသူကို သစ္စာဆိုသူ အမြဲ နိုင်၏၊
၆၈။ သိကြားမင်း လက်နက်ကား မိုးကြိုး။
၆၈။ ယမမင်း လက်နက်ကား မျက်စောင်း။
၆၉။ ဝေဿဝဏ် လက်နက်ကား အစွယ်။
၇၀။ မသူတော်လက်နက်ကား ဒေါသ။
၇၁။ သူတော်ကောင်း လက်နက်ကား ခန္တီ။(သည်းခံခြင်း)
၇၂။ ဗီလုံးငှက်သော်လည်း ကျွဲခြေရာခွက်ကို အမှီရလျှင် ဂဠုန်နှင့်တူ၏ အန္တရာယ်မရှိ။
၇၃။ ပုထုဇဉ်သော်လည်း သီလရှိလျှင် အရိယာနှင့်တူ၏၊ အပါယ်မရောက်။
၇၄။ ရေရှိမှ ကြာပွားသည် သီလရှိမှ သမာဓိ များသည်။
၇၅။ ဗဟုဿုတရှိလျှက် သီလမရှိလျှင် ရေမတည်သော ကန်နှင့်တူ၏၊
၇၆။ ပညာရှိလျှက် သီလမရှိလျှင် အသီးမရှိသော သစ်ပင်နှင့်တူ၏၊
၇၇။ သီလရှိမှ ဒါနနှင့် ဘာဝနာအကျိုးပေးသန်သည်။
၇၈။ ပင်လယ်ကူးလိုလျှင် လှေသင်္ဘောတည်။ နတ်ပြည်တက်လိုလျှင် သီလလှေကားထောင်။
၇၉။ ပင်လယ်ကူးလိုလျှင် သင်္ဘောလုံအောင်ဖာ။သံသရာကူးလိုလျှင် သီလလုံအောင်ဖာ။
၈၀။ လောကီဥစ္စာစောင့်လျှင် တစ်သက်ချမ်းသာဧ်။ ။
၈၁။ သီလစောင့်လျှင် ဘဝအဆက်ဆက် ချမ်းသာဧ်။ ။
၈၂။ ဆီမီးသည် လင်းခိုက် လူလယ်တင့်၏၊ ငြိမ်းလျှင် မှောင်၏၊ ညှော်နံ့ထွက်၏၊
၈၃။ သီလသည် စောင့်ထိန်းခိုက် လူလယ်တင့်၏၊ ပျက်လျှင် မှောက်၏၊ ညှော်နံ့ထွက်၏၊
၈၄။ တောအုပ်၌ မိဘကင်းသော သားသမီး ကျားစာဖြစ်၏၊
၈၅။ သာသနာ၌ ဩဝါဒကင်းသော ရဟန်း မာရ်နတ်အစာဖြစ်၏၊
၈၆။ ပေါက်ဖက်သော်လည်း မြလေးပန်းမှီ၍ လူဦးခေါင်းထက် ရောက်သည်။
၈၇။ မြေခွေးသော်လည်း ခြင်္သေ့မင်းခစား၍ ကျားမကိုက်နိုင်။
၈၈။ သူကန်းသော်လည်း ခြေသံနားထောင်လျှက် လိုရာအရပ် ရောက်သေးသည်။
၈၉။ ခြင်္သေ့သည် ကျားကိုနိုင်၏ ကိုယ်တွင်း ခွေးလေးသန်းကို မနိုင်။
၉၀။ မသူတော်သည် သူတော်ကောင်းကိုနိုင်၏၊ ကိုယ်တွင်းအကုသိုလ်ကို မနိုင်။
၉၁။ ကျင်ကြီးသည် နွေးသည်ဖြစ်စေ အေးသည်ဖြစ်စေ အဆင်းလှသည်ဖြစ်စေ မလှသည်ဖြစ်စေ ရွံဘွယ်သာတည်း။
၉၂။ မသူတော်သည် အမျက်ထွက်သည်ဖြစ်စေ မထွက်သည်ဖြစ်စေ စကားလှသည်ဖြစ်စေ မလှသည်ဖြစ်စေ ရွံဘွယ်သာတည်း။
၉၃။ မီးခဲသည် ပူသောအခါ လက်လောင်၏ အေးသောအခါ လက်မဲ၏၊
၉၄။ မသူတော်သည် ဒေါသအခါ ကြောက်စရာ လောဘအခါ ရွံစရာဖြစ်၏၊
၉၅။ ခွေးရူးကိုက်လျှင် ထိုသူရူး၏၊ ထိုသူကိုက်လျှင် နောက်လူ ရူး၏၊
၉၆။ ခွေးရူးသည် လူကောင်းအဆက်ဆက်ကို ရူးစေ၏၊
၉၇။ မသူတော်သည် လူကောင်းအဆက်ဆက်ကို ယုတ်မာစေ၏၊
၉၈။ ပဒုမ္မာကြာရိုးသည် ထက်ပိုင်းပြတ်သော်လည်း အမျှင်မပြတ်။
၉၉။ သူတော်ကောင်းသည် အဆက်ပြတ်သော်လည်း မေတ္တာမပြတ်။
၁၀၀။ အဆင်းမှီ၍ အကျင့်ပျက်လျှင် ထိုအဆင်းသည် ရွံဘွယ်တည်း။
၁၀၁။ပညာမှီ၍ မာန်တက်လျှင် ထိုပညာသည် ရွံဘွယ်တည်း။
(ပထမ ရွှေကျင်ဆရာတော်ကြီး)
_____________________________________________________________________________
ရေကန်၌ မှော်ကိုဖယ်၍ သောက်ရေခပ်ရသည်။
မသူတော်၌ အပြစ်ဖယ်၍ ဂုဏ်ကောင်းရှာရသည်။
တုံးတံတားလျှောက်စဉ် အရပ်တပါး မကြည့်နဲ့၊ ချောက်သို့ ကျလိမ့်မည်။
သံသရာ တံတားလျှောက်စဉ် သူတပါးအပြစ် မကြည့်နဲ့၊ သံသရာချောက်သို့ ကျလိမ့်မည်။
ပန်းပဲဆရာ အထုမခံရသော သံတုံး၊ လက်နက် မဖြစ်။
ကျောက်ဆစ်ဆရာ အဖြတ်မခံရသော ကျောက်တုံး အရုပ်မဖြစ်။
ဆရာကောင်း အဆုံးအမ မခံရသော တပည့် သူကောင်း မဖြစ်။
(ပထမရွှေကျင်ဆရာတော်ဘုရားကြီး ဘဒ္ဒန္တဇာဂရ)
_____________________________________________________________________________
ပုထုဇဉ်သော်လည်း သီလရှိလျှင် အရိယာနှင့်တူ၏၊ အပါယ်မရောက်။
ဗဟုသုတရှိလျက် သီလမရှိလျှင် ရေမတည်သောကန်နှင့် တူ၏၊
ပညာရှိလျက် သီလမရှိလျှင် အသီးမသီးသော သစ်ပင်နှင့်တူ၏၊
စာပေပို့ချနိုင်လျက် သီလမရှိလျှင် အသီးမချိုသော သစ်ပင်နှင့်တူ၏၊
တရားဟောကောင်းလျက် သီလမရှိလျှင် အနံ့မမွှေးသော ပန်းနှင့်တူ၏၊
ဘုန်းကြီးလျက် သီလမရှိလျှင် အဆိပ်သီးနှင့်တူ၏၊
(ပထမရွှေကျင်ဆရာတော်ကြီး-မင်းတုန်းမင်း၏ ဆရာ)
_____________________________________________________________________________
(၁) ရိုင်းစိုင်းနီးကပ်၊ မကိုင်းညွတ်ပဲ၊ မတ်တက်ထိုး၍၊ မသွားနှင့် ..။
(၂) မိဦးဖဦး၊ ဆရာဦးကို၊ ခူး၍အလျင်၊ မစားနှင့် ..။
(၃)မိဘဆရာ၊ ထားသည့်ဟာကို၊ မျက်နှာကွယ်လျှင်၊ မယူငင်နှင့်
လိုချင်သောအား၊ စားချင်ညားက၊ ဝပ်တွားခယ၊ တောင်းပါကြ ..။
(၄)အသက်ကြီးငယ်၊ ဝါကြီးငယ်ကို၊ လွှဲဖယ်မသွေ၊ နှိမ့်ချလေ..။
(၅)ဗဟုသုတ၊ တက်ပါချင်လျှင်၊ သင်သာခိုက်ကို၊ သင်လိုက်ကြ ..။
(၆)ဝါယာလုံ့လ၊ ကြိုးပမ်းက၊ ရလိမ့် ဉာဏ်ပညာ ..။
(၇)လိမ္မာသိတက်၊ လောကဓာတ်၊ တက်လိမ့်များဂုဏ်အင် ..
(ပထမရွှေကျင်ဆရတော်ဘုရားကြီး၏ဆုံးမစာများ
_____________________________________________________________________________
ပန်းကုံးဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တကုမာရ မဟာထေရ်
စည်းကမ်းမရှိဘဲ လုပ်တဲ့အလုပ်ဟာ ဘယ်တော့မှ တိုးတက်တယ်လို့ မရှိဘူး။
လောကီအာရုံတွေက ဆန်းပြားသလောက် သတ္တဝါတွေရဲ့ စိတ်ဓာတ်ဟာ အဲဒီအာရုံတွေနောက် လိုက်ပြီးတော့
အကုသိုလ်တွေ ပိုပြီးတော့ များနေကြတယ်။
ပရိယတ် ပဋိပတ် ထွန်းကားလာမှ ပဋိဝေဓ ဆိုတဲ့ ရည်မှန်းချက်ပန်းတိုင်ကို ရောက်နိုင်ကြလိမ့်မယ်၊
ပရိယတ် ပဋိပတ်ကိုသာ ကြိုစားကြပါ။
အများနဲ့လုပ်တဲ့အခါ တယောက်နဲ့ တယောက်ဆိုတာ သည်းခံမှု အပြည့်အဝ ထားရမယ်၊
မေတ္တာလဲ ထားရမယ်၊ သစ္စာလဲ ရှိရမယ်။
(ပန်းကုံးဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တကုမာရ မဟာထေရ်)
_____________________________________________________________________________
ပဲခူး မြို့မဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒာစာရ မဟာထေရ်
၁။ ဒါန-ပေးကမ်း လှူဒါန်းခြင်း။
၂။ ပိယဝါစာ-ချစ်ဖွယ် ချိုသာသောစကားကို ဆိုခြင်း။
၃။ အတ္ထစရိယ-သူတပါးတို့၏ အကျိုးစီးပွားကို ဆောင်ရွက်ပြုကျင့်ခြင်း။
၄။ သမာနတ္တတာ-မိမိနှင့် ချမ်းသာဆင်းရဲ အတူပြုခြင်း ဟူ၍ သင်္ဂဟတရားလေးပါးကို မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
ယင်းသင်္ဂဟတရားလေးပါးကို ကျင့်သုံးပြီး သာသနာပြုလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်နိုင်ကြပါစေ။ ဒါနရွှေအိုး၊ သီလရွှေအိုး၊ သမာဓိရွှေအိုး၊ ပညာရွှေအိုး ဟူသော ရွှေအိုးကြီးလေးလုံးကိုလည်း ကြိုးစား၍ မြှုပ်နှံနိုင်ကြပါစေ။
(ပဲခူး မြို့မဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒာစာရ မဟာထေရ်)
_____________________________________________________________________________
ပဲခူးတိုင်း ပြည်မြို့ မဟာသုဒဿနာရာမကျောင်းတိုက်
၁။ တခဏတာမျှ ပျော်ရွှင်ချမ်းသာမှုရသော အလုပ်မျိုးကို ရှောင်ပါ။
၂။ ရေရှည် ပျော်ရွှင်ချမ်းသာ အကျိုးရှိသော အလုပ်မျိုးကို ရွေးချယ်ပါ။
၃။ အမြဲမပြတ် ဇွဲလုံ့လဖြင့် ပြုလုပ်ပါ။
၄။ ဆုတ်နစ်သော စိတ်ဆန္ဒကို ပယ်ရှား၍ ထက်သန်တက်ကြွသော စိတ်ဆန္ဒ ရှေ့သွားဖြင့် အမြဲပြုလုပ်ပါ။
ပဲခူးတိုင်း ပြည်မြို့ မဟာသုဒဿနာရာမကျောင်းတိုက်
ပဓာန နာယကဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍိတမဟာထေရ်
QQQ
ဖားအောက်တောရဆရာတော်
သတ္တဝါတွေ သံသရာခရီး ကျင်လည်ခိုက်မှာ အပါယ်လေးဘုံ သံသရာမှာသာ ယေဘုယျအားဖြင့် အနေများခဲ့ကြတယ်၊ သုဂတိသံသရာဆိုတာကတော့ တခါတရံမှ အလည်အပတ် ရောက်လာတဲ့ သဘောလောက်သာ ရှိပါတယ်၊ ဒါကြောင့် အပါယ်လေးဘုံမှ အပြီးတိုင် လွတ်မြောက်ဖို့ဆိုတာ အလွန်ခက်ခဲတဲ့ လုပ်ငန်းတခု ဖြစ်ပါတယ်၊ လွတ်မြောက်ဖို့ရန် ဒီလောက်ခက်ခဲတဲ့ အပါယ်လေးဘုံမှ အပြီးတိုင် ကျွတ်လွတ်ထွက်မြောက်ဖို့ရန် သောတာပတ္တိမဂ်ကုသိုလ်ကဲ့သို့သော ကုသိုလ်တရားတခု ထင်ရှားရှိတယ်ဆိုရင် ဒီကုသိုလ်မျိုးတွေကို ရအောင်ယူထားဖို့ မကောင်းဘူးလား။
(ဖားအောက်တောရဆရာတော်)
_____________________________________________________________________________
ဗုဒ္ဓသာသနာပြု ဆရာတော် ဦးသေဋ္ဌိလ အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရု
စစ်မှန်သောမေတ္တာသည် နေရာတိုင်းရှိ သက်ရှိအားလုံးသို့ သိမ်းကျုံး၍ပေးပို့ရသည်၊ ဤကမ္ဘာမြေပေါ်ရှိ သက်ရှိတို့သာမက ကောင်းကင်ပေါ်ရှိ သက်ရှိများ နတ်ဘုံ၊ ဗြဟ္မာဘုံများအားလုံး ပါဝင်၏၊ အဆင့်အတန်း အနိမ့်အမြင့် မရွေး၊ အတိုင်းအတာအကန့်အသတ်မရှိ မေတ္တာသက်ရောက်ရ၏၊ ဆင်းရဲသည်ဖြစ်စေ နိမ့်ကျသည် ဖြစ်စေ ဆိုးသည်ဖြစ်စေ မသိနားမလည်သူပင်ဖြစ်စေ မေတ္တာကို ပွားပို့ရသည်သာ၊ ထိုဆင်းရဲနိမ့်ကျသူတို့အဖို့ မေတ္တာသည် ပို၍လိုအပ်၏၊ ထိုသူတို့အဖို့ ချစ်ခင်ရင်းနှီးမှု လှိုက်လှဲဖော်ရွေမှု မေတ္တာတရားသည် သံကန္တာရထဲမှ စမ်းရေပမာ သေကောင်းပေါင်းလဲ အဖိုးတန်လှပေ၏၊ မေတ္တာဟုဆိုလျှင် ချစ်သူ မချစ်သူ၊ လူဆိုး လူကောင်း အားလုံးမခွဲဘဲ ပွားပို့ရမည့်တရားဟု နားလည်အပ်၏၊
(ဗုဒ္ဓသာသနာပြု ဆရာတော် ဦးသေဋ္ဌိလ အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရု)
_____________________________________________________________________________
ဘဒ္ဒန္တ ကုဏ္ဍလဇောတိ မဟာထေရ်
ပညာ ဥစ္စာ၊ ရှာသောခါ၌၊ အိုနာသေရေး၊ မတောတွေးဘဲ၊
ဘေးသို့ဖယ်ရှား၊ သတိထားကာ၊ ကြိုးစားမူသေ၊ သင်ပြုလေလော့။
ပညာရှာတဲ့အခါ ဥစ္စာပစ္စည်း ရှာတဲ့အခါတွေမှာ အိုရမှာ၊ နာဖျားရမှာ၊ သေရမှာတွေကို တွေးတောမနေဘဲ
အရွယ် အချိန်အခါ အရပ်ဒေသ စသည်တို့အားလျော်စွာ သတိထားပြီး ကြိုးစားရှာဖွေရပါမည်။
တရားအကျင့်၊ အားထုတ်လင့်က၊ သေမင်းဆိုတာ၊ ခုခေါ်လာသို့၊
စိတ်မှာမှတ်သား၊ သတိထားကာ၊ ကြိုးစာမူသေ၊ သင်ပြုလေလော့။
တရားအလုပ် အားထုတ်ကျင့်ကြံတဲ့အခါမှာတော့ နေ့မြင် ညပျောက်၊ ညမြင် နေ့ပျောက်၊ ကွေးသောလက် မဆန့်မီ၊ ဆန့်သောလက် မကွေးမီ သေခြင်းတရား ဖြစ်နိုင်တယ်ဆိုတာ သတိထားပြီး ကြိုးစားအားထုတ်ရပါမည်။
ဘဒ္ဒန္တ ကုဏ္ဍလဇောတိ မဟာထေရ်
ပဲခူးတိုင်း ပြည်မြို့ ဇောတိကာရုံ ပါဠိတက္ကသိုလ်ကျောင်းတိုက် ပဓာနနာယကဆရာတော်
_____________________________________________________________________________
ဘဒ္ဒန္တ ဂုဏာနန္ဒမဟာထေရ်
ကြီးပွားချမ်းသာကြောင်း လေးပါး
၁။ ထကြွလုံ့လ ဝီရိယရှိခြင်း။
၂။ ရလာသောပစ္စည်းကို သိမ်းဆည်းစောင့်ရှောက်တတ်ခြင်း။
၃။ မိမိအခြေအနေနဲ့ သင့်လျော်မျှတအောင် သုံးစွဲတတ်ခြင်း။
၄။ မိတ်ကောင်းဆွေကောင်း ပေါင်းသင်းတတ်ခြင်း-
ဟူသော အင်္ဂါလေးပါးနှင့် ပြည့်စုံလျှင် ရဟန်းဖြစ်စေ၊ လူဖြစ်စေ ကြီးပွားချမ်းသာကြောင်း ဖြစ်၏၊
ဘဒ္ဒန္တ ဂုဏာနန္ဒမဟာထေရ်
ရန်ကုန်တိုင်း ဒဂုံမြို့နယ် မြို့မကျောင်းလမ်း
အိမ်တော်ရာ ဒဂုံပရိယတ္တိစာသင်တိုက် ပဓာနနာယကဆရာတော်
_____________________________________________________________________________
ဘဒ္ဒန္တ ဂုဏိဿရ မဟာထေရ်
တပါးသူကို၊ ပြုပြင်လိုက၊ ကိုယ့်ကို ပထမ၊ ပြုပြင်ရ၏၊
ကိုယ်ကမပြင်၊ သူ့ကိုပြင်သော်၊ ကိုယ်ပင်ဗာလ၊ သူရှုတ်ချလိမ့်။
မည်သူကောင်းကောင်း၊ မကောင်းကောင်း၊ ကိုယ်ကောင်းအောင် နေသင့်ပါသည်။
အတ္တဟိတ မိမိအကျိုး အားထုတ်ရင်း၊ ပရဟိတ သူတပါးအကျိုးလည်း အားထုတ်သင့်ပါသည်။
ကိုယ့်ကာယကံ၊ ကိုယ့်ဆီပြန်၊ ပဲ့တင်သံမလွဲ တထပ်တည်း။
ကိုယ့်ဝစီကံ၊ ကိုယ့်ဆီပြန်၊ ပဲ့တင်သံမလွဲ တထပ်တည်း။
ကိုယ့်မနောကံ၊ ကိုယ့်ဆီပြန်၊ ပဲ့တင်သံမလွဲ တထပ်တည်း။
ဘဒ္ဒန္တဂုဏိဿရ မဟာထေရ်
ဧရာဝတီတိုင်း မြောင်းမြမြို့ တိုက်သစ် ပဇ္ဖောတာရုံကျောင်းတိုက်
ပဓာနနာယကဆရာတော်
_____________________________________________________________________________
ဘဒ္ဒန္တ စိန္တိတာလင်္ကာရ မဟာထေရ်
၁။ အမျက်ကြီးသူ၊ အောင်လိုမူ၊ ကြည်ဖြူ မေတ္တာ ထားရမယ်။
၂။ သူယုတ်မာကို၊ အောင်ဖို့လို၊ ကိုယ်က သူကောင်း ဖြစ်ရမယ်။
၃။ နှမြောသည့်သူ၊ အောင်လိုမူ၊ လှူရ ပေးရ စွန်ပရမယ်။
၄။ သစ္စာမဲ့ကို၊ အောင်ဖို့လို၊ ကိုယ်က သစ္စာ ရှိရမယ်။
၅။ အောင်ရာအောင်ကြောင်း၊ တရားပေါင်း၊ မတိမ်းစောင်းအောင် ကျင့်ရမယ်။
ဘဒ္ဒန္တ စိန္တိတာလင်္ကာရ မဟာထေရ်
ဧရာဝတီတိုင်း မြော်လမြိုင်ကျွန်းမြို့ မြို့နရပ်ကွက်၊ ပစ္ဆိမာရုံစာသင်တိုက် ပဓာနနာယက ဆရာတော်
_____________________________________________________________________________
ဘဒ္ဒန္တ ဇဝန မဟာထေရ်
၁။ ကုသိုလ်တရားကို တဆင့်ထက်တဆင့် မြင့်၍မြင့်၍ ပွားများနိုင်သောနည်းသည် ဤဘုရားသာသနာ၌သာ ရှိသည်။
၂။ ဤသာသနာတော်မြတ်ကြီး ကြာရှည်စွာ တည်တံ့နေခြင်းသည် နတ်လူတို့ အကျိုးစီးပွား တိုးပွား၍ ချမ်းသာများရန် ဖြစ်သည်။
၃။ ထို့ကြောင့် သာသနာတော်မြတ်ကြီး အရှည်ခံ့၍ တည်တံ့အောင်၊ သန့်ရှင်းပြန့်ပွားအောင် လုပ်ဆောင်ကြိုးပမ်းဖို့ လိုအပ်လှပါသည်။
်
ဘဒ္ဒန္တဇဝန မဟာထေရ်)
(ကချင်ပြည်နယ်၊ ရွှေကူမြို့ မြို့မကျောင်း ဆရာတော်
_____________________________________________________________________________
ဘဒ္ဒန္တ ဇဝန-ဟံသာဝတီကမ္မဋ္ဌာန်းတိုက် ဆရာတော်
စေတနာကောင်းလျှင် ကံကောင်းသည်။
စေတနာဆိုးလျှင် ကံဆိုးပါလိမ့်မည်။
ရှေးကကောင်းလို့ ခုကောင်းသည်။
ယခုကောင်းမှ နောင်ကောင်းပါလိမ့်မည်။
ရှေးကဆိုးလို့ ခုဆိုးသည်။
ယခုဆိုး နောင်ဆိုးပါလိမ့်။
(ဘဒ္ဒန္တဇဝန-ဟံသာဝတီကမ္မဋ္ဌာန်းတိုက် ဆရာတော်)
_____________________________________________________________________________
ဘဒ္ဒန္တ ဇဝနာဘိဝံသ မဟာထေရ်
၁။ ပါဏာတိပါတ သူ့အသက်သတ်ခြင်း စသည်ဖြင့် မကောင်းမှုဒုစရိုက်တရား ၁၀-ပါးရှိသည်။
၂။ ထို ၁၀-ပါးကို
ကိုယ်တိုင်လည်း လွန်ကျူးလျှင်။
သူတပါးကိုလည်း လွန်ကျူးအောင် တိုက်တွန်းလျှင်
သူတပါးလွန်ကျူးချင်လာအောင်လည်း ချီးမွမ်းပြောဆိုလျှင်
သူတပါး လွန်ကျူးနေသည်ကိုလည်း မြင်၍ နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်လျှင်
ဒုစရိုက်တရား ၁၀-ပါးသာမက ဒုစရိုက်တရား အပါး ၄၀-လုံးပင် လွန်ကျူးရာရောက်သည်နှင့် တူသည်။
၃။ ထိုဒုစရိုက်တရားများ ပြစ်မှားလွန်ကျူးမိလျှင်လည်း ယခုပစ္စုပ္ပန်ဘဝမှာပင် မကောင်းကျိုးများ ခံစားရတတ်ပြီး တမလွန်ဘဝ၌လည်း အပါယ်လေးပါး ကျရောက်တတ်သည်။
၄။ ထို့ကြောင့် ထိုဒုစရိုက်တရားများ မပြစ်မှား မလွန်ကျူးမိအောင် အထူးရှောင်ရှားသင့်ကြပေသည်။
၅။ ကိုယ်တိုင်တိုက်တွန်း၊ ချီးမွမ်းစိတ်တူ၊ မြှောက်ပွားမူ၊ မှတ်ယူ လေးဆယ်ကံ။
ဘဒ္ဒန္တ ဇဝနာဘိဝံသ မဟာထေရ်
မန္တလေးတိုင်း ချမ်းအေးသာဇံမြို့နယ် ဂွေးချိုတိုက် မအူပင်အုတ်ကျောင်း ဆရာတော်
_____________________________________________________________________________
ဘဒ္ဒန္တ ဇာဂရာဘိဝံသ မဟာထေရ်၊
ငယ်စဉ်တောင်ကျေး ကလေးဘဝမှစ၍ ယနေ့တိုင် မိမိဖြတ်သန်းခဲ့ရသည့် ခရီးချိန်အတွင်း မိမိ ဘာတွေလုပ်ခဲ့သလဲ။
မိမိလုပ်ခဲ့သည့် အလုပ်တွေက ကုသိုလ်လား၊ အကုသိုလ်လား။
အကုသိုလ်အလုပ်တွေ လုပ်ခဲ့၍ အပြစ်ရှိမှန်းသိလျှင် နောင်မပြုလုပ်မိအောင် ရှောင်ကြဉ်ပါ။
ကုသိုလ်အလုပ်တွေ လုပ်ခဲ့၍ အကျိုးရှိမှန်းသိလျှင် ပြည့်စုံသည်ထက် ပြည့်စုံအောင် ကြိုးစားပြုလုပ်ပါ။
ကုသိုလ်နှင့် အကုသိုလ် ခွဲခြားသိမှ လူဟုခေါ်ပါသည်။
ဒါကြောင့် လူသားတိုင်း ပြုလုပ်ရမည့် ဒါန၊ သီလ၊ သမထ၊ ဝိပဿနာ တရားများကို အချိန်မနှောင်းမီ ဆရာကောင်းထံ နည်းခံ၍ မမေ့မလျော့ မြန်မြန်ကြိုးစား အားထုတ်ပါ။
ဒါမှ လူ့ဘဝ၊ လူဖြစ်ရကျိုး နပ်ပါမည်။
ဘဒ္ဒန္တ ဇာဂရာဘိဝံသ မဟာထေရ်၊
ပဲခူးတိုင်း ပန်းတောင်းမြို့ သဒ္ဓမ္မဝံသ ပေါင်းတည်ကျောင်း ပရိယတ္တိစာသင်တိုက် ပဓာနနာယက ဆရာတော်)။
_____________________________________________________________________________
ဘဒ္ဒန္တ ဇိနောဒယ မဟာထေရ်
* လောကရေးရာ အဖြာဖြာတွင် များစွာခက်ခဲ မလွဲမှန်စွာ တွေ့ကြရာဝယ် အားငယ်နှလုံး အရှုံးမပေး ကြံတွေးခါခါ။
*ပညာရှိရှိ သတိရရ ဝီရိယနှင့် ကြိုးထရွက်ဆောင် အောင်မြင်မည်သာ ဓမ္မတာတည်း။
ဘဒ္ဒန္တဇိနောဒယ မဟာထေရ်
ရန်ကုန်တိုင်း ဒဂုံမြို့သစ်တောင်ပိုင်မြို့နယ်၊ ၂၁-ရပ်ကွက်
တိုင်တရာအရှေ့ကျောင်း ပဓာနနာယကဆရာတော်
_____________________________________________________________________________
ဘဒ္ဒန္တ ဉာဏဝံသ မဟောထေရ်
* လူ့ဘဝရခိုက် ယခုလက်ရှိဘဝကို အကျိုးရှိအောင် အသုံးချပါ။
* အရွယ်သုံးပါးလုံး ကိုယ်နှုတ်စိတ်ကို စင်ကြယ်အောင် ပြုပြင်စောင့်ရှောက် ထိန်းသိမ်းပါ။
* စက်လေးပါးနှင့် ပြည့်စုံအောင် မိမိကိုယ်ကို သတိသမ္ပဇဉ်ဖြင့် စောင့်ရှောက်ပါ။
ဘဒ္ဒန္တ ဉာဏဝံသ မဟောထေရ်
ပဲခူးတိုင်း၊ ပြည်မြို့နယ် မုဋ္ဌောလယ်ပြင် စာသင်တိုက်
ပဓာနနာယက ဆရာတော်
_____________________________________________________________________________
ဘဒ္ဒန္တ ဉာဏဝံသမဟာထေရ်
မကောင်းတာ ရှောင်ပါ။
ကောင်းတာ ဆောင်ပါ။
မိမိစိတ်ကို ဖြူစင်အောင်ထားပါ။
ဘဒ္ဒန္တဉာဏဝံသမဟာထေရ်
ရန်ကုန် တိုက်ကြီး သဒ္ဓမ္မဇောတိကာရုံစာသင်တိုက်
ပဓာနနာယက ဆရာတော်
_____________________________________________________________________________
ဘဒ္ဒန္တ ဉာဏုတ္တရမဟာထေရ်
* သင်သည် ဘယ်ဘဝ၊ ဘယ်နေရာ၊ ဘယ်အချိန်မှာပဲဖြစ်ဖြစ် ရခဲလှသည့်လူ့ဘဝကို အကျိုးရှိအောင် ပြုကျင့်ပါ။
* ကျန်းမာရေးကို ဂရုစိုက်၍ ဘဝတိုးတက်အောင် ကြိုးစားပါ။
* မကောင်းမှုရှောင် ကောင်းမှုဆောင်၍ စိတ်ကို စင်ကြယ်အောင်ထားပါ။
* ခန္တီမြေပေါ်မှာ သီလခြေထောက် ခိုင်မာစွာရပ်၍ မေတ္တာလက်ဖြင့် လောကအကျိုးကိုဆောင်ပါ။
* နေ့စဉ် ဘုရားခန်းသို့ဝင်၍ နှလုံးသားကို ဝိပဿနာဖြင့် ထုံမွမ်းပါ။
* သို့မှသာ အနေလည်းကောင်း၊ အသေလည်းကောင်း၍ သံသရာတွင်လည်း ကောင်းပါလိမ့်မည်။
ဘဒ္ဒန္တ ဉာဏုတ္တရမဟာထေရ်
ဂျပန်နို်င်ငံ အိဘဂရခိခရိုင်၊ ဟိုခိုတမြို့ ဂျောရှင်းအန်း ဝိပဿနာရိပ်သာ
ထေရဝါဒဓမ္မစာရီ မြန်မာကြောင်းတိုက်
_____________________________________________________________________________
ဘဒ္ဒန္တ တိလောကသာရ
၁။ စိတ်ဓာတ် လုပ်ရပ်၊ နှစ်ရပ်ပေါ်သာ၊ ယုတ် မြတ်ဟာ၊ တည်တာ အမှန်ဖြစ်။
၂။ စိတ်ဓာတ် လုပ်ရပ်၊ မြင့်မြတ်ဖြူစင်၊ သူတော်စင်၊ ယုတ်လျှင် သူယုတ်မာ။
ဘဒ္ဒန္တတိလောကသာရ
ရန်ကုန် အင်းစိန် ရွာမပရိယတ္တိ စာသင်တိုက် တိုက်အုပ်ဆရာတော်
_____________________________________________________________________________
ဘဒ္ဒန္တ ဓမ္မာဘိဝံသထေရ်
၁။ သည်းခံမှုမရှိလျှင် အောင်မြင်မှု မရနိုင်။
၂။ မာန်မာနဒေါသသည် မည်သည့်အခါမျှ ကောင်းကျိုးမပြု။
၃။ ကောင်းတာကို ကောင်းမှန်းသိလျက် ကျင့်လည်း မကျင့်နိုင်ကြပါတကား။
၄။ မကောင်းတာကို မကောင်းမှန်းသိလျက် ပယ်လည်း မပယ်နိုင်ကြပါတကား။
၅။ လူဖြစ်ပေမယ့် လူလိုသိဖို့ရာ လွယ်တယ်မထင်နဲ့။
၆။ အနန္တောအနန္တငါးပါးမှတပါး အခြားကိုးကွယ်အားထားရာ မရှိဟုမှတ်။
၇။ ဓမ္မော ဟဝေ ရက္ခတိ ဓမ္မာစာရိံ-တရားစောင့်သောသူကို တရားက ပြန်စောင့်လိမ့်မည်။
(ဘဒ္ဒန္တ ဓမ္မာဘိဝံသထေရ်)
ဧရာဝတီတိုင်း ဇလွန်မြို့ မဟာနာဂဝံသသိမ်ကျောင်း ပဓာနနာယကဆရာတော်
_____________________________________________________________________________
ဘဒ္ဒန္တ နာရဒ မဟာထေရ်
နေ့စဉ် စစ်ဆေး သန့်ရှင်းရေး
၁။ ကိုယ်တိုင်ပြုစု၊ ကိုယ့်အမှု၊ ကြည့်ရှုစစ်ဆေးပါ။
၂။ စင်ကြယ် မစင်ကြယ်၊ ဤနှစ်သွယ်၊ ရွေးချယ်ပြုလုပ်ပါ။
၃။ စင်ကြယ်ပါမှ၊ ချမ်းသာရ၊ ဒုက္ခကင်းမည်သာ။
၄။ မစင်ကြယ်လျှင်၊ အပါယ်ခွင်၊ ကိုယ်ပင်ဆင်းရဲမှာ။
၅။ နေ့စဉ်စစ်ဆေး၊ သန့်ရှင်းရေး၊ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ ပြုလုပ်ပါ။
(ဘဒ္ဒန္တနာရဒ မဟာထေရ်)
စစ်ကိုင်းတိုင်း စစ်ကိုင်းမြို့ မဟာသုဗောဓာရုံကျောင်းတိုက် ပဓာနနာယကဆရာတော်
_____________________________________________________________________________
ဘဒ္ဒန္တ ပဏ္ဍိတ မဟာထေရ်
ရှောင်ပါ-ဆောင်ပါ
တခဏတာမျှ ပျော်ရွှင်ချမ်းသာမှုရသော အလုပ်မျိုးကို ရှောင်ပါ။
ရေရှည် ပျော်ရွှင်ချမ်းသာသော အကျိုးရှိသော အလုပ်မျိုးကို ရွေးချယ် ဆောင်ပါ။
အမြဲမပြတ် ဇွဲလုံ့လဖြင့် ပြုလုပ်ပါ။
ဆုတ်နစ်သော စိတ်ဆန္ဒကို ပယ်ရှား၍၊
ထက်သန်တက်ကြွသော စိတ်ဆန္ဒ ရှေ့သွားဖြင့် အမြဲပြုလုပ်ပါ။
(ဘဒ္ဒန္တ ပဏ္ဍိတ မဟာထေရ်)
_____________________________________________________________________________
ဘဒ္ဒန္တ ပဏ္ဍိတာဘိဝံသ
ဗုဒ္ဓဘာသာ တန်ဘိုးကို နားလည်ပါ။
ရတနာသုံးပါးကို ရတနာမှန်း သိပါ။
မိဘဆရာကို ရိုသေပါ။
အမျိုး ဘာသာ သာသနာကို စောင့်ရှောက်ပါ။
ရအောင်ရှာ၊ ရှိအောင်စု၊ ချွေတာ၊ လိမ္မာပါ၊ ကျန်းမာနှင့် အလိမ္မာသည် တန်ဘိုးအရှိဆုံး ဖြစ်၏၊
ကိုယ့်ထက်သာသူကို ကြည့်၍ အားငယ်စိတ်ပျက် မဖြစ်ပါနဲ့။
မနာလိုလဲ မဖြစ်ပါနဲ့။
ကိုယ်ေ့အာက် နိမ့်ကျသူကို ကြည့်၍ မာန်မာန မဖြစ်ပါနဲ့။
ကံ ဉာဏ် ဝီရိယ ပြည့်စုံအောင် ကြိုးစားပါ။
ကုသိုလ်ကောင်းမှု တခုခု နေ့စဉ်ပြုပါ။
အချိန်မဖြုန်းပါနဲ့။
အလကားနေ အလကားဖြစ်မည်။
အလုပ်လုပ်မှ တိုးတက်မည်။
ကောင်းတာလုပ်မှ ကောင်းကျိုးရမည်။
ဘဒ္ဒန္တပဏ္ဍိတာဘိဝံသ
နာယကချုပ်-နိုင်ငံတော်ပရိယတ္တိသာသနာ့တက္ကသိုလ် (ရန်ကုန်)
_____________________________________________________________________________
ဘဒ္ဒန္တ ပညာသာမိမထေရ်။
၁။ လူမိုက်ကိုရှောင်၊ ဘေးရန်ကင်းလိမ့်မည်။
၂။ လူလိမ္မာကိုပေါင်း၊ အကြံကောင်း ဉာဏ်ကောင်းရလိမ့်မည်။
၃။ ကောင်းမှုကိုနေ့တိုင်းပြု၊ သံသရာတလျှောက်လုံး ချမ်းသာသုခနှင့် ပြည့်ဝလိမ့်မည်။
၄။ မမြဲမှုကို အမြဲရှု၊ ငြိမ်းချမ်းမှု သန္တိသုခ ရလိမ့်မည်။
၅။ အကြောင်းလေးဝ၊ ပြည့်စုံက၊ အကျိုးမုချ ရမည်သာ။
၆။ အကျိုးလိုငြား၊ ကြောင်းတရား၊ ကြိုးစားအားသစ်ရာ။
၇။ ကြောင်းကျိုးသိမြင်၊ ထိုလူရှင်၊ မြဲပင် ဒိဋ္ဌိကွာ။
ဘဒ္ဒန္တ ပညာသာမိမထေရ်။
ညောင်တုန်းမြို့ ရွှေဟင်္သာတောရ သတ္တမမြောက် ပဓာနနာယက ဆဋ္ဌစံကျောင်းဆရာတော်
_____________________________________________________________________________
ဘဒ္ဒန္တ မာနိတသိရီဘိဝံသ မဟာထေရ်
* လောကသည် လျောသက်နိမ့်ဆင်းနေ၏၊ လောကနှင့်ရော၍ မလျောသက်ပါစေနဲ့။
* လောကသည် ရှုပ်၍ ရှုပ်၍ ဆုတ်ယုတ်နေ၏၊ လောကနှင့်ရော၍ မဆုတ်ယုတ်ပါစေနဲ့။
* လောကသည် အစုန်ရေကြော၌ ဒလဟောမျောနေ၏၊ လောကကိုလှန်၍ ဆန်တက်ပါလေ။
(ဘဒ္ဒန္တ မာနိတသိရီဘိဝံသ မဟာထေရ်
မန္တလေးတိုင်း မဟာအောင်မြေမြို့နယ် မဟာဝိသုဒ္ဓါရုံတိုက်သစ်
မတ္တရာသူဌေးကျောင်း၊ ပဓာနနာယကဆရာတော်
_____________________________________________________________________________
ဘဒ္ဒန္တ လာဘဝံသ-သီပေါမြို့
ဒေါသသည် မီးနှင့်တူ၏၊
ပူပြင်းလောင်မြိုက်နိုင်တာမို့ မကောင်းဘူး၊
အသက်လဲ တိုစေတတ်တယ်၊
မေတ္တာတရားဟာ အေးမြပြီးအကောင်းဆုံး ဖြစ်တယ်၊
မေတ္တာကြောင့် ရုပ်နာမ် နှစ်ခုစလုံး အေးချမ်းကြည်လင်ရသလို သတ္တဝါအားလုံးအတွက်လဲ အကျိုးရှိတယ်။
မကောင်းတာလုပ်လျှင် မကောင်းကျိုးပေးမယ်၊
ကောင်းတာလုပ်လျှင် ကောင်းကျိုးပေးမယ်၊
ဒါကြောင့် ကောင်းတာကိုပဲ နေ့စဉ်လုပ်ကြပါ။
(ဘဒ္ဒန္တ လာဘဝံသ-သီပေါမြို့)
_____________________________________________________________________________
ဘဒ္ဒန္တ ဝဇီရမဟာထေရ်
အိုခြင်းတဖြာ၊
နာခြင်းတထွေ၊
သေခြင်းတခြား၊
ကွဲပြားတတန်၊
ကံလျှင်ဥစ္စာ၊
ဤငါးဖြာကို၊
မကွာနေ့ည၊
ဉာဏ်သက်ဝင်၍၊
ဆင်ခြင်ကြ။
လုပ်တိုင်းမဖြစ်၊ စိတ်မညစ်နဲ့၊
ပြောတိုင်းမရ၊ ဒေါမထနဲ့၊
ကြံတိုင်းမမြောက်၊ စိတ်မဖောက်နဲ့၊
ဆင်းရဲကြုံမူ၊ မညည်းညူနဲ့၊
သိဉာဏ်မလိုက်၊ သင်မမိုက်နဲ့၊
ဗုဒ္ဓတရား၊ မေ့မထားနဲ့။
(ဘဒ္ဒန္တ ဝဇီရမဟာထေရ်)
မွန်ပြည်နယ် ချောင်းဆုံမြို့နယ် ဒေါင်းဥကျေးရွာ သာသနာမဉ္ဇူကျောင်းတိုက် ပဓာနနာယကဆရာတော်
_____________________________________________________________________________
ဘဒ္ဒန္တ ဝဏ္ဏိတ မဟာထေရ်
ရုပ်နာမ်နှစ်ပါးတို့၏ အဖြစ်အပျက်ကို မမြင်ဘဲ၊ ဉာဏ်ဖြင့် မသိဘဲ အနှစ်တရာကြာအောင် အသက်ရှည် နေရခြင်းထက် ရုပ်နာမ်နှစ်ပါးတို့၏ အဖြစ်အပျက်ကို ဉာဏ်ဖြင့်မြင်ပြီး တရက်မျှ အသက်ရှည် နေရခြင်းသည် အလွန်မွန်မြတ်ပါပေ၏-ဟု ဘုရားရှင်ကိုယ်တော်မြတ်သည် ဓမ္မပဒ၌ ဟောတော်မူသည်။
ဒါန သီလ ကုသိုလ်တရားများသည် သာသနာတွင်း၊ သာသနာပ နှစ်ဌာနလုံး၌ ဖြစ်နိုင်သည်။ ဝိပဿနာ ကုသိုလ်တရားမူ သာသနာတွင်းကာလ၌သာ ဖြစ်ခွင့်ရှိသော ကုသိုလ်ထူး ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် ဘုန်းကြီးကျောင်းတိုက်၌ စာသင်သားတို့ ခေတ္တနေရပ်ပြန်ချိန်တွင် တရားစခန်း ဖွင့်လှစ်ပေးနိုင်ခြင်းသည် ဒါယကာ ဒါယိကာမတို့အား တန်ဖိုးမဖြတ်နိုင်သော ပစ္စည်းကို ပေးရာရောက်၍ အလွန်ဝမ်းမြောက်မိပါသည်။
(ဘဒ္ဒန္တ ဝဏ္ဏိတ မဟာထေရ်)
ပုသိမ်မြို့ မြောင်းမြကျောင်း ပရိယတ္တိစာသင်တိုက် ပဓာနနာယကဆရာတော်)
_____________________________________________________________________________
၁။ ဗုဒ္ဓဂိုဏ်း၊ ဓမ္မဂိုဏ်း၊ သံဃာ့ဂိုဏ်း၊ ရာဇဂိုဏ်းများ မသင့်အောင် နေတတ်ပါစေ။
၂။ အပြစ်မရှိသူတို့အပေါ်၌ အပြစ်ရှာပြီး မပြစ်မှားပါစေနဲ့။
၃။ ကာယကံပြစ်၊ ဝစီကံပြစ်၊ မဖြစ်စေရန် ငါးပါးသီလကို ထိန်းသိမ်းပါ။
၄။ ဒါနပါမှ ဘဝချမ်းသာ၏၊ ဘဝချမ်းသာမှ ကုသိုလ်ပြုနိုင်၏၊ ကုသိုလ်ပြည့်မှ နိဗ္ဗာန်ရ၏၊
(ဘဒ္ဒန္တ ဝဏ္ဏိတ မဟာထေရ်)
ရန်ကုန်တိုင်း၊ မရမ်းကုန်းမြို့နယ်၊ ကမ္ဘာအေး နိုင်ငံတော် ပရိယတ္တိသာသနာ့တက္ကသိုလ်)
_____________________________________________________________________________
ဘဒ္ဒန္တ ဝိစာရ မဟာထေရ်
* သာသနာပြုကုသိုလ် ဆိုတာနဲ့ တိုင်းပြု ပြည်ပြု ကုသိုလ်၊ ပရဟိတကုသိုလ်တို့ဆိုတာ အတူတူပါပဲ။
* ဖြူစင်သန့်ရှင်း မွန်မြတ်တဲ့ ကုသိုလ်ဖြစ်အောင် ဆောင်ရွက်နေလျှင် သာသနာပြု၊ တိုင်းပြု ပြည်ပြု အများအကျိုးပြု ကောင်းမှုကုသိုလ်များပြုရာ ရောက်ပါတယ်။
* အဲဒါကြောင့် အချိန်ရှိသမျှ ဖြူစင်သန့်ရှင်းမွန်မြတ်တဲ့ ကောင်းမှုကုသိုလ်ဖြစ်အောင် ပြုကြစေလိုပါတယ်။
ဘဒ္ဒန္တ ဝိစာရ မဟာထေရ်
မကွေးတိုင်း ပခုက္ကူမြို့ မဟာဝိသုတာရာမတိုက် တိုက်အုပ်ဆရာတော်
_____________________________________________________________________________
ဘဒ္ဒန္တ ဝိသုဒ္ဓါဘိဝံသ မဟာထေရ်
မျက်နှာသစ်လျှင်၊ ရေကိုမြင်၊ မြင်စဉ် မေတ္တာပွားပါ့မယ်။
သစ်ရင်းသစ်ရင်း၊ လျော့ယိုယွင်း၊ ရုပ်ဆင်းသတိ ထားပါ့မယ်။
တန်းတူတွေ့လျှင်၊ မေတ္တာဝင်၊ မဝင်နိုင်က ပြိုင်တတ်တယ်။
ပြိုင်မည့်အစား၊ မေတ္တာပွား၊ စိတ်ထားပြုပြင် ပြောင်းပါ့မယ်။
(မန္တလေး မစိုးရိမ်ကျောင်းတိုက် မဟာနာယက ဆရာတော် အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရု
ဘဒ္ဒန္တ ဝိသုဒ္ဓါဘိဝံသ မဟာထေရ်)
_____________________________________________________________________________
ဘဒ္ဒန္တ သဇ္ဇနာဘိဝံသမဟာထေရ်
၁။ တကယ်ထင်ရှားရှိသည့် သူတပါး၏ ဂုဏ်ကို ဂုဏ်မဲ့ဖြစ်အောင်၊
ကိုယ့်ထက်သာသည့် ပုဂ္ဂိုလ်ကို ကိုယ်နှင့် တန်းတူဖြစ်အောင် ကြံဆောင်ပြောဆိုသူကို မိမိက မနှစ်မြို့။
ထို့အတူ မိမိကလည်း ထိုသူကဲ့သို့ ကြံဆောင်ပြောဆိုလျှင် သူတပါးကလည်း မိမိကို နှစ်မြို့မည် မဟုတ်။
ထို့ကြောင့် ထိုစကားမျိုး မပြောဆိုမိအောင် ရှောင်ကြဉ်ပါ။
၂။ သူများကောင်းစားတာကို မမြင်လို၊ မကြားလို၊ ဝမ်းမသာလို၊
ကိုယ့်ရှိတာကိုလည်း ပိုလျှံပါလျက် မပေးလို၊ မကမ်းလို၊ မငှါးလိုဘဲ ဝန်တိုသူ၊ နှမြောသူကို မိမိက မနှစ်မြို့။
ထို့အတူ မိမိကလည်း ထိုသူကဲ့သို့ ပြုမူလျှင် သူတပါးကလည်း မိမိကို နှစ်မြို့မည် မဟုတ်။
ထို့ကြောင့် ထိုအပြုအမူမျိုး မပြုမူမိအောင် ရှောင်ကြဉ်ပါ။
ဘဒ္ဒန္တ သဇ္ဇနာဘိဝံသမဟာထေရ်
စစ်ကိုင်းတိုင်း စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး သဇ္ဇနောဒယချောင် ပဓာနနာယကဆရာတော်
_____________________________________________________________________________
ဘဒ္ဒန္တ သာသန
ဘုရားရှင်၏ ဒေသနာတော်အရ ဆုံးမခြင်း ကံမြစ်ခြင်း မသူတော်တရားမှ တားမြစ်ခြင်းကို
သူတော်ကောင်း သူမြတ်လောင်းများ နှစ်သက်မြတ်နိုးကြမည် ဖြစ်သော်လည်း
သူယုတ်မာများ နှစ်သက်မြတ်နိုးကြမည် မဟုတ်ပေ။
သို့ဖြစ်၍ ဆုံးမခြင်း ကံမြစ်ခြင်း မသူတော်တရားမှ တားမြစ်ခြင်းကို သူတော်ကောင်းများပီပီ နှစ်သက်မြတ်နိုးကြရမည်၊ သဘောကျကြရမည်၊ ဆုံးမကံမြစ်သည့်အတိုင်း လိုက်နာ၍ ကျင့်ကြံကြရမည်။
(ဘဒ္ဒန္တ သာသန)
_____________________________________________________________________________
ဘဒ္ဒန္တ သာသနဝရ မထေရ်
၁။ စည်းစိမ်ရယ်၊ သဒ္ဓါရယ်၊ အသက်ရယ်ဟာ ဘယ်တော့ ပျက်မယ်လို့ မပြောနိုင်ဘူး။
ဒါကြောင့် အပျက်မဦးခင် လက်ဦးအောင် ကုသိုလ်ပြုရမယ်။
၂။ ဘုရားဟော သိက္ခာပုဒ်တွေမှာတောင် ပြင်ဆင်ပညတ်ချက်တွေ အများကြီးပဲ၊
ပုထုဇဉ်တွေ ဆိုတာတော့ တသက်လုံး ပြင်နေကြရမှာပဲ။
၃။ သာသနာတော် ၂၅၀၀-ကျော်အောင် တည်လာတာ ပရိယတ္တိကြောင့် ဖြစ်တယ်။
ပရိယတ္တိကြောင့်ပဲ နောင် ၂၅၀၀-ကျော်အောင်လဲ တည်ဦးမှာပဲ။
ဒါကြောင့် ဒကာ ဒကာမတွေက ပရိယတ္တိဝန်ဆောင် သံဃာတော်တွေကို ပစ်မထားကြနဲ့။
၄။ မေတ္တာဟာ သွားရင်းလာရင်းလဲ ပွားလို့ရတယ်။ အကျိုးလဲ များတယ်။
မေတ္တာတပဲ ဒါန တလှည်း-တဲ့
၅။ စိတ်ရှည်ရှည်နဲ့ သတိထား စကားပြောရင် ပြဿနာ နည်းတယ်။
ပြဿနာရဲ့ မွေးဖွားရာက ပါးစပ်ပဲ။
၆။ ဘုရားဟောကို ကျောခိုင်းပြီး အနှစ်သာရရှာလို့ကတော့ အမေကျော် ထွေးတော်လွမ်းနေတာပဲ။
ဘဒ္ဒန္တ သာသနဝရ မထေရ်
ရန်ကုန်တိုင်း ဒဂုံမြို့နယ် မြို့မကျောင်းလမ်း အဘယာရာမတိုက် စိတ်ရတနာကျောင်း
ပဓာနနယက ဆရာတော်
_____________________________________________________________________________
ဘဒ္ဒန္တ သူရိယာဘိဝံသ မဟာထေရ်
သူ့အပြစ်ရှု၊ ကဲ့ရဲ့မှုနှင့်၊ ပြုကျင့်သူတွေ၊ လေးထွေအာသဝ၊ တိုးပွားကြလျက်၊ မဂ္ဂဖလာ၊ နိဗ္ဗာနာမှ၊ ဝေးကွာရ၏၊
သို့ဖြစ်ရကား၊ ရှင်လူများတို့၊ သူ့ပြစ်မှန်သမျှ၊ မရှုကြနဲ့၊ ကဲ့ရဲ့မှုတွေ၊ မပြုလေနဲ့။
(ဘဒ္ဒန္တသူရိယာဘိဝံသ မဟာထေရ်)
မန္တလေးတိုင်း၊ အနောက်ခင်မကန်တိုက် မိုးတားကျောင်း ပဓာနနာယဆရာတော်
_____________________________________________________________________________
ဘဒ္ဒန္တ အာစာရာလင်္ကာရာမထေရ်
အလကားလူမဖြစ်အောင် အလကားမနေကြနဲ့
* အသာနေက၊ အသေနာမည်၊ အလကားနေက၊ အလကားဖြစ်မည်။
* ဘာမှမလုပ်တော့၊ ဘာမှမဖြစ်ပြီ၊ သတိထား၊ စဉ်းစားကြရမည်။
* ရှေးကကောင်းလို့၊ အခုကောင်းပါတယ်၊ အခုကောင်း၊ နောင် ကောင်းပါလိမ့်မယ်။
* ရှေးကမကောင်းလို့၊ အခုမကောင်းပါတယ်၊ အခုမကောင်း၊ နောင် မကောင်းပါလိမ့်မယ်။
* အဆိုးလက်စ ဖြတ်မှတော်မယ်၊ အဆိုးလက်စ ရပ်မှတော်မယ်၊ မြတ်တရား မှတ်သားချိန်လို့ရွယ်။
ဘဒ္ဒန္တအာစာရာလင်္ကာရာမထေရ်
ရန်ကုန်တိုင်း မြောက်ဒဂုံ ၄၂-ရပ်ကွက်
ကိုးဘွဲ့ရသာသနာပြုကျောင်းတိုက် ပဓာနနာယကဆရာတော်
_____________________________________________________________________________
ဘဒ္ဒန္တ အာဒိသဿ မဟာထေရ်
အချိန်ကို အကျိုးမရှိဘဲ မကုန်ပါစေနဲ့။
အချိန်တိုင်းတွင် ကုသိုလ် ပညာ ဥစ္စာ ကျန်းမာရေး တခုခု ရရှိအောင် ကျင့်သုံးနေထိုင်ပါ။
ပျင်းရိငြီးငွေ့မှုဖြင့် အသက်မရှည်ပါစေနဲ့။
အသက်ကြီးလာလျှင် သတိပဋ္ဌာန်တရားဖြင့် ပျော်အောင် နေထိုင်ပါ။
ဘဒ္ဒန္တအာဒိသဿ မဟာထေရ်
ရန်ကုန်တိုင်း သုံးခွမြို့ ကျောင်းသစ်ကျောင်းတိုက်
ပဓာနနာယကဆရာတော်
_____________________________________________________________________________
ဘဒ္ဒန္တ ဣန္ဒပါလမထေရ်
* မွန်မြတ်ကြီးကျယ်ခက်ခဲသော လုပ်ငန်းများကို သာမန်ပုဂ္ဂိုလ်များ မဆောင်ရွက်နိုင်၊
ပါရမီရှင်များသာ ဆောင်ရွက်နိုင်သည်။
* ပါရမီရှင် ဟုတ်-မဟုတ် သိရှိနိုင်ရန် ကြီးကျယ်ခက်ခဲသော လုပ်ငန်းကြီးများကို
ကိုယ်တိုင်အားထုတ်ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြင့် စမ်းသပ်ကြည့်သင့်ပါသည်။
* ကိုယ်တိုင်အားထုတ်မှုမရှိဘဲ လုပ်ငန်းကြီးများ၏ ကြီးကျယ်ခက်ခဲပုံကို
တွေးဆကြောက်ရွံ့ ဆုတ်နစ်နေလျှင် ပါရမီရှင် ဟုတ်-မဟုတ် မသိရှိနိုင်ပါ။
ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒပါလမထေရ်
ရန်ကုန်တိုင်း ဒဂုံမြို့နယ် အမှတ် ၁၂-စကားဝါလမ်း၊ တိပိဋကကျောင်းတော်မှ
တိပိဋကဓရ တိပိဋကကောဝိဒ ရမ္မာဝတီ ဆရာတော်
_____________________________________________________________________________
ဘဒ္ဒန္တ ဣန္ဒာဝုဓ မဟာထေရ်
* လောက၌ သတ္တဝါတို့၏သန္တာန်တွင် ဆန္ဒနှစ်မျိုးဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည်။
ထိုနှစ်မျိုးကား ရှိချင်သည့်ဆန္ဒနှင့် သိချင်သည့်ဆန္ဒ ဖြစ်သည်။
ရှိချင်သည့်ဆန္ဒမှာ လောဘဦးစီး၍ သိချင်သည့်ဆန္ဒမှာ ပညာဦးစီးသည်။
* လောဘဦးစီးသည့် ဆန္ဒကား အသိဉာဏ်နည်းပြီး လောဘခိုင်းသမျှလုပ်ရသော တဏှာကျွန်ဖြစ်သောကြောင့် အမှားမကင်းသဖြင့် ပစ္စုပ္ပန်မှာလည်း ဒုက္ခများ၍ သံသရာတွင်လည်း အပါယ်ကျနိုင်သည်။
* ပညာဦးစီးသည့် ဆန္ဒကား အသိဉာဏ်ပါသောကြောင့် ပြုလုပ်သမျှလုပ်ငန်းတို့တွင် အမှားကင်းသဖြင့် ပစ္စုပ္ပန်မှာလည်း စိတ်အေးချမ်းသာရှိပြီး သံသရာ၌လည်း သုဂတိရောက်နိုင်သည်။
ပညာဆန္ဒဖြင့် ရုပ်နာမ်တို့၏ အဖြစ်အပျက်ကို ရှုပွားလျှင် မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကိုပင် ရနိုင်-ရောက်နိုင်သည်။
ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒာဝုဓ မဟာထေရ်
ပဲခူးတိုင်း တောင်ငူမြို့ မြစည်းခုံစာသင်တိုက် စာချဆရာတော်
_____________________________________________________________________________
ဘဒ္ဒန္တ ဣန္ဒာစရိယ မဟာထေရ်
၁။ တစုံတရာ အကြောင်းကိစ္စ ပြဿနာ ပေါ်လာခဲ့သော် သည်းခံ၍ ပြောဆိုဆောင်ရွက်ရမည်။
၂။ ဝေနေယျ သုခိတ ဒုက္ခိတ သတ္တဝါတို့အား ကျန်းမာ ချမ်းသာစေကြောင်း မေတ္တာစိတ် အမြဲရှိနေရမည်။
၃။ မိမိသူတပါး နှစ်ဦးသားတို့အား ဘက်စုံကြည့်၍ အကျိုးရှိရာရှိကြောင်းကို ဆောင်ရွက်ရမည်။
၄။ မိမိပြုလုပ်သော လုပ်ငန်းကိစ္စများ အောင်မြင်နိုင်ရန် တစိုက်မတ်မတ် အမြဲမပြတ် လုံ့လဝီရိယထား၍ လုပ်ကိုင်ရမည်။
၅။ ကျန်းမာချမ်းသာခြင်းကို ရနိုင်ရန် ဘုရားဂုဏ်တော်များကို တတ်နိုင်သလောက် ပွားများ အားထုတ်ရမည်။
၆။ ဘဝကောင်းကျိုး အမှန်တကယ် ပေးစွမ်းနိုင်သော တရားသည် ကုသိုလ်ကောင်းမှုသာ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ကုသိုလ်ကောင်းမှုကို နေ့စဉ် အားထုတ်ပြုလုပ်ကြရပေမည်။
(ရန်ကုန်တိုင်း လမ်းမတော်မြို့နယ် သရက်တော်တိုက် နှစ်ကျိပ်ရှစ်ဆူကျောင်း ပဓာနနာယကဆရာတော် အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒာစရိယ မဟာထေရ်)
_____________________________________________________________________________
ဘဒ္ဒန္တ ဥတ္တရ မဟာထေရ်
* သူ့ကိုချီးမြှောက်၊ ကိုယ့်ဂုဏ်မြောက်၏၊
ယွင်းဖောက်အလို၊ ဝန်မတိုနဲ့။
* သူ့ကိုဂုဏ်နှိမ့်၊ ကိုယ့်ဂုဏ်နိမ့်၏၊
စည်းစိမ့်အရာ၊ သူ့ချမ်းသာ၌
ဣဿာမပြု၊ ဝမ်းမြောက်ရှုလော့။
* သူ့ကိုစောင့်မှ၊ သူကကိုယ့်ကို
ကြည်ညိုမေတ္တာ၊ စောင့်နိုင်ရာ၏၊
ဘဒ္ဒန္တ ဥတ္တရ မဟာထေရ်
ရန်ကုန်တိုင်း ဗဟန်းမြို့နယ် တေဇိန္ဒာရာမကျောင်းတိုက် ပဓာနနာယကဆရာတော်
_____________________________________________________________________________
ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသာဘိဝံသထေရ်
၁။ လူပုဂ္ဂိုလ်ဆိုလျှင် လူ၏ အကျင့်သိက္ခာကိုကျင့်မှ လူတော်လူကောင်း ဖြစ်မည်။
၂။ ရဟန်းဆိုလျှင် ရဟန်း၏ အကျင့်သိက္ခာကိုကျင့်မှ ရဟန်းကောင်း ရဟန်းမြတ် ဖြစ်မည်။
၃။ အကြီးအကဲ ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်လျှင် အကြီးအကဲ၏ အကျင့်နှင့်ညီမှ အကြီးအကဲအရာမြောက်မည်။
၄။ မည်သည့်ပုဂ္ဂိုလ်မဆို သီလကို ခါးဝတ်ကဲ့သို့ မြဲအောင် စောင့်ထိန်းရမည်။
၅။ သီလပျက်သော ပုဂ္ဂိုလ်သည် အနာပေါက်၍ ကင်းပျောက်သွားသော်လည်း အမာရွတ်ကျန်သလို ကျန်မည်။
ဒါကြောင့် သီလကို အသက်ထက်ဆုံး စောင့်ထိန်းရမည်။
(ရန်ကုတ်တိုင်း၊ စမ်းချောင်း ဝေဠုဝန်ကျောင်းတိုက် ပဓာနနာယကဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တ ကေလာသာဘိဝံသထေရ်)
_____________________________________________________________________________
ဘဒ္ဒန္တ ကောဏ္ဍည မဟာထေရ်
မိမိတို့ကိုယ်ကို လူတော်လူကောင်းဖြစ်အောင် ပြုကျင့်ကြ။
ဘာသာ သာသနာနှင့် နိုင်ငံနှင့်လူမျိုး အကျိုးပြုနိုင်အောင် နေထိုင်အားထုတ်ကြ။
ဘယ်ဖက်ကမှ အသုံးမဝင်ဘူးဆိုလျှင် လူပိုပဲ။
ဒါကြောင့် လောကီလောကုတ္တရာ အရည်အချင်းတွေနှင့် ပြည့်စုံအောင် ကြိုးစားကြပါ။
ဘဒ္ဒန္တ ကောဏ္ဍည မဟာထေရ်
ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း လားရှိုးမြို့
မန်ဆူဘုရားကြီးကျောင်းတိုက် ပဓာနနာယကဆရာတော်
_____________________________________________________________________________
ဘဒ္ဒန္တ ကောသလ္လ မဟာထေရ်
၁။ သူရောကိုယ်ပါ ပုဂ္ဂိုလ်အားလုံးတို့သည် ကိုယ်စိတ်နှစ်ပါး အေးအေးလူလူ ငြိမ်းငြိမ်းချမ်းချမ်း နေလိုပါလျှင် ကိုယ်ဖြင့်ပြုလုပ်အပ်သော မကောင်းမှု (ကာယကံ)၊ နှုတ်ဖြင့်ပြောဆိုအပ်သော မကောင်းမှု (ဝစီကံ)၊ စိတ်ဖြင့်ကြံစည်အပ်သော မကောင်းမှု (မနောကံ) တို့ကို မလွန်ကျူးမိအောင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ပါ။
၂။ မကောင်းသော ကာယကံမှု၊ ဝစီကံမှု၊ မနောကံမှုတို့ကို ထိန်းသိမ်းခြင်းမရှိ၊ လွန်ကျူးမိပါက ဘယ်သောအခါမှ ကိုယ်စိတ်နှစ်ပါး ငြိမ်းအေးချမ်းသာခြင်းကို မရရှိနိုင်ပါ။
၃။ ကာယကံ မကောင်းမှု၊ ဝစီကံ မကောင်းမှု၊ မနောကံ မကောင်းမှု တို့ကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်နိုင်အောင် ဗုဒ္ဓါနုဿတိ ဘာဝနာ၊ မေတ္တာ ဘာဝနာ၊ မရဏဿတိ ဘာဝနာ၊ အသုဘ ဘာဝနာ ဟူသော ကိုယ်စောင့်ကမ္မဋ္ဌာန်းတရား လေးပါးနှင့် မိမိကြိုက်နှစ်သက်ရာ သမထ ဝိပဿနာ တရား တခုခုကို တတ်နိုင်သလောက် နေ့စဉ်ပုံမှန် ပွားများအားထုတ်ပါ။
ဘဒ္ဒန္တ ကောသလ္လ မဟာထေရ်
ရန်ကုန်တိုင်း ရန်ကင်းမြို့နယ် ပဉ္စနိကာယ သာသနာ့ဗိမာန်ကျောင်းတိုက် စာချနာယကဆရာတော်
_____________________________________________________________________________
ဘဒ္ဒန္တ ကောသလ္လ မဟာထေရ်
* ရှင်ရဟန်းသည် ငါ ရှင်ပဲ၊ ရဟန်းပဲဟု ကိုယ့်ကိုယ်ကို သမဏသညာ မပျောက်ဖို့လိုတယ်။
အဲဒီ သမဏသညာ မပျောက်ရင် ရှင်ရဟန်းများ မလုပ်သင့်၊ မလုပ်ထိုက်တဲ့အလုပ်ကို မလုပ်တော့ဘူး။
မလုပ်တော့ အကုသိုလ် မဖြစ်ဘူး။ အကုသိုလ်မဖြစ်ရင် အပါယ်မကျဘူး။
* လူဆိုရင်လည်း ငါ လူပဲလို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို လူ့အမှတ်သညာ မပျောက်ဖို့ လိုတယ်။
အဲဒီလို လူကောင်းစိတ်ဓာတ် လူ့အမှတ်သညာ မပျောက်ရင် လူများ မလုပ်သင့် မလုပ်ထိုက်တဲ့ အလုပ်တွေ မလုပ်တော့ဘူး။
မလုပ်သင့် မလုပ်ထိုက်တာတွေ မလုပ်ရင် အကုသိုလ် မဖြစ်ဘူး။ အကုသိုလ်မဖြစ်ရင် အပါယ်မကျဘူး။ အပါယ်မကျရင်ဘဲ အပါယ်နဲ့ဝေးရင် နိဗ္ဗာန်နဲ့ နီးလာပြီလို့ မှတ်ပါ။
ဘဒ္ဒန္တကောသလ္လ မဟာထေရ်
ရန်ကုန်တိုင်း၊ အလုံမြို့နယ် အောင်မင်္ဂလာတိုက်သစ်
ပဓာနနာယက ဆရာတော်
_____________________________________________________________________________
ဘဒ္ဒန္တ ခေမာသိရီလင်္ကာရ မဟာထေရ်
မိမိဆောင်ရွက်သော လုပ်ငန်းကိစ္စ ပြီးမြောက်ရန် လုပ်ငန်းအတွင်း စိတ်ကိုသွင်းကာ ဘာဝနာ ၅-မျိုးဖြင့် ဆောင်ရွက်ပါ။
စိရကာလ ဘာဝနာ=ကြာမြင့်စွာ အလုပ်လုပ်ပါ။
နိရန္တရ ဘာဝနာ=အဆက်မပြတ် အလုပ်လုပ်ပါ။
နိရဝသေသ ဘာဝနာ=မပြောပလောက်သော လုပ်ငန်းဟု သဘောမထားဘဲ
အကြွင်းအကျန်မထား အလုပ်လုပ်ပါ။
သက္ကစ္စ ဘာဝနာ=လေးလေးစားစား အလုပ်လုပ်ပါ။
အဘိရတိ ဘာဝနာ=စိတ်ပါလက်ပါ ပျော်ရွှင်စွာ အလုပ်လုပ်ပါ။
ဘဒ္ဒန္တခေမာသိရီလင်္ကာရ မဟာထေရ်
ရန်ကုန်တိုင်း ရန်ကင်းမြို့နယ်
ပြည်သာယာ ရွှေပြည်ဟိန်းကျောင်း
ပဓာနနာယက ဆရာတော်
_____________________________________________________________________________
ဘဒ္ဒန္တ ဃောသိတ မဟာထေရ်
၁။ တနှစ်ကုန်တိုင်း၊ ကုန်သွားတိုင်း၊ ချိန်ပိုင်း တိုလို့၊ ယွင်းသွေချို့၊ နေဖို့ တနှစ် လျော့ခဲ့ပြီ။
သေဖို့တနှစ် နီးလာပြီ။
၂။ တလကုန်တိုင်း။ ကုန်သွားတိုင်း၊ ချိန်ပိုင်း တိုလို့၊ ယွင်းသွေချို့၊ နေဖို့ တလ လျော့ခဲ့ပြီ။
သေဖို့တလ နီးလာပြီ။
၃။ တရက်ကုန်တိုင်း၊ ကုန်သွားတိုင်း၊ ချိန်ပိုင်း တိုလို့၊ ယွင်းသွေချို့၊ နေဖို့ တရက် လျော့ခဲ့ပြီ။
သေဖို့တရက် နီးလာပြီ။
ဘဒ္ဒန္တဃောသိတ မဟာထေရ်
ရန်ကုန်တိုင်း မရမ်းကုန်းမြို့နယ် ကမ္ဘာအေး သံဃာ့တက္ကသိုလ်ကျောင်းတိုက် ပဓာနနာယကဆရာတော်
_____________________________________________________________________________
ဘဒ္ဒန္တ ဇောတိက မဟာထေရ်
(၁) ကုသိုလ် ဥစ္စာ၊ ပညာသုံးခု၊ တနေ့မှုမှာ၊ တခုခု ကိုရအောင်ကြံ ..။
(၂) ကံကိုချည်းလည်းမယိုးနှင့် ..။
(၃) ဉာဏ် ကိုချည်းလည်း မိကိုးနှင့် ..။
(၄) လိမ္မာတု ကိုခိုး၊ ကိုယ်ကျိုးကိုရှိအောင်ကြံ ..။
(၅) လောဘခက်ထန်လျှင် စားသုံးရ၏ ..။
(၆) ဒေါသခက်ထန်လျှင်၊ ပစ္စုပ္ပန်သံသရာ၊ နှစ်ဖြာရှုံး၍၊ စုံးစုံးနစ်တက်သည် ...။
(၇) အကြံပင်ကောင်းသော်လည်း၊ နှောင်းလျှင်အကြိုးမရှိ ...။
(၈) များစွာသောအမျိုးတို့၏အကျိုး ကိုမြှော်ထောက်၍ တစ်ယောက် ကိုစွန့်ရာ၏ ..။
(၉) တစ်ရွာလုံးအကျိုး ကြောင့်အမျိုး ကိုစွန့့််ရာ၏ ..။
(၁၀) ပြည်သူတို့ အကျိုးငှာ ရွာကိုပင်စွန့်ရာ၏ ..။
* အမြစ်နံ့သာတို့တွင် အကျော်နံ့သာသည် အကောင်းဆုံးဖြစ်၏၊
* အနံ့နံ့သာတို့တွင် စန္ဒကူးနံ့သာသည် အကောင်းဆုံးဖြစ်၏၊
* အပွင့်နံ့သာတို့တွင် မြတ်လေးပန်းနံ့သာသည် အကောင်းဆုံးဖြစ်၏၊
* မင်းတို့တွင် စကြာမင်းသည် အမြတ်ဆုံးဖြစ်၏၊
* ဝိပဿနာပညာသည် ပညာအားလုံးတို့ထက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်၏၊
* ဝိပဿနာပညာသည် ဘုရားပွင့်မှ ရနိုင်၏၊
* ဝိပဿနာပညာသည်သာလျှင် ဒုက္ခငြိမ်းကြောင်း အမှန်ဖြစ်၏၊
(ဘဒ္ဒန္တဇောတိက မဟာထေရ်)
ရန်ကုန်တိုင်း ဒဂုံမြို့နယ် အိမ်တော်ရာတိုက် ရွှေတည်ကျောင်း ပဓာနနာယကဆရာတော်
_____________________________________________________________________________
ဘဒ္ဒန္တ ဇောတိပါလ
၁။ စိတ်ကို အလိုမလိုက်ရဘူး။ ကြီးပွားချင်တဲ့လူဟာ စိတ်ခိုင်းတိုင်း လိုက်မလုပ်ရဘူး။
ကိုယ့်စိတ်ကို ကိုယ်ထိန်းသိမ်းနိုင်ရတယ်။
၂။ ဟယ်စိတ်၊ နင်ခေါ်ရာ ငါ မလိုက်နိုင်ဘူး။ နင် ခိုင်းတိုင်း ငါ မလုပ်နိုင်ဘူး။ နင် ထားရာ ငါ မနေနိုင်ဘူး-
အဲဒီလို သတ္တိမျိုး ရှိရတယ်။ ဒါမှ ကြီးပွားတယ်။ ချမ်းသာတယ်။
စိတ်ကိုနိုင် သေတိုင် မဆင်းရဲ တဲ့။
(ပြီး-ပြည့်-တိုစေ)
ကိစ္စတခုဟာ ပြီးသွားတာ ကောင်းတယ်။
ပြီးတာချင်းတူရင် ပြည့်စုံတာ ကောင်းတယ်။
ပြည့်စုံတာချင်းတူရင် အချိန်တိုတာ ကောင်းတယ်။
ဘဒ္ဒန္တဇောတိပါလ
ပဲခူးမြို့ ကြခတ်ဝိုင်းကျောင်းတိုက် ပဓာနနာယက ဆရာတော်
_____________________________________________________________________________
ဘဒ္ဒန္တ တေဇဝန္တ မဟာထေရ်
* သာသနာတော်တွင်း မှီတင်းနေထိုင်ကြကုန်သော ရဟန်းသာမဏေတို့သည် မိမိတို့တာဝန်ဖြစ်သည့်
ပရိယတ် ပဋိပတ် သာသနာတော်ကြီးကို အပြောမဟုတ်၊ အလုပ်နှင့် သက်သေပြ၍ ကြိုးစားအားထုတ်ကြရမည်။
* သာသနာတော် ပြင်ပ၌ နေထိုင်ကြကုန်သော ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် ဒါယကာ ဒါယိကာမတို့ကလည်း ဗုဒ္ဓသာသနာတော်ကြီး တိုးတက်အောင် ပစ္စည်းလေးပါးတို့ဖြင့် တာဝန်သိသိ ထောက်ပံ့ပူဇော်ကြရမည်။ ဒါမှသာ ဗုဒ္ဓသာသနာတော်ကြီး အရှည်ခန့်၍ တည်တံ့မည်ဖြစ်သည်။
ဘဒ္ဒန္တတေဇဝန္တ မဟာထေရ်
ရှမ်းပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း၊ မိုးမိတ်မြို့၊ ဟော်နန်းရပ်
ပုဗ္ဗာရုံစာသင်တိုက်ကြီး၏ ပဓာနနာယကဆရာတော်
_____________________________________________________________________________
ဘဒ္ဒန္တ နေမိန္ဒာဘိသိရီမဟာထေရ်
* ရေကိုအလိုရှိသော မြောင်းတူးရေယူသမား လယ်သမားတို့သည် အလိုရှိရာသို့ ရေကိုဆောင်ယူကုန်၏၊
* လေးသမားတို့သည် မြားကို ဖြောင့်ကုန်၏၊
* သစ်ရွေသမားတို့သည်လည်း လိုတိုင်းရအောင် သစ်ကို ရွေကုန်၏၊
* ပညာရှိပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်လည်း မိမိတို့၏ ကိုယ်စိတ်နှစ်ပါးကို ယဉ်ကျေးအောင် နှိပ်ကွပ်ဆုံးမကြကုန်၏၊
* ဤပြဆိုခဲ့ပြီးသော ဓမ္မပဒကျမ်းလာဒေသနာတော်နှင့်အညီ ရှင်လူအပေါင်းတို့သည်လည်း မိမိတို့၏ ကိုယ်စိတ်နှစ်ပါးကို အသိမှား အမှတ်မှား အယူမှားသို့ မရောက်ရလေအောင် အတတ်နိုင်ဆုံး ဆုံးမနေထိုင်ကြကုန်ရာ၏၊
ဘဒ္ဒန္တ နေမိန္ဒာဘိသိရီမဟာထေရ်
ရန်ကုန်တိုင်း လှိုင်မြို့နယ် ရတနာသိင်္ဃ ပရိယတ္တိစာသင်တိုက်
ပဓာနနာယကဆရာတော်
_____________________________________________________________________________
ဘဒ္ဒန္တ ဝေပုလ္လ မဟာထေရ်
၁။ လောကကို နှိပ်စက်နေသည်မှာ သေမင်း၊
လောကကို ခြံရံနေသည်မှာ အိုခြင်း၊
တရွေ့ရွေ့ လွန်တတ်၊ သွားတတ်ကုန်သည်မှာ အချိန်ကာလ ဖြစ်သည်။
၂။ ထို့ကြောင့် သူတော်ကောင်းတို့သည် သတိမမူဘဲ လွန်တတ်၊ သွားတတ်၊ ကုန်တတ်သည့် အချိန်ကာလမျိုး မဖြစ်စေမူ၍ အကျိုးရှိစွာသော လုံ့လဥဿာဟဖြင့် နေ့နေ့ညည အပ္ပမာဒတရားကို လက်ကိုင်ထားကြပါ။
၃။ အပ္ပမာဒတရား လက်ကိုင်ထားမှ မိမိတို့ လိုလားရာ နိဗ္ဗာနဓာတ်ကို တွေ့ရှိနိုင်ကြပေလိမ့်မည်။
(ဘဒ္ဒန္တဝေပုလ္လ မဟာထေရ်)
ပြည့်မြို့ ဝေပုလ္လာရာမ ကျောင်းတိုက် ပဓာနနာယကဆရာတော်
_____________________________________________________________________________
ဘဒ္ဒန္တ သောဘန မဟာထေရ်
၁။ အင်္ဂုတ္တိုရ် အဋ္ဌကထာ၌ အမြဲဝတ်တည်၍ လှူသော နိစ္စဒါန၊ ရံဖန်ရံခါလှူသော အနိစ္စဒါန ဟူ၍ ဒါနနှစ်မျိုးရှိ၏၊
၂။ ထိုတွင် နိစ္စဒါန တခုခုရှိနေသော သူသည် သောတာပန်နှင့် အလားတူ၏၊ နတ်ရွာသုဂတိဘဝ မြဲ၏-ဟု ဆို၏၊
၃။ ထို့ကြောင့် နိစ္စဒါန အမြဲရှိအောင် ကြိုးစားကြပါဟု တိုက်တွန်းအပ်ပေသည်။
ဘဒ္ဒန္တ သောဘန မဟာထေရ်)
(ရန်ကုန်တိုင်း ပုဇွန်တောင်မြို့နယ်
မြသိန်းတန် ပရိယတ္တိစာသင်တိုက်
သောဘနာဝါသကျောင်းဆရာတော်
_____________________________________________________________________________
ဘဒ္ဒန္တ ဩသဓာဘိဝံသ မဟာထေရ်
ဝါယမဿု သကိစ္စေသု၊ နာလေဿာ ဝိန္ဒတေ သုခံ။
ကိုယ့်အလုပ် ကိုယ်လုပ်ကြပါ၊ မပျင်းကြနဲ့၊ မပေါ့ကြနဲ့။
မိမိကိစ္စ မှန်သမျှတို့၌ ကြိုးကုတ်အားထုတ် ပြုလုပ်ကြကုန်လော့။
နေ့ကိုရက်ရွှေ့၊ ရက်ကို လပြောင်း၊ ပျင်းရိသော ပုဂ္ဂိုလ်အပေါင်းအား
ပစ္စုပ္ပန် သံသရာ နှစ်ဖြာသောချမ်းသာကို မုချဧကန် မရရိုး အမှန်ပေတည်း။
(ညောင်တုန်းမြို့ ပုဏ္ဏာရာမစျေးကျောင်းတိုက် ပဓာနနာယက ဆရာတော်ကြီး အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ
ဘဒ္ဒန္တဩသဓာဘိဝံသ မဟာထေရ်)
_____________________________________________________________________________
မုံရွာမြို့ မဟာဇောတိကာရာမတိုက် ပဓာနနာယကဆရာတော်ကြီး အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရု ဘဒ္ဒန္တ စန္ဒသိရီ
အာရုံငါးပါးကို သည်းခံပြီး နေနိုင်ရမယ်။ မနေနိုင်ရင်တော့ ဒုက္ခများစွာနဲ့ ရင်ဆိုင်တွေ့ကြရလိမ့်မယ်။
နောက်ပြီး သူတပါး ချမ်းသာပါစေဆိုတဲ့မေတ္တာ စေတနာနဲ့ အများအကျိုးကို လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်နေရင် ကိုယ့်အကျိုးလဲ ပြီးတယ်။ အများအကျိုးလဲ ပြီးတယ်။
ကိုယ့်အကျိုးသက်သက်ကိုသာ လုပ်ကိုင်နေရင်တော့ ကိုယ့်အကျိုးသာ ပြီးတယ်။ အများအကျိုး မပြီးပါဘူး။
(မုံရွာမြို့ မဟာဇောတိကာရာမတိုက် ပဓာနနာယကဆရာတော်ကြီး အဘိဓဇမဟာရဋ္ဌဂုရု ဘဒ္ဒန္တ စန္ဒသိရီ)
_____________________________________________________________________________
မစိုးရိမ် ဦးဝိသုဒ္ဓါစာရာဘိဝံသ၏
ဗြဟ္မစိုရ်လေးဆူ
တန်းတူတွေ့လျှင် မေတ္တာဝင်၊ မဝင်နိုင်က ပြိုင်တတ်တယ်၊ ပြိုင်မည့်အစား မေတ္တာပွား စိတ်ထားပြုပြင် ပြောင်းပါမယ်။
ကိုယ့်အောက်တွေ့လျှင် ကရုဏာဝင်။ မဝင်နိုင်က နိုင်တတ်တယ်၊ နိုင်မည့်အစား ကရုဏာပွား စိတ်ထားပြုပြင် ပြောင်းပါ့မယ်။
ကိုယ့်ထက်သာလျှင် မုဒိတာဝင်၊ မဝင် ဣဿာ ယိုင်တတ်တယ်၊ ယိုင်မည့်အစား မုဒိတာပွား စိတ်ထားပြုပြင် ပြောင်းပါ့မယ်။
သဗ္ဗေသတ္တာ သတ္တဝါ ကံသာမူလ ပိုင်ကြတယ်၊ ပိုင်သည့်အရေး စိတ်ကတွေး အေးအေးမြမြ နေပါ့မယ်။
ရုပ်ကိုလဲပြင် စိတ်လဲပြင် ပြင်ဆင်တိုင်းရ ပြုတိုင်းလှ သုခနိဗ္ဗာန် တိုင်လိမ့်မယ်။
ဗြဟ္မစိုရ်လေးဆူ တရားဟူသည် နတ်လူချစ်ဆေး ရှုတိုင်းမွှေးကို မြတ်လေးဆောင်လွယ် ကင်းမပယ်က တင့်တယ် ထက်တိုင်း ကြိုင်လိမ့်မယ်။
(မစိုးရိမ် ဦးဝိသုဒ္ဓါစာရာဘိဝံသ၏)
_____________________________________________________________________________
မစိုးရိမ်ဆရာတော်
အကုသိုလ်ကို လူတွေက လုပ်လွယ်တယ်၊ လုပ်ချင်ကြတယ်၊ ဒီလို လုပ်လွယ် လုပ်ချင်နေတဲ့ အကုသိုလ်ကို ဘယ်လောက်ပဲ ဆန္ဒရှိရှိ အတင်းဇွတ်မှိတ်ပြီး အံကြိတ်ပြီး ရှောင်ရမယ်။
ကုသိုလ်ကျတော့ ဥပမာ ပရိတ်ရွတ်ဖို့ ဘုရားရှိခိုးဖို့ ကမ္မဋ္ဌာန်းထိုင်ဖို့ ကျတော့ မလုပ်ချင်ကြဘူး၊
ဒီလိုမလုပ်ချင်တဲ့ ကုသိုလ်ဘက်ကျတော့ အတင်း လုပ်ဖြစ်အောင် လုပ်ရတယ်။
ကုသိုလ်ဆိုသည်မှာ-ယူတတ်လျှင် ရသည်၊ နည်းသည် များသည် ပဓာန မဟုတ်၊
လမ်းသွားနေခိုက် စေတီပုထိုး ရဟန်း မြင်လိုက်ရလျှင် လက်အုပ်ချီ ကန်တော့ရမယ်၊
ဆာလောင်သူကို မုန့်ကျွေးရမယ်၊ ဗဟုသုတရှာသူကို ဗဟုသုတပေးနိုင်တယ်၊
ကားစီးနေခိုက် မေတ္တာဘာဝနာအလုပ် လုပ်နိုင်တယ်၊ လမ်းလျှောက်နေစဉ် ဝိပဿနာသတိပဋ္ဌာန် ပွားနိုင်တယ်၊
အဓိဋ္ဌာန်ပြု၍ အိပ်ရာဝင် အိပ်ရာထမှာ တနေ့ ၂-ကြိမ် ဘုရားဝတ်ပြု၍ ပရိတ်ရွတ်နိုင်ကြတယ်၊
စိတ်ဝီထိ ဇောများ စေတနာများ အလွန်မရေတွက်နိုင်အောင် ဖြစ်ပေါ်နေ၍ ခဏကလေး ကိလေသာချုပ်ငြိမ်းမှုကို အထင်မသေးသင့်ပေ။ ရသောအချိန်မှာ ကုသိုလ်စိတ်ဖြစ်အောင် နေသင့်လှပေသည်။
(မစိုးရိမ်ဆရာတော်)
_____________________________________________________________________________
မန်လည်ဆရာတော်
လူထိုထိုကား
ကာယဟူဘိ၊ နား မျက်စိနှင့်
ဣတ္ထိ ပုရိသ၊ ဖြစ်လာကြတိုင်း
ရုက္ခ သီးပွင့်၊ ခါ မလင့်ဘဲ
ရင့် တဖုတ်ဖုတ်၊ ကင်း ဖြုတ်ဖြုတ်ဖြင့်။
ညှာပြုတ် ကြွေကျ၊ မမြဲ ကြသို့
ဘဝ ပျက်ပျို၊ လူထိုထိုကား
ရွယ်ပျို ရွယ်လတ်၊ ကျန်မလွတ်သည်
မချွတ် သေအံ့ အပြီးတည်း။
(မန်လည်ဆရာတော်)
_____________________________________________________________________________
မဟာဂန္ဓာရုံ ဆရာတော်
မိမိကိုယ်ကို အချစ်ဆုံးဆိုပြီး မကောင်းမှုတွေ ပြုနေလျှင် ချစ်ရာမရောက်ဘူး၊ ဒါကြောင့် ကိုယ်ကိုယ်ကို ကောင်းအောင်ကြိုးစားရမယ်၊ တကယ့်သေဘေးနှင့် တွေ့လျှင် ကိုယ့်ကိုကိုယ်သာ အချစ်ဆုံးပဲ၊ အမေတွေ အဖေတွေ ညီအကိုမောင်နှမတွေ ရှိပါရဲ့၊ ချစ်စရာတွေ။ ဒါပေမဲ့ တကယ့်အရေးကျရင် သူတို့ ဘာမှမတတ်နိုင်ဘူး၊ တသံသရာလုံး ကိုယ့်ကိုကိုယ် အစွဲဆုံးပဲ၊ ဟုတ်တာပေါ့၊ အဖေ အမေဆိုတာ ဒီဘဝ အဖေ အမေ ဖြစ်ပေမဲ့ နောက်ဘဝကျတော့ ဟုတ်ချင်မှဟုတ်မှာ၊ ကိုယ်ကတော့ ကိုယ်ပဲ၊ သူများမဟုတ်ဘူး၊ တသံသရာလုံး ကိုယ့်ကိုကိုယ် အစွဲဆုံးပဲ။
(မဟာဂန္ဓာရုံ ဆရာတော်)
_____________________________________________________________________________
ဘုရားကို အာရုံပြုကြပါ
၁။ ဗုဒ္ဓါနုဿတိ ဘုရားကို နေ့စဉ်အာရုံပြုနေတဲ့သူဟာ အရှိန်အဝါရှိတယ်။
ဉာဏ်ပညာ ထက်မြက်တယ်၊ ဩဇာအာဏာ ကောင်းတယ်။
၂။ ဒါကြောင့် ဂုဏ်တော်တွေကို စိတ်ထဲမှာထင်အောင်
တကယ် သက်တော်ထင်ရှားဘုရားကို အာရုံပြုကြပါ။
(အရှင်ဇနကာဘိဝံသ-မဟာဂန္ဓာရုံ ဆရာတော်)
_____________________________________________________________________________
လောကကို အလှဆင်သူ
၁။ သားသမီးဆိုတာ ရတနာ ၇-ပါးမှာ တပါးအပါအဝင် ဖြစ်တယ်။
၂။ သားကောင်းရတနာ သမီးကောင်းရတနာ လေးတွေ မွေးလာတာဟာ လောကကို အလှဆင်သလိုပဲ။
၃။ တမျိုးတနွယ်လုံး တနိုင်ငံလုံး တသာသနာလုံးကို အကျိုးပြုနိုင်တယ်။
(အရှင်ဇနကာဘိဝံသ-မဟာဂန္ဓာရုံဆရာတော်)
_____________________________________________________________________________
ဗုဒ္ဓတရားတော်ကို လိုက်နာကြရင်
ဗုဒ္ဓဩဝါဒတရားကို လိုက်နာသူဟာ
ဒီဘဝမှာလည်း လူကောင်းသူကောင်း တယောက်ဖြစ်နိုင်ပြီး
စိတ်ချမ်းသာမှုကိုလည်း ရနိုင်ပါတယ်။
အပြစ်တစုံတရာ မကျုးလွန်တဲ့အတွက်
သေရမှာကို မကြောက်ဘဲ
ဒီဘဝကိုလည်း ရဲရဲကြီး စွန့်လွှတ်နိုင်သူလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
(အရှင်ဇနကာဘိဝံသ-မဟာဂန္ဓာရုံဆရာတော်)
_____________________________________________________________________________
ငါသည် ဘယ်လိုငါ ဖြစ်ထိုက်သနည်း၊
ငါသည် ငါအကြည်ညိုခံရသော ငါ ဖြစ်ထိုက်သည်၊
သူတပါးကို ညာဝါး၍ ရသည်၊
ငါ့ကိုယ်ငါ ညာဝါးလို့ မရ၊
မည်သူမဆို မိမိကိုယ်ကို မိမိ ကြည်ညိုခံရသောသူ ဖြစ်အောင် ကြိုးစားရမည်။
(အမရပူရ မဟာဂန္ဓာရုံ ဆရာတော် အရှင်ဇနကာဘိဝံသ)
_____________________________________________________________________________
မဟာစည် ဆရာတော်ကြီး-ဘဒ္ဒန္တသောဘဏ
ဘာဝနာတရားကို ပွားများအားထုတ်နေသော သူမှာ ဣဒ္ဓိပါဒ်ခေါ် ပြီးမြောက်ကြောင်းတရား ၄-ပါးရှိ၏
၁။ အလိုဆန္ဒ ပြီးမြောက်ခြင်း။
၂။ အားထုတ်မှု ပြီးမြောက်ခြင်း။
၃။ ကြံစည်စိတ်ကူးမှု ပြီးမြောက်ခြင်း။
၄။ အမှန်သိမှု ပြီးမြောက်ခြင်း-ဖြစ်ပွားလျက်ရှိ၏၊
ထိုဣဒ္ဓိပါဒ် လေးပါးကို ပွားများထားသော ပုဂ္ဂိုလ်မှာ တခြားအကြောင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ရောဂါကိုပင် ပျောက်နိုင်ကြောင်း၊ အသက်တမ်းပြည့် ဖြစ်စေ၊ အသက်တမ်းထက် ကျော်လွန်၍ဖြစ်စေ အသက်ရှည်စွာ တည်နေနိုင်ကြောင်းများကို ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား ကိုယ်တော်တိုင်ပင် အကြိမ်ကြိမ် ဟောထားပေ၏၊
ထိုဟောချက်များနှင့်အညီပင် ယခုခေတ် တရားအားထုတ်သော သူတို့ထဲမှ အချို့ပုဂ္ဂိုလ်များမှာ နှစ်ပေါင်းများစွာက ဆေးအမျိုးမျိုး၊ ဆရာအမျိုးမျိုးဖြင့် မပျောက်နိုင်သော ရောဂါများပင် တရားအားထုတ်ခြင်းဖြင့် အမြစ်ပြတ် ပျောက်ကင်းသွားသည်ကိုလည်း တွေ့ရ၏၊
(မဟာစည် ဆရာတော်ကြီး-ဘဒ္ဒန္တသောဘဏ)
_____________________________________________________________________________
မဟာမြိုင်တောရ ဦးဇောတိက
ဘယ်ခေတ်မှာဖြစ်ဖြစ် အကောင်းအဆိုး ရောနေတာပါပဲ၊ အကောင်းချည်းသက်သက် မရှိသလို အဆိုးချည်း သက်သက်လည်း မရှိဘူး၊ ခေတ်ဆိုတာ လူတွေပေါ်မှာမူတည်ပါတယ်၊ လူအများကောင်းရင် ခေတ်ကောင်းမယ်၊ လူအများမကောင်းရင် ခေတ်မကောင်းနိုင်ဘူး၊ ခေတ်ကို လူကလွှမ်းမိုးတယ်၊ လူကိုလည်း ခေတ်ကလွှမ်းမိုးတယ်၊ ဒါပေမဲ့ သတိနဲ့နေတတ်တဲ့သူ ကိုယ်စိတ်ကို ကိုယ်သိတဲ့သူ ခေတ်ရဲ့လွှမ်းမိုးမှုကို သတိထားတတ်တဲ့သူက လွှမ်းမိုးမှုခံရတာ နည်းမယ်၊ မသိရင်တော့ အများကြီးလွှမ်းမိုးတာ ခံရမယ်၊ ငါဟာ ခေတ်ကို ကောင်းတဲ့ဘက် ပြောင်းအောင် လုပ်မဲ့သူလား၊ (သို့မဟုတ်) ခေတ်က ငါကိုလွှမ်းမိုးသမျှ လည်စင်းခံမယ့်သူလားဆိုတာ ကိုယ်ကိုကိုယ် မေးပါ။
(မဟာမြိုင်တောရ ဦးဇောတိက)
_____________________________________________________________________________
မာဂဓီ သာစည်
ခန္ဓာဝန်ထုပ်
၁။ ငါဟုခေါ်တွင်၊ ငါ့ကိုယ်ပင်ဟု၊ ထင်မြင်ရငြား၊ ခန္ဓာငါးပါးတို့သည်၊ စင်စစ်ဧကန် အမှန်အားဖြင့်
လေးလံလှစွာသော ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကြီးပါတကား။
၂။ သူ ငါ က စ၊ ပုဂ္ဂိုလ်ဟူသမျှသည် ခန္ဓာဝန်ထမ်း အမြဲနွမ်းလျက် ပင်ပန်း၍သာ နေရပါတကား။
၃။ ဤလောက၌ အဝိဇ္ဇာ တဏှာ အရင်းပါသဖြင့် ခန္ဓာဝန်ကိုယူရခြင်းသည် ဆင်းရဲခြင်း၏ အကြောင်းပါတကား။
၄။ အရိယာမဂ်ဖြင့် ခန္ဓာဝန်ကို ပယ်ချလိုက်ခြင်းသည် ချမ်းသာခြင်း၏ အကြောင်းပါတကား။
(မာဂဓီ သာစည်
_____________________________________________________________________________
ကွဲမြဲ ပျက်မြဲ သေမြဲ
၁။ ကွဲပြိုတတ်ငြား၊ ထိုတရား၊ ထင်ရှား ပြိုကွဲမည်။
၂။ ပျက်စီးတတ်ငြား၊ ထိုတရား၊ ထင်ရှား ပျက်စီးမည်။
၃။ ငါ့ဆွေမျိုးသာ၊ ပျက်စီးရာ၊ မှန်စွာ မဟုတ်ပြီ။
သူ့အမျိုး ကိုယ့်အမျိုး၊ ပျက်စီးရိုး၊ သေမျိုး ထုံးစံညီ။
၄။ တရွာတည်းသာ၊ ပျက်စီးရာ၊ မှန်စွာ မဟုတ်ပြီ။
ရွာဟူသမျှ၊ ပျက်စီးကြ၊ သေရ ထုံးစံညီ။
၅။ စကြဝဠာ၊ ဘုံသုံးရွာ၊ သေရွာ မလွတ်ပြီ။
တရားသဘော၊ ကြံတွေးတော၊ မှန်သော သံဝေရည်။ (ဥရဂဇာတ်)
(မာဂဓီ-သာစည်)
_____________________________________________________________________________
မိုးကုတ်ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တ ဝိမလ
ငါသည် မုချ သေရမည်၊ အချိန်ပိုင်းသာ လိုတော့သည်။
ရခဲတဲ့လူ့ဘဝကို အလွဲသုံးစား အချိန်တွေ မဖြုန်းလိုက်ပါနဲ့။
ခန္ဓာကိုယ်ဟာ မွေးကတည်းက အသေဘက်ကို ပြေးနေတယ်။
သက်တမ်းတိုတဲ့ ဘဝကလေးမှာ တရားအားမထုတ်ဘဲ ချောင်ခိုနေရင်
အသေစောကာ ကိုယ်ကျိုး နည်းလိမ့်မယ်။
မနေ့ကထက် ယနေ့ သေဖို့ တရက်နီးသွားပြီ။
မမျှော်လင့်ဘဲ ဖြုန်းခနဲ နာလည်း နာနိုင်သည်။
မမျှော်လင့်ဘဲ ဖြုန်းခနဲ သေလည်း သေနိုင်သည်။
ခန္ဓာ၏ ဝတ္တရားက အသေရှာတာ။
ဉာဏ်၏ဝတ္တရားက အသေရှောင်တာ။
အသေမဦးမီ ဉာဏ်ဦးစီးပြီး ဝိပဿနာတရား အားထုတ်ပါ။
(မိုးကုတ်ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တ ဝိမလ)
_____________________________________________________________________________
ဒကာတို့တတွေ အခုနေမှာ စားလည်းစားသေ သေကြ၊ အိပ်လည်း အိပ်သေ သေကြ၊ ဘယ်မှာနေနေ ဘာလုပ်နေနေ အသေချည်းပါပဲ၊ အဲဒါ ဒကာ ဒကာမတွေ ကိုယ်တိုင်က အသေဆုတောင်းထားကြလို့ အခု ကိုယ်ပိုင်ရနေကြတာပါ၊ ရိပ်မိကြရဲ့လား၊ လူဖြစ်ရပါလို၏ဆိုတာ လူသေ သေရပါလို၏ ဆိုတာပဲ၊ နတ်ဖြစ်ရပါလို၏ ဆိုတော့ နတ်သေ သေရပါလို၏ပဲ၊ ရှင်းပြီလား၊ ဒါတွေကို ကိုယ်တိုင် တောင်းယူခဲ့ကြတာ၊ ဒကာတို့က အသေနည်းရင် မကြိုက်နိုင်ဘူး၊ ဘဝဆက်တိုင်း ဆက်တိုင်း လူ့ပြည် နတ်ပြည် အကြိမ်ကြိမ်တဲ့၊ အဲဒါ အသေ ဆုတောင်းတာ၊ အသေများများ ရ ရပါလို၏ဆိုတာနဲ့ အတူတူပါပဲ။
(မိုးကုတ်ဆရာတော် ဦးဝိမလ)
_____________________________________________________________________________
မိုးညှင်း ဆရာတော်
(ဆဲရေးပြစ်တင်၊ ငွေကုန်စင်၊ ကိုယ်ပင်ပန်းလဲ၊ သည်းခံမြဲ။)
ဆိုလိုသည်မှာ သူတပါးက မိမိကို ဆဲဆိုခြင်း အပြစ်တင်ခြင်းပြုလျှင် မခံချင်တတ်ကြပေ၊ ပြန်၍ တုံ့ပြန်နေကြ၏၊ အာဃာတ ထားနေကြ၏၊ ဤစိတ်ထားနှင့် အကျင့်မှာ လူကောင်း သူကောင်း ဖြစ်လိုသူတို့၏ စိတ်ထားနှင့် အကျင့် မဟုတ်ကြပေ။
မြင့်မြတ်လိုသူတိုင်း အတွက် ရန်တုံ့မပြန်သောစိတ်၊ သည်းခံသောစိတ် ရှိရလေသည်၊
ထို့ကြောင့် ဆဲလည်း သည်းခံမယ်၊ ငွေတွေကုန်လည်း သည်းခံမယ်၊ လာနှိပ်စက်လည်း သည်းခံမယ် စသည်ဖြင့် ကြိုတင်၍ အမှုကိစ္စ မပေါ်ခင် သည်းခံစိတ်ကို မွေးထားရလေသည်။
သည်းခံခွင့်လွှတ်နိုင်ရန် ယောနိသောမနသိကာရ-ခေါ် အသင့်အတင့် နှလုံးသွင်း ဆင်ခြင် စဉ်းစားမှု ပြုလုပ်ရန်-
ငါသည် မွေးလာတုန်းက တယောက်တည်း၊ ဘာမျှ မပိုင်မဆိုင်ခဲ့၊
ယခု ငွေတွေကုန်သွား၊ အိမ်မီးလောင်၊ သူတပါးက ဆဲဆိုတာတွေဟာ ဘာမှ အရှုံးမရှိသေးပါဘူး၊ ငါ့မှာ ဝတ်စရာအကျႌ တထည်ကျန်သေးရင် အမြတ်ထွက်နေတာပဲ၊ ဆွေတွေ မျိုးတွေ ဗုန်းကနဲ သေသွားကြလည်း
ငါ ကျန်နေသေးရင် တရားရှုမှတ်နိုင်၊ ဘုရားရှိခိုးနိုင်သေးတာပဲ၊ အရှုံးမရှိသေးဘူး၊ ဖြစ်ပေါ်လာတာကို မရှုမှတ်ရင်တော့ ကိလေသာ အကြွေးတင်လို့ အရှုံးရှိတယ်၊ အသေက မဦးခင် သစ္စာသိအောင် ဖြစ်ပေါ်တဲ့ကိစ္စကို ရှုမှတ်ပစ်ကြ။
(ကုသိုလ်ဆိုတာ ကြံဖန် ရအောင်ယူတတ်ရမယ်)
ဥပမာ-မင်းတို့ သိပ်ဆင်းရဲလို့ ဖြစ်စေ အခြေအနေအရ ဖြစ်စေ ငါးမျှားနေရတယ် ဆိုပါစို့၊ ဒီလိုငါးမျှားနေတဲ့ အချိန်မှာတောင် ကုသိုလ်ဖြစ်နိုင်ပါသေးတယ်၊ ငါး-မမိခင်မှာ အချိန်ရခိုက် ဂါထာတပုဒ်ကိုကျက်၊ သို့မဟုတ် သင်္ဂြိုဟ်စာအုပ်ကိုင်ပြီး အဘိဓမ္မာကို ကျက်နေရမယ်၊ ဂါထာကျက်နေတုန်း သင်္ဂြိုဟ်ကျက်နေတုန်း ကုသိုလ်စိတ်တွေ ဖြစ်နေတာပေါ့၊ ဒီလိုကြိုးစားသူဟာ လူကောင်းဖြစ်လာရတယ်ကွဲ့။
တို့က အဲဒီလို နည်းကောင်းလမ်းပြတွေ ပြဆိုပြီး အချိန်ရှိခိုက် ရတနာသုံးပါး ဦးခိုက်မိအောင် ဘုရားစာကို ကျက်ခိုင်းတော့ အချို့က အပြစ်တင်တယ်၊ မီးစတခု ရေမှုတ်တခု လုပ်နေတယ်တဲ့၊ တို့နည်းပြသလို မလုပ်ရင် မီးစတွေချည်း ဖြစ်နေမှာပေါ့၊ မီးစက တဘက်ရှိနေခိုက်မှာ တဘက်မှာ ရေမှုတ်ရှိနေတော့ အဲဒီမီးစကို ငြိမ်းနိုင်ခွင့် ရသွားတာကို သူတို့မသိကြဘူး၊ မီးစကိုင်မိရင် ရေမှုတ်လဲ ကိုင်မိကြရမယ်၊ ဒါမှ အဆင်သင့် ငြိမ်းအေးနိုင်တာပေါ့။
(မိုးညှင်း ဆရာတော်)
_____________________________________________________________________________
မိုးကောင်း-ဒေဝကျောင်းဆရာတော် ဦးအာဒိစ္စဝံသ
အောင်ဂါထာ
မည်သည့်ရန်သူမျိုးမဆို အောင်မြင်ပြီး လိုရာခရီး ရောက်နိုင်သော ဂါထာ
ပထဝီ ဗလသုန္ဒရီ၊ သဗ္ဗညူ ဗောဓိမဏ္ဍလေ။
အသင်္ချေယျံ မာရသေနံ၊ ဇယော ဇယတု မင်္ဂလံ။
ပထဝီ ဗလသုန္ဒရီ-မြေထုမခြား ကြီးမားလွန်မင်း ကောင်းမြတ်သော သည်းခံခြင်းအား ရှိတော်မူသော။
သဗ္ဗညူ-ခပ်သိမ်းသောတရားတို့ကို အကြွင်းမရှိ သိတော်မူပြီးသော ဘုရားရှင်ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးသည်။
ဗောဓိမဏ္ဍလေ-မြေများဦးကိုင် မဏ္ဍိုင်သီရိ ဗောဓိပင်ခြေရင်း၌။
အသင်္ချေယျံ-သင်္ချာဖွဲ့ယှက် ရေတွက်မရ များပြားလှသော။
မာရသေနံ-မာရ်နတ်မင်း၏ စစ်သည်အပေါင်းကို။
ဇယော ယထာ-ပါရမီအဟုန် မြေဝသုန် တုန်ဟည်းလျက် အောင်ခြင်းကြီး အောင်တော်မူသကဲ့သို့။
တထာ-မခြားနမူ ထို့အတူ။ မေ-ငါ့အား။ (တေ-သင့်အား)။
မင်္ဂလံ-အောင်သင့်အောင်ကြောင်း မင်္ဂလာအပေါင်းသည်။
ဇယတု-ခရီးရောက်အောင် ပြီးမြောက်လျင်လျင် အောင်မြင်ပါစေသတည်း။
(မိုးကောင်း-ဒေဝကျောင်းဆရာတော် ဦးအာဒိစ္စဝံသ)
_____________________________________________________________________________
မူလ မင်းကွန်းဇေတဝန်ဆရာတော်ဘုရားကြီး ဘဒ္ဒန္တနာရဒ
ဖြစ်အောင်လည်း မပြုနဲ့
ပျက်အောင်လည်း မပြုနဲ့
ဖြစ်တာ ပျက်တာလည်း သိပါစေ
ဖြစ်အောင်ပြုတော့ လောဘ
ပျက်အောင်ပြုတော့ ဒေါသ
ဖြစ်တာ ပျက်တာကို မသိတော့ မောဟ။
(မူလ မင်းကွန်းဇေတဝန်ဆရာတော်ဘုရားကြီး ဘဒ္ဒန္တနာရဒ)
_____________________________________________________________________________
မူလပဋ္ဌာန်းဆရာတော်ကြီး ဘဒ္ဒန္တနာရဒမဟာထေရ်
ငါးပါးသီလဆိုလို့ တော်ရုံရော်ရုံ ပေါ့ပေါ့ဆဆ သာမညအစားထဲကပဲရယ်လို့ မထင်လိုက်ကြပါနဲ့။
ငါးပါးသီလကို မလေးစားကြရင်၊ လုံခြုံအောင် မစောင့်ထိန်းကြရင် သတ်ဖြတ်မှုတွေ ခိုးမှု တိုက်မှုတွေ ခြာစားမှုတွေ ပြန်ပေးဆွဲမှုတွေ မုဒိမ်းကျင့်မှုတွေ စုံအောင် ဖြစ်ရုံမက ကမ္ဘာစစ်ကြီးပါ ဖြစ်နိုင်တယ်။
ငါးပါးသီလကို မိမိအကျိုး မိမိတို့ရဲ့ လူမျိုးအကျိုး ကမ္ဘာ့အကျိုးကို မျှော်၍ လုံခြုံအောင် စောင့်ထိန်းကြဖို့ရာအတွက် နှိုးဆော်လိုက်ပါတယ်။ မေတ္တာရပ်ခံလိုက်ပါတယ်။
(ရန်ကုန် ကမာရွတ် ပြည်လမ်း မူလပဋ္ဌာန်းဆရာတော်ကြီး ဘဒ္ဒန္တနာရဒမဟာထေရ်)
_____________________________________________________________________________
မကွေးဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တကုမာရ
၁။ မိမိပြုဖွယ် လုပ်ငန်းကိစ္စတို့ကို အချိန်မှန်မှန် အိပ်ရာမှထ၍ ပြုလုပ်ရာ၏၊
၂။ အချိန်မှန်မှန် အလုပ်ကို ရုတ်သိမ်းရာ၏၊
၃။ ဘေးရန်မရှိဟု ထင်မှတ်ရသော အရပ်မှာပင် မဆင်ခြင် မစူးစမ်းဘဲ မသွားမလာ မပြုလုပ်ရ။
၄။ အကျိုးရှိမည်ထင်လျှင် မကန်း-မအသော်လည်း ကန်းသူ-အသူ ပမာ သည်းခံကာ နေရာ၏၊
၅။ အကျိုးရှိမည့်အလုပ်မှန်လျှင် မည်သူကပင် နှောင့်ယှက် ဖျက်ဆီးစေကာမူ စိတ်မပျက်၊ လက်မလျှော့ဘဲ စွဲမြဲစွာ လုပ်ကိုင်ရာ၏၊
(မကွေးဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တကုမာရ)
_____________________________________________________________________________
မဲဘောင် ဆရာတော်ကြီး ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒြိယ
၂၄-ဆင့်၊ ပန်း ၃-ပွင့်ကို ပန်ပါ
၂၄-ဆင့်ဆိုတာ ဘာလဲ
၂၄-ဆင့်ဆိုတာ ဗုဒ္ဓံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ (စာလုံးရေ ၈-လုံး၊
ဓမ္မံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ (စာလုံးရေ ၈-လုံး၊
သံဃံ သရဏံ ဂစ္ဆာမိ (စာလုံးရေ ၈-လုံး၊
၈x၃ လီ =၂၄။
ပန်း ၃-ပွင့်ဆိုတာ ဘာလဲ
ဗုဒ္ဓရတနာ၊ ဓမ္မရတနာ၊ သံဃရတနာ-ဟု ဆိုအပ်သော ရတနာ ၃-ပါး။
ပန်တယ်ဆိုတာက အိပ်တော့မယ်၊ စားတော့မယ်၊ သွားတော့မယ် ဆိုရင် အမြဲတမ်း ရွတ်၊ သတိရတိုင်း ရွတ်၊ ကိုယ်လုပ်မှ ကိုယ်ရတယ်၊ ကိုယ့်ကိုကိုယ် အားကိုးပါ။
(မဲဘောင် ဆရာတော်ကြီး ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒြိယ)
_____________________________________________________________________________
မန္တလေး ပေါက်မြိုင်ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တအဂ္ဂဝံသာဘိဝံသ မဟာထေရ်
* လောဘ၊ ဒေါသ၊ မာန၊ ဣဿာ၊ မစ္ဆရိယ တရားများ ကိုယ့်သန္တာန်မှာ ဖြစ်သည့်အခါ မိမိအား မကောင်းကျိုးကိုသာ ဖြစ်စေတတ်၍ မိတ်ဆွေမဟုတ်။ ရန်သူသာဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ကိုယ်တွင်းရန်သူဖြစ်သော လောဘ၊ ဒေါသ၊ စသည်တို့၏ အလိုသို့ မလိုက်မိစေရန် သတိကြီးစွာ ထားပါ။
* သိသင့် သိထိုက် ရှောင်သင့် ရှောင်ထိုက် ကျင့်သင့် ကျင့်ထိုက်သောအရာတို့ကို မမေးမြန်းလျှင် ပညာဉာဏ် နည်းတတ်ပါသည်။
ထို့ကြောင့် ဖြစ်ရာဘဝ ပညာဉာဏ်ကြီးမားအောင် သိသင့် သိထိုက် ရှောင်သင့် ရှောင်ထိုက် ကျင့်သင့် ကျင့်ထိုက်သောအရာတို့ကို သိနိုင် ရှောင်နိုင် ကျင့်နိုင်အောင် မေးမြန်းပါ။
(မန္တလေး ပေါက်မြိုင်ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တအဂ္ဂဝံသာဘိဝံသ မဟာထေရ်)
_____________________________________________________________________________
မြင်းခြံ ကိုးဆောင်တိုက် ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တ သောဘိတ
လောက၌ အနှစ်သာရကိုလို၍ အနှစ်သာရကိုရှာသော အမျိုးကောင်းသားသည် အနှစ်သာရနှင့် ပြည့်စုံသော သစ်ပင်ကြီးကို တွေ့ရပါလျက် အနှစ်သာရကို မသိသဖြင့် ထိုအပင်၏ အကိုင်း အခက် အပွေး အခွံ အခေါက် အကာများကိုသာ အနှစ်သာရဟု မှတ်ထင်နေ၏၊
၄င်းတို့ကိုသာ ဖြတ်တောက်ယူငင် သုံးဆောင်၏၊ ထိုအမျိုးသားသည် အနှစ်သာရကို လိုလားပါလျက် အနှစ်သာရကို မသုံးဆောင်ရ၊
ထို့အတူ မဖြစ်ရအောင် အမျိုးကောင်းသားများသည် လောကီ လောကုတ္တရာ နှစ်ဖြာတို့၌ အနှစ်သာရဖြစ်သော လိုရင်းပန်းတိုင်သို့တိုင်အောင် ကြိုးစားအားထုတ်ကြရမည် ဖြစ်ပေသည်။
(မြင်းခြံ ကိုးဆောင်တိုက် ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တ သောဘိတ)
_____________________________________________________________________________
ရန်ကုန် နာဂလှိုင်ဂူ ဒွိပိဋကဓရ ဒွိပိဋကကောဝိဒ ဘဒ္ဒန္တဇာဂရာဘိဝံသ
ဗုဒ္ဓယဉ်ကျေးမှုစာပေကစ သင်ကြားနေခြင်း၊ ပို့ချနေခြင်းဟာ သာသနာတော်တာဝန်ကို ထမ်းနေခြင်းပါပဲ၊ ငါးပါးသီလ၊ ဆယ်ပါးသီလ ဆောက်တည် ကျင့်သုံးခြင်း၊ ပရိတ်ရွတ်၊ မေတ္တာပွားခြင်း၊ ၃၂-ကောဋ္ဌာသ ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်း အရိယာဝိဇ္ဇာလမ်း တရားပွားများနေခြင်း စသည်တို့ဟာလည်း သာသနာ့တာဝန် ထမ်းဆောင်နေခြင်းတွေပါပဲ။
အဲဒီလို သင်ကြားပေးခြင်း၊ ဗုဒ္ဓယဉ်ကျေးမှုအဆင့်ဆင့် ကျင့်ကြံလိုက်နာစေပြီး ယဉ်ကျေးအောင် နေထိုင်နိုင်ကြခြင်း တို့ဟာ ပြည်ထောင်စုဖွား တိုင်းရင်းသားတို့ရဲ့ လူသားစွမ်းရည်အရင်းအမြစ် ဖွံ့ဖြိုးစေခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
(ရန်ကုန် နာဂလှိုင်ဂူ ဒွိပိဋကဓရ ဒွိပိဋကကောဝိဒ ဘဒ္ဒန္တဇာဂရာဘိဝံသ)
_____________________________________________________________________________
ရဝေနွယ်-အင်းမ
ခေတ်အဆက်ဆက် မြန်မာရာဇဝင်မှာကလည်း စာပေပရိယတ်ကျွမ်းကျင်ပြီး ထေရဝါဒလမ်းကြောင်းအတိုင်း လျှောက်ခဲ့ကြတဲ့ ရဟန်းတော်တွေက တဖက်၊ စာပေပရိယတ်အားနည်းပြီး လောကီပညာတွေဖြစ်တဲ့ အင်း အိုင် မန္တန်တွေကို လိုက်စားတဲ့ ရဟန်းတွေက တဖက်၊ အဲဒီလို လမ်းကြောင်းမတူတဲ့ ဟိုဘက်ဒီဘက် နှစ်ဖက်အားပြိုင်ကြတဲ့ သာဓကတွေ ရှိခဲ့ဘူးပါတယ်၊ အားပြိုင်ပြီဆိုကတည်းက တဖက်နဲ့တဖက် အားသာချက် အားနည်းချက်တွေနဲ့ လွန်ဆွဲခဲ့ကြမှာတော့ သေချာပါတယ်၊ ဘယ်လောက်ပဲ အားပြိုင်မှုတွေနဲ့ လွန်ဆွဲမှုတွေ ရှိခဲ့ ရှိခဲ့ ဓမ္မလမ်းကြောင်းက အဓမ္မလမ်းကြောင်း မဖြစ်နိုင်သလို၊ အဓမ္မလမ်းကြောင်းကလည်း ဓမ္မလမ်းကြောင်း မဖြစ်နိုင်ခဲ့ပါဘူး၊ နောင်မှာ သမိုင်းကပဲ စကားပြောသွားလေ့ရှိပါတယ်။
(ရဝေနွယ်-အင်းမ)
_____________________________________________________________________________
လုံးတော်ဆရာတော်ကြီး၏ဆုံးမစာများ
(၁) သူတစ်ပါးကိုကဲ့ရဲ့လို၊ ကိုယ့်မှာရန်သူပေါတက်တယ် ...။
(၂) မော်မော်ကြွာ်းကြွား၊ လူရမ်းကား၊ အများမချစ်မုန်းတက်တယ် ..။
(၃) တောင်းတက်သောသူ၊ တောင်းမှုမပေး၊ သည်နှစ်ရေး၊ မအေးစိတ်က၊ မုန်းတက်တယ်။
(၄) ဆိုခွင့်ပြုခွင့်၊ သင့်မသင့်၊ နှိုင်းချင့်အခါလင့်ရတယ်...။
(၅) တံတားအို မှောင်ခိုမလျှောက်နှင့်၊
စကားဆိုတောင်လိုမမှောက်နှင့်၊
တံတားအိုမှောင်ခိုလျှောက် က ကျိုးတက်တယ် ..။
စကားဆိုတောင်လိုမောက် က ငြိုးတက်တယ် ...။
(လုံးတော်ဆရာတော်ကြီး၏ဆုံးမစာများ)
_____________________________________________________________________________
လယ်တီ ဆရာတော်
အနှစ်ဘယ်မှာ
ကြိုးကြိုး မင်းမင်း၊ လုပ်ဆောင်ခြင်းကား၊ ထမင်းဝရုံမျှသာတည်း။
ဝိုးဝိုး ဝင်းဝင်း၊ ဝတ်ဆင်ခြင်းကား၊ နနွင်းသရုံမျှသာတည်း။
ဂုဏ်နံ့သတင်း၊ ကျော်စောခြင်းကား၊ ဆီးနှင်းကျရုံမျှသာတည်း။
(လယ်တီ ဆရာတော်)
_____________________________________________________________________________
ဆိုပိန့်မညှာ စေ့စေ့နာလော့ ဂင်္ဂါသဲမျှ ပွင့်ကုန်ကြသား ဘုရားသာသနာ ခေတ်အခါဝယ် လူ့ရွာနတ်၌ နင်ကြုံကြိုက်လည်း အမိုက်မချွေ အလိုက်နေ၍ အခြေမကြီး အချည်းနှီးလျှင် ရီးတီးယောင်တောင် ခုတိုင်အောင်တည်း။
(လယ်တီဆရာတော်)
_____________________________________________________________________________
အချို့သောသူတို့ကား ဒါနကုသိုလ်သည် မဂ်ဖိုလ်သို့ မဆောင်နိုင်၊ သံသရာရှည်ဖို့ဖြစ်၏၊
အကြောင်းမူကား-ဒါနမည်သည် စေတနာတရားပေတည်း၊
ထိုစေတနာတရားသည် မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးတို့တွင် တစုံတခုသောမဂ္ဂင်၌ မပါမဝင်၊
(မဂ်မျိုး-ဖိုလ်မျိုး) မဟုတ်ဟု ဆိုကြ၏၊
မိုက်လေစွ၊ မှားလေစွ၊
အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ထိုဒါနစေတနာမှာ နိဗ္ဗိဒါဉာဏ်သည် ဦးစီးလျက်ရှိ၏၊
ထိုဉာဏ်သည် မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးတွင် သမ္မာဒိဋ္ဌိဟူသော ဦးတည်မဂ္ဂင်ကြီးမျိုးဖြစ်၏၊
ထိုဒါနစေတနာနှင့်ယှဉ်သော သင်္ကပ္ပတရား၊ ဝီရိယတရား၊ သတိတရား၊ သမာဓိတရားများသည်
မ၈္ဂင်ရှစ်ပါးတွင် သမ္မာဝါယာမ၊ သမ္မသင်္ကပ္ပ၊ သမ္မာသတိ၊ သမ္မာသမာဓိ ဟူသော မဂ္ဂင်တရားမျိုး ဖြစ်၏၊
(လယ်တီဆရာတော်ကြီး အရှင်ဉာဏဓဇ)
_____________________________________________________________________________
ဝန်းသို ခန္တီးဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တ သုဇန
တဦးနှင့်တဦးကို အပြစ်မရှာပါနဲ့၊ အပြစ်မပြောပါနဲ့၊ မပုတ်ခတ်မိပါစေနဲ့၊ နှုတ်စောင့်စည်းပါ၊
အထူးသတိပြု ရှောင်ကြဉ်ပါ၊
တဦးနှင့်တဦးကို အပြစ်ရှာကြမယ်ဆိုရင် သူ့မှာ အပြစ်ရှိနေသလို ကိုယ့်မှာလဲ အပြစ်ရှိနေဦးမှာပဲ၊
ပုထုဇဉ်ပုဂ္ဂိုလ်မှန်က အနည်းနှင့်အများ ဘယ်ပုဂ္ဂိုလ်မှ အပြစ်မကင်းနိုင်ကြပေ။
(ဝန်းသို ခန္တီးဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တ သုဇန)
_____________________________________________________________________________
သဒ္ဓမ္မရံသီရိပ်သာ ဆရာတော်
သားမြတ်ရတနာ သမီးမြတ်ရတနာ ဖြစ်ကြောင်းအင်္ဂါ ၅-ပါးရှိသည်။
ယင်းတို့မှာ-
၁။ အလှူဒါနပြုခြင်း ရှိကြရမည်။
၂။ ၅-ပါးသီလကို လုံခြုံအောင် ကျင့်ခြင်း ရှိကြရမည်။
၃။ ရဲရင့်သော စိတ်ဓာတ် ရှိကြရမည်။
၄။ အတတ်ပညာသင်ယူရာ၌ စွဲမြဲသည့် စိတ်ဓာတ် ရှိကြရမည်။
၅။ စီးပွားဥစ္စာ ရှာဖွေရာ၌ စွဲမြဲသည့် စိတ်ဓာတ် ရှိကြရမည်။
ဤအင်္ဂါ ၅-ပါးနှင့် ပြည့်စုံကြသော သား-သမီးတို့သည် သားမြတ်ရတနာ သမီးမြတ်ရတနာများ ဖြစ်ကြပေသည်။
(ဘဒ္ဒန္တကုဏ္ဍလာဘိဝံသ-သဒ္ဓမ္မရံသီရိပ်သာ ဆရာတော်)
_____________________________________________________________________________
သီတဂူဆရာတော်
* လူစွမ်းကောင်းတို့သည် အချိန်နှင့်အလုပ်ကို သူတို့၏ အခွင့်အရေးအဖြစ် တိတိကျကျ မိမိရရ ယူလိုက်ကြသည်။
သူတို့သည် အချိန်နှင့်အလုပ်ကို ကြီးကျယ်ခမ်းနားအောင် ပြုလုပ်ဖန်တီးလိုက်ကြသည်။
* ကမ္ဘာမှာ လူမှတပါး ကြီးကျယ်သည့်အရာဝတ္ထု ဘာမျှမရှိ။ လူမှာလည်း သီလနှင့် ပညာမှတပါး ကြီးကျယ်သောအရာဝတ္ထု ဘာမျှမရှိ။
* ကိုယ်ကျင့်တရားသည် လူတို့၏ခြေထောက်၊
ပညာသည် လူတို့၏ မျက်လုံး၊
ကိုယ်ကျင့်တရားသည် လွတ်မြောက်ရာတံခါးပေါက်ဆီသို့ ပို့ဆောင်ပေးသည့်ယာဉ်နှင့်တူ၍
ပညာသည် ထွက်မြောက်ရာတံခါးပေါက်ကို ဖွင့်သောသော့နှင့်တူ၏၊
သီတဂူဆရာတော်
စစ်ကိုင်းတိုင်း သီတဂူကမ္ဘာ့ဗုဒ္ဓတက္ကသိုလ်
အဓိပတိ။
_____________________________________________________________________________
သီပေါ အောင်မင်္ဂလာ ဘိုးတော်ကျောင်းတိုက် ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တ လာဘဝံသ
၁။ ငါးပါးသီလ မြဲအောင်နေပါ။
၂။ ဘယ်အရာမဆို ငါဟု မစွဲနဲ့၊ ဘယ်ဟာမှ ကိုယ့်အလိုမလိုက်၊ သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ အနိစ္စာ တဲ့၊
၃။ မြတ်စွာဘုရား၏ ဂုဏ်တော် ပရိတ်တော် ပဋ္ဌာန်းများကို အချိန်ပြည့်ပွားပါ။
၄။ ဒါန သီလ ဘာဝနာ အားကောင်းအောင် အမြဲဖြည့်ပါ။
၅။ တနင်္ဂနွေထောင့်မှစ၍ တထောင့်လျှင် ၃-ပစ္စည်း ပဋ္ဌာန်းဒေသနာဖြင့် စည်းချမေတ္တာပွားပါ။
၆။ မိဘနှစ်ပါးကို ရိုသေကြ၊ ရှိခိုးကြ။
၇။ အသက်ရှည်ချင်လျှင် နေ့ခင်းပိုင်း မအိပ်နဲ့၊ ထိနမိဒ္ဓ မဝင်အောင် အကျိုးရှိမည့် အလုပ်တခုခုလုပ်ပါ။
၈။ ကိစ္စတခုခုကို ဖြစ်အောင်လဲ မတောင့်တနဲ့၊ မဖြစ်မည်ကိုလဲ မကြောင့်ကြနဲ့၊ ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်ကြည့်။
၉။ အကောင်းလောကဓံ အဆိုးလောကဓံ တို့ကို မလွတ်ကင်းနိုင်ကြ၊ ဒါကြောင့် မိမိနှင့် မျှတမည့် စိတ်ထား၊ နေထိုင်မှုဖြင့် နေပါ၊ ချမ်းသာလိမ့်မည်။
၁၀။ စိတ်ညစ်စရာ ဝမ်းသာစရာတွေ့လျှင် မတုန်လှုပ်နဲ့၊ တနေ့ ပျက်စီးရပေမည်၊ အနိစ္စသဘောကို ဆင်ခြင်ပါ။
၁၁။ ယခုခေတ် အချဉ်ကို အချိုဖြစ်အောင်၊ အခါးကို အချိုဖြစ်အောင်၊ အငန်ကို အဆိမ့်ဖြစ်အောင်၊ သဘာဝကို ပြုပြင်ပြီး စားသောက်ကြတယ်၊ အစားဆန်းလျှင် ရောဂါဆန်းမယ်၊ အစားစုံလျှင် ရောဂါစုံမယ်။
၁၂။ မှန်မှန် စား၊ မှန်မှန် အိပ်၊ မှန်မှန် ပြော၊ မှန်မှန် ကြံစည်၊ မှန်မှန် လုပ်၊ မှန်မှန် ကြိုးစား၊
အေး-မမှန်ဘူးဆိုလျှင်တော့ ပျက်ပြီ။
၁၃။ အသက်ရှည်ခြင်း၊ အသက်တိုခြင်းသည် ကံ-ကံ၏အကျိုးသာ ဖြစ်သည်၊ ကောင်းကောင်းလုပ်လျှင် ကောင်းကောင်းဖြစ်မည်၊ မဟုတ်တာလုပ်လျှင် မဟုတ်တာ ဖြစ်မည်။
၁၄။ တိုက်တာတွေ ဘယ်လောက် ခမ်းနားထည်ဝါပြီး ချမ်းသာနေပေမယ့် တစစီဖြုတ်လိုက်ရင်တော့ ဘာမှ သုံးမရတော့ဘူး၊ အလကားပဲ။
(သီပေါ အောင်မင်္ဂလာ ဘိုးတော်ကျောင်းတိုက် ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တ လာဘဝံသ)
_____________________________________________________________________________
သပြေကန် ဆရာတော်-ဘဒ္ဒန္တ ဝါသေဋ္ဌာဘိဝံသ
အဆင်တန်ဆာ
လက်၏ တန်ဆာသည် လက်စွပ် လက်ကောက် မဟုတ်၊ ပေးကမ်း စွန့်ကြဲခြင်းသာ။
နား၏ တန်ဆာသည် ပုတီး နားတောင်း မဟုတ်၊ တရားဓမ္မ နာကြားခြင်းသာ။
ကိုယ်၏ တန်ဆာသည် ဘယက် ဒွါဒရာ မဟုတ်၊ ကရုဏာစိတ်ဖြင့် သူတပါးအကျိုး ဆောင်ရွက်ခြင်းသာ။
(သပြေကန် ဆရာတော်-ဘဒ္ဒန္တ ဝါသေဋ္ဌာဘိဝံသ)
_____________________________________________________________________________
ကြိုက်ရာရွေးချယ် လမ်းနှစ်သွယ်
ကျောက်တုံးကို တောင်ပေါ်တင်ချင်လျှင် အတော် ကြိုးစားတင်ရ၏၊
အောက်ချလျှင်တော့ ခဏကလေးနှင့် အလွယ်တကူ ချနိုင်၏၊
ဂုဏ် အပြစ် အရာ၌ ဤနည်းအတိုင်းပင်။ ဤကား နီတိစကား။
ဂုဏ်လိုလျှင် အတော်ကြိုးစားရ၏၊ အပြစ်လိုလျှင်တော့ အလွယ်ပင်။
သင် အခက်လမ်း လိုက်လိုသလား။ အလွယ်လမ်း လိုက်လိုသလား။
ကြိုက်ရာရွေးချယ် လမ်းနှစ်သွယ်။
(သပြေကန်ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တ ဝါသေဋ္ဌာဘိဝံသ)
_____________________________________________________________________________
အလုပ်ကောင်း
အလုပ်မှာ
ညံ့သည်ဖြစ်စေ၊ ကောင်းသည်ဖြစ်စေ၊ ပဓာန မဟုတ်၊
သူတပါးကို မထိခိုက်၍ အကုသိုလ်မဟုတ်သော အလုပ်ဖြစ်လျှင်
အကောင်းချည်းပင်။
(သပြေကန်ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တ ဝါသေဋ္ဌာဘိဝံသ)
_____________________________________________________________________________
အမရပူရ မဟာဂန္ဓာရုံ ဘဒ္ဒန္တကုဏ္ဍလာဘိဝံသ
တပည့်လိမ္မာ ဆရာ အာပတ်လွတ်-ဟု ရှေးစကားတခု ရှိသည်။ ဆရာနှင့်ဒကာ ရှိကြရာတွင် ဆရာဖြစ်သူ ရှင်ရဟန်းများမှာ ဒကာ (တပည့်) ဖြစ်သူ လူဝတ်ကြောင် ဥပါသကာ၊ ဥပါသိကာမများ၏ ဝိနည်းတော်ကို နားလည်မှု မနားလည်မှုအပေါ်၌ မူတည်၍ ဝိနည်းပြစ်သင့်ခြင်း မသင့်ခြင်းများ ဖြစ်တတ်ကြသည်။
တပည့်ဒကာ ဒကာမများက ဝိနည်းတော်ကို နားလည်၍ ပြုစုတတ် လှူဒါန်းတတ် လုပ်ဆောင်တတ်လျှင် ဝိနည်းပြစ်များမှ လွတ်နိုင်ကြလေသည်။
ထိုသို့ မိမိ၏ ဆရာဖြစ်သူ ရှင်ရဟန်းများ ဝိနည်းတော်ပြစ် လွတ်အောင် ပြုစုတတ်၊ လှူဒါန်းတတ်၊ လုပ်ဆောင်တတ်သော ဒကာ ဒကာမများသည် များစွာကုသိုလ်ရကြ၏၊ သာသနာတော် သန့်ရှင်းတည်တံ့ ပြန့်ပွားရေး၌ အရေးပါ အရာရောက်ကြလှပေသည်။ သာသနာပြုပုဂ္ဂိုလ်များဟု ခေါ်ဆိုထိုက်ကြပေသည်။
(အမရပူရ မဟာဂန္ဓာရုံ ပဓာနနာယကဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တကုဏ္ဍလာဘိဝံသ)
_____________________________________________________________________________
အရှင်ဆန္ဒာဓိက-ရွှေပါရမီတောရ
စာရေးသူ အမြဲတမ်းသတိရနေတဲ့ စာရေးသူရဲ့ဘဝသခင် ကျေးဇူးရှင်ကတော့ ကျမ်းပြုအကျော်မဟာဂန္ဓာရုံ ဆရာတော်ဘုရားကြီး (အရှင်ဇနကာဘိဝံသ) ပါပဲ၊ မဟာဂန္ဓာရုံဆရာတော်ကြီးရဲ့ စကားတခွန်းကြောင့် စာရေးသူရဲ့ဘဝဟာ လူဝတ်ကြောင်အဆင့်ကနေ ရှင်ရဟန်းအဆင့်ကို တိုးတက်ပြောင်းလဲလာခဲ့ရပါတယ်၊ စာရေးသူ ကိုးတန်းကျောင်းသားဘဝမှာ မဟာဂန္ဓာရုံဆရာတော်ဘုရားကြီးရဲ့ ဓမ္မစကြာတရားတော်စာအုပ်ကို ဖတ်ရှုခဲ့ရပါတယ်။
အဲဒီစာအုပ်ထဲက စာရေးသူရဲ့ နှလုံးသားကို အရှိန်ပြင်းပြင်း ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်ခဲ့တဲ့ စကားစုကတော့ “ကိလေသာ တွေဟာ နူနာရောဂါနှင့်တူတယ်၊ ကာမဂုဏ်ချမ်းသာတွေဟာ မီးပုံကြီးနှင့်တူတယ်၊ ကာမဂုဏ်ချမ်းသာ ခံစားနေတာဟာ နူနာရောဂါ ထလာလို့ ယားလွန်းတဲ့အတွက် မီးကင်ပြီးအယား ဖျောက်နေတာနဲ့တူတယ်” ဆိုတဲ့ စကားစုပါပဲ။
ပုထုဇဉ်သားအားလုံးဟာ ကိလေသာနူနာရောဂါသည်တွေချည်းပဲဆိုတဲ့ စကားတခွန်းဟာ စာရေးသူရဲ့ရင်ထဲမှာ အချိန်ရှိသမျှ ပဲ့တင်ထပ်နေခဲ့ပါတယ်၊ စာဖတ်တော့လည်း ဩော်-ငါ မီးကင်နေတာ၊ ထမင်းစားတော့လဲ ဩော်-ငါ မီးကင်နေတာ၊ အဝတ်ဝတ်တော့လဲ ဩော်-ငါ မီးကင်နေတာ၊ ကိုယ်ပါပဲလုပ်လုပ် မီးကင်နေတာ၊ အယားဖျောက်နေတာလို့ ဆင်ခြင်မိလျက်သား ဖြစ်နေသလို သူတပါးတွေ လုပ်နေကိုင်နေ၊ ပျော်ပါးနေတာ တွေကို မြင်တိုင်းလည်း မီးကင်းနေတာ၊ အယားဖျောက်နေတာလို့ပဲ အလိုလိုတွေးမိလျက်သား ဖြစ်နေခဲ့ပါတယ်။
(အရှင်ဆန္ဒာဓိက-ရွှေပါရမီတောရ)
_____________________________________________________________________________
အရှင်ဉာဏဝံသ-စလင်း
တရားဟောခြင်း တရားစာရေးခြင်း တရားစာအုပ်လှူဒါန်းခြင်းသည်ဓမ္မဒါနမည်၏၊ စီးပွားရေးဆန်ဆန် မလုပ်ကြပဲ ထေရဝါဒ၏အခြေခံ သိဖွယ်ကျင့်ဖွယ်များကို ပညာရှင်တို့အား ရေးသားစေပြီး တတ်နိုင်သူများက အခမဲ့ ကုသိုလ်ပြုကြလျှင် အဘယ်မျှကောင်းမည်နည်း၊ ကုသိုလ်ပြုသူသည် ဓမ္မဒါနပြုရာရောက်သကဲ့သို့ သာသနာပြုရာလည်းရောက်သည်၊ ဘုရားတည် ကျောင်းဆောက်မှ သာသနာပြုမည်သည်မဟုတ်၊ တရားစာအုပ် ပေးလှူဒါန်းခြင်းသည်လည်း မြတ်ဗုဒ္ဓ၏သာသနာတော်ကို ပြန့်ပွားအောင် တည့်တန့်အောင်ပြုသူမည်၏၊ သာသနာတော်ပြန့်ပွားရေးအတွက် တစိတ်တဒေသအားဖြင့် ကျေးဖူးပြုရာလည်း ရောက်ပေသည်။
(အရှင်ဉာဏဝံသ-စလင်း)
_____________________________________________________________________________
အရှင်သံဝရာလင်္ကာရ၊ ဓမ္မပိယ ဆရာတော်
မြင့်မြတ်တဲ့ပုဂ္ဂိုလ်တွေဟာ စည်းမဲ့ကမ်းမဲ့ ပရမ်းပတာ မလုပ်ဘူး၊ ပရမ်းပတာ မပြောဘူး၊ အမြဲတမ်း လူ့စည်းကမ်း လူ့ကျင့်ဝတ်နဲ့အညီ နေထိုင်တယ်၊ မကောင်းမှုဒုစရိုက်မှန်သမျှ ရှောင်ကြည်တယ်၊ စာမရီသားကောင်ဟာ သူ့အမြီးကို အသက်ထက် ပိုတန်ဖိုးထားသလို မြင့်မြတ်တဲ့သူတွေဟာ ကိုယ်ကျင့်တရားကို အသက်ထက် တန်ဖိုး ထားသည်၊ ကိုယ့်ကျင့်တရားနဲ့ပတ်သက်လာရင် နည်းနည်းမှ အစွန်းအထင်း မခံကြဘူး။
(အရှင်သံဝရာလင်္ကာရ၊ ဓမ္မပိယ ဆရာတော်)
_____________________________________________________________________________
အုတ်ဖိုဆရာတော်ကြီး ဘဒ္ဒန္တဥက္ကံဝံသမာလာ
မိဘတို့ကို မွေးတုံ့မွေးလှည့်ပြုသော သားသမီးတို့သည် အမြတ်ဆုံး အနုဂါမိကရွှေအိုးကို မြှုပ်ထားရသည်မည်၏၊
ထိုရွှေအိုးကို ရန်သူမျိုးငါးပါးတို့သည် ထုတ်ဖော်ဖျက်ဆီးခြင်းငှါ မတတ်နိုင်ကုန်။
အရိပ်ကဲ့သို့ အစဉ်တစိုက်လိုက်၍ လောကီကျောင်းကျိုး၊ လောကုတ္တရာကောင်းကျိုးကို ပေးနိုင်၏၊
အကြင်အကြင်ဆုကို တောင့်တ၏၊ ထိုထိုဆုအလုံးစုံကို ရ၏၊ ဟူ၍
နိဓိကဏ္ဍသုတ်၌ ဘုရားအမိန့်တော်မြတ်ရှိသည်။
ထို့ကြောင့် သုတ္တနိပါတ်တွင် မာတာပိတု ဥပဋ္ဌာနံ-ဟူ၍ မိဘကို လုပ်ကျွေးခြင်းသည် စည်းစိမ်ချမ်းသာ ကြီးပွားကြောင်း မင်္ဂလာ-ဟူ၍ ဘုရားရှင် မိန့်တော်မူခြင်း ဖြစ်သည်။
(အုတ်ဖိုဆရာတော်ကြီး ဘဒ္ဒန္တဥက္ကံဝံသမာလာ)
_____________________________________________________________________________
ဦးတိလောကသာရ-မြန်မာစာ ဩဝါဒါစရိယ
ရဟန်းတပါးပါးသည် ပါရာဇိကကျလျှင် ရဟန်းဘဝမှ ဆုံးရှုံးသွားပြီဖြစ်သည်၊ ထို့ကြောင့် ရဟန်းဝတ်ဖြင့် မနေရတော့ဘဲ လူထွက်ရပါတယ်၊ ထို့နောက်မှ သာသနာတွင် နေလိုသေးလျှင် ဆရာရဟန်းထံ သရဏဂုံ တောင်းခံ၍ ရှင်သာမဏေအဖြစ်ဖြင့် နေနိုင်သည်၊ ရဟန်းဘဝကိုကား လုံးဝရနိုင်ခွင့် မရှိတော့ပါ၊ လူမထွက်ပဲ ပေ၍နေသော်လည်း ရဟန်းကောင်း မဖြစ်နိုင်တော့ပါ၊ ထိုရဟန်းသည် အပြစ်ကြီးလွန်းလှပြီး တမလွန်ဘဝ၌ အပါယ်လေးပါးသာလျှင် လားရာရှိတော့သည်၊ ထို့ကြောင့် ပါရာဇိကကျလျှင် လူထွက်ခြင်းသည်သာ အပြစ်မှ ကုစားရာရောက်သဖြင့် လူထွက်၍ အဖြစ်နိုင်ဆုံး သာမဏေဘဝဖြင့် အားထုတ်နေထိုင်သင့်ကြသည်၊ သာမဏေ ဘဝကိုလည်း ပါရာဇိကကျသည့် ရဟန်းဘဝမှ တိုက်ရိုက်မကူးနိုင်ပါ၊ လူဝတ်လဲပြီးမှသာ သရဏဂုံသီလ ထပ်မံ တောင်းခံ၍ သာမဏေဝတ်သင့်သည်ကို သတိပြုသင့်ပါသည်။
(ဦးတိလောကသာရ-မြန်မာစာ ဩဝါဒါစရိယ)
_____________________________________________________________________________
ညောင်တုန်း ရွှေဟင်္သာ စတုတ္ထစံကျောင်းဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တဝိမလ
မှားယွင်းမှုဟူသည် မောဟ-မကင်းသူ လူတိုင်းနှင့် ဆက်ဆံ၏၊
သူတပါးမှားလျှင် အမှန်ရောက်အောင် ငါပြင်မည်။
ငါမှားလျှင် သူတပါးအပြင်ကို ငါခံမည်။
ငါ့ကို ပြုပြင်သူကို ငါ့ဆရာဟု အမှတ်ပြုမည်။
သူတပါးအကျိုးကို ငါလိုလားမှ ငါအကျိုးကို သူတပါးက လိုလားမည်။
ငါ့တာဝန်ကို ငါကိုယ်တိုင်သိ၍ ဆောင်ရွက်မည်။
ငါ့အလိုသို့သာ တဖက်သတ်လိုက်သူမှာ ငါ့မိတ်ဆွေမဟုတ်။
သုခ၏ မျိုးစေ့ဖြစ်သော ဒုက္ခကို ရဲဝံ့စွာ ငါခံယူမည်။
ဒုက္ခ၏ မျိုးစေ့ဖြစ်သော သုခကို ရဲဝံ့စွာ ငါရှောင်ရှားမည်။
ငါ့အလုပ်နှင့်တူသော အကျိုးကို မချွတ် ငါရမည်။
(ညောင်တုန်း ရွှေဟင်္သာ စတုတ္ထစံကျောင်းဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တဝိမလ)
_____________________________________________________________________________
ညောင်ပင်သာ ဦးပုည၏ဆုံးမစာ
(၁) ရေကန်၌ မှော်ကိုဖယ်၍ သောက်ရေကိုခပ်ရ၏ ..။
(၂) မသူတော်၌ အပြစ်ကိုဖယ်၍ ဂုဏ်ကောင်းကိုရှာရသည်..။
(၃) တုံးတံတားကို လျှောက်စဉ် အရပ်တပါးကိုမကြည့်နဲ့ ချောက်သို့ကျလိမ့်မည် ..။
(၄) သံသရာတံတားကိုလျှောက်စဉ် သူတပါးအပြစ် ကိုမကြည့်နဲ့
သံသရာချောက်ကမ်းပါးကိုကျလိမ့်မည် ..။
(၅) ရိုသေစွာခစားလျှင် မင်းခစားပင် မင်းကိုနိုင်သည်..။
(၆) ကျင့်ဝတ်မချွတ်လျှင် တပည့်ပင် ဆရာကိုနိုင်သည်..။
(၇) မြင်းနိုင်လို ဇက်ကိုဆွဲ၊ လှေကိုနိုင် လို တက်ကိုဆွဲ၊ ဆရာကိုနိုင်လို ကျင့်ဝတ်မြဲ ..။
(၈) ပန်းပဲဆရာ အထုမခံရသောသံတုံးသည် လက်နက်မဖြစ် ..။
(၉) ကျောက်ဆစ်ဆရာ အဆုံးအဖြတ်မခံရေသော ကျောက်တုံး အရုပ်မဖြစ် ..။
(၁၀) ဆရာအဆုံးအမ မခံရသောတပည့်သူကောင်းမဖြစ် ..။
(၁၁) သစ်ပင်ကြီး တို့သည် ခုတ်လှဲသူတို့အား မလဲမချင်း အရိပ်ဖြင့်အေးစေ၏ ..။
(၁၂) နံ့သာတုံး တို့သည် မီးရှို့သူတို့အား မကျွမ်းမချင်း အနံ့ဖြင့်မွှေးစေ၏ ..။
(၁၃) သူတော်ကောင်းသည် ညှဉ်းဆဲသူတို့အား မသေမချင်းအကျိုး ဆောင်၏..။
(၁၄) ဗဟုသုတရှိလျှက် သီလမရှိလျှင် ရေမတည်သောကန်နှင့်တူ၏ ..။
(၁၅) ပညာရှိလျှက်သီလမရှိလျှင် အသီးမချိုသော သစ်ပင်နှင့်တူ၏ ..။
(၁၆) ကျမ်းဂန်တက်လျှက် သီလမရှိလျှင် အဆိပ်သီးပင်နှင့်တူ၏ ..။
(၁၇) ပညာမှီ၍မာန်တက်လျှင် ထိုပညာသည်ရွံဖွယ်တီး ..။
(၁၈) စာတက်လျှက် မိမိကိုယ်ကို မဆုံးမလျှင် ထိုစာသည် ငရဲရိက္ခာနှင့်တူ၏ ..။
(ညောင်ပင်သာ ဦးပုည၏ဆုံးမစာ)
_____________________________________________________________________________
ပညာကောင်းမှာ၊ ဒေသနာ၊ သုံးရာ မကုန်နိုး။
မေတ္တာကောင်းမှာ၊ ရန်တကာ၊ ပယ်ကွာ ရေချမ်းအိုး။
သဒ္ဓါကောင်းမှာ၊ နောင်ဖို့ပါ၊ ချမ်းသာ ဆင့်ဆင့်တိုး။
(ညောင်ပင်သာ-ဦးပုည)
_____________________________________________________________________________
ညောင်ပင်အိုင် ဆရာတော်ကြီး ဘဒ္ဒန္တနန္ဒောဘာသ
၁။ လောကတွင်းရှိ သတ္တဝါအားလုံးတို့သည် ကုသိုလ်တရားကိုသာလျှင် အားကိုးအားထား ပြုကြရမည်ဖြစ်သည်။
၂။ ကုသိုလ်တရားဟူသည် ချမ်းသာခြင်း၏ အမည်ဖြစ်ကြောင်း ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။
၃။ အဋ္ဌကထာဆရာကလည်း ကုသိုလ်တရားဟူသည် အပြစ်ကင်းစင်၍ ချမ်းသာခြင်းအကျိုးတရားကို ပေးတတ်သောလက္ခဏာရှိသည်ဟု ဖွင့်ဆိုထားသည်။
၄။ ထို့ကြောင့် ကုသိုလ်တရားကို ကြိုးစားစုဆောင်းကြပါ၊ ပွားများအားထုတ်ကြပါ-ဟု နှိုးဆော်တိုက်တွန်းအပ်ပါသည်။ (သရက်အောင်မင်္ဂလာ စာသင်တိုက် ပဓာနနာယကဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တ ကေသရ)
လောကမှာ ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါမှန်သမျှ ဥတုသပ္ပါယ အာဝါသသပ္ပါယ ပုဂ္ဂလသပ္ပါယ ဘောဇနသပ္ပါယဆိုတဲ့ သပ္ပါယလေးပါးနဲ့ ပြည့်စုံဖို့ အလွန်အရေးကြီးတယ်။
ဥတုသပ္ပါယ ဆိုတာက-မိမိခန္ဓာကိုယ်နဲ့ ကိုက်ညီမဲ့ ရာသီဥတုမျိုး ဖြစ်ရမယ်။
အာဝါသသပ္ပါယ ဆိုတာက-အပူဒဏ် အအေးဒဏ် ကာကွယ်နိုင်တဲ့ နေရာမျိုး ဖြစ်ရမယ်။
ပုဂ္ဂလသပ္ပါယ ဆိုတာက-ပုဂ္ဂိုလ်အချင်းချင်း ညီညွတ်နေရမယ်။
ဘောဇနသပ္ပါယ ဆိုတာက-မိမိနဲ့ သင့်လျော်တဲ့ အစာအာဟာရ ရရှိနိုင်တဲ့နေရာမျိုး ဖြစ်ရမယ်။
ဒါမှသာ စိတ်ချမ်းသာ ကိုယ်ချမ်းသာဖြစ်ပြီး မိမိတို့လိုရာခရီးကို ရောက်နိုင်တယ်။
(ညောင်ပင်အိုင် ဆရာတော်ကြီး ဘဒ္ဒန္တနန္ဒောဘာသ)
_____________________________________________________________________________
ညောင်လေးပင်တောရဆရာတော် ဦးအရိယ မထေရ်မြတ်
သီလရှိသောသူသည် မေ့မေ့လျော့လျော့ မရှိခြင်းကြောင့် စည်းစိမ် များစွာရ၏၊
သတင်းကောင်း ကျော်စော၏၊
ချဉ်းကပ်ရာ ပရိသတ်၌ မျက်နှာငယ်ခြင်း မရှိ။
သေသောအခါ မတွေမဝေ သေရ၏၊
ကုသိုလ်ကံစသော ကောင်းသောနိမိတ် ထင်သောကြောင့် တွေဝေခြင်း စိတ်ညစ်ခြင်း မရှိ။
ကြည်လင်စွာ သေရ၏၊
သေပြီးသောအခါ သုဂတိဘုံသို့ လားရ၏၊
(ညောင်လေးပင်တောရဆရာတော် ဦးအရိယ မထေရ်မြတ်)
_____________________________________________________________________________
တောင်တန်းသာသနာပြု ဦးဥတ္တမသာရ
မြတ်စွာဘုရားရှင်က ဓမ္မပဒပါဠိတော်၌ ဘဝသံသရာဝဋ်ဒုက္ခမှ လွတ်မြောက်စေရေးအလုပ်ဆိုတာ မိမိကိုယ်သာ မိမိ အားကိုးပြုရမယ်လို့ တိုက်တွန်းဟောကြားတော်မူခဲ့တယ်၊ နည်းလမ်းမှာ ဘုရားကို မြတ်မြတ်နိုးနိုး ကြည်ညိုပါ၊ ယုံကြည်ပါ၊ အားထားပါ၊ မှီခိုပါ၊ မြတ်နိုးပါ၊ တရားကျင့်ရေးအလုပ်ကိုသာ မြဲမြံစွာ အားထုတ်နေပါ၊ ငါ၏ အားကိုး ရာသည် တရားသာဖြစ်တယ်လို့ နားလည်ထားပါ၊ ဒါ အမှန်ဆုံးဖြစ်တယ်။
(တောင်တန်းသာသနာပြု ဦးဥတ္တမသာရ)
_____________________________________________________________________________
တောင်ပုလု ဆရာတော်
သံဝေဂ ကဗျာ
မိုးပျံ မြေလျှိုး၊ အမျိုးမျိုးနှင့်၊
ပုန်းလျှိုးနေခို၊ မသေလိုဘဲ၊
ဤကိုယ်မုချ၊ မနေရဘူး။
လင်နှင့်မယား၊ သားနှင့်သမီး၊
မြေးနှင့်ဥစ္စာ၊ ဆွေမျိုးဉာနှင့်၊
မကွာမကွေ၊ မသေရဘဲ၊
အတူမြဲ၍၊ မကွဲတစိ၊ ဘယ်မှာရှိလိမ့်။
လူဖြစ်ကြုံလတ်၊ လူ့ဘုံရပ်၌၊
ထူးမြတ်သည်ဆို၊ ထိုကုသိုလ်ကို၊
ဟိုလဟိုနေ့၊ ချိန်မရွှေ့ဘဲ၊
ယနေ့ပင်သာ၊ အားထုတ်ရာ၏၊
သေချာဧကန်၊ နက်ဖြန်သဘက်၊
သေမည့်ရက်ကို၊ ချိန်းချက် မရှိ၊ ဘယ်သူသိလိမ့်။
(တောင်ပုလု ဆရာတော်)
_____________________________________________________________________________
တောင်လေးလုံး ဆရာတော်ကြီး
(သိဒ္ဓိမင်္ဂလာ ဂါထာ)
နတ္ထိ မေ သရဏံ အညံ၊ ဗုဒ္ဓေါ မေ သရဏံ ဝရံ။
ဧတေန သစ္စဝဇ္ဇေန၊ ဟောတု မေ သိဒ္ဓ်မင်္ဂလံ။
နတ္ထိ မေ သရဏံ အညံ၊ ဓမ္မော မေ သရဏံ ဝရံ။
ဧတေန သစ္စဝဇ္ဇေန၊ ဟောတု မေ သိဒ္ဓ်မင်္ဂလံ။
နတ္ထိ မေ သရဏံ အညံ၊ သံဃော မေ သရဏံ ဝရံ။
ဧတေန သစ္စဝဇ္ဇေန၊ ဟောတု မေ သိဒ္ဓ်မင်္ဂလံ။
(ဘာသာပြန်)
ငါ့အား ဘုရားမှတပါး အခြားကိုးကွယ်ရာ မရှိပြီ။
ဘုရားသည် ငါ့အား မြတ်သောကိုးကွယ်ရာ ဖြစ်၏၊
ဤဆိုအပ်သော သစ္စာစကားကြောင့် ငါ့အား ပြီးစီးအောင်မြင်ကြောင်းမင်္ဂလာ ဖြစ်ပါစေ။
ငါ့အား တရားတော်မှတပါး အခြားကိုးကွယ်ရာ မရှိပြီ။
တရားတော်သည် ငါ့အား မြတ်သောကိုးကွယ်ရာ ဖြစ်၏၊
ဤဆိုအပ်သော သစ္စာစကားကြောင့် ငါ့အား ပြီးစီးအောင်မြင်ကြောင်းမင်္ဂလာ ဖြစ်ပါစေ။
ငါ့အား သံဃာတော်မှတပါး အခြားကိုးကွယ်ရာ မရှိပြီ။
သံဃာတော်သည် ငါ့အား မြတ်သောကိုးကွယ်ရာ ဖြစ်၏၊
ဤဆိုအပ်သော သစ္စာစကားကြောင့် ငါ့အား ပြီးစီးအောင်မြင်ကြောင်းမင်္ဂလာ ဖြစ်ပါစေ။
(ဣစ္ဆာသယ လေးဂါထာ)
၁။ ဣဒ္ဓိ ဗုဒ္ဓေဟိ သရဏံ၊ သဗ္ဗေ ဒေဝေါ ပိယံ မမ။
၂။ ဣဒ္ဓိ ဓမ္မေဟိ သရဏံ၊ သဗ္ဗေ စတုရာဇာ ပိယံ မမ။
၃။ ဣဒ္ဓိ သံဃေဟိ သရဏံ၊ သဗ္ဗေ ဣတ္ထိပုရိသာ ပိယံ မမ။
၄။ သဗ္ဗေ အန္တရာယာပိ၊ ဝိနဿန္တု အသေသတော။
(ဘာသာပြန်)
၁။ တန်ခိုးဂုဏ်တော်နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော ဘုရားရှင်တို့အား ကိုးကွယ်ခြင်းကို ပြုပါ၏၊
လုံးစုံများစွာ နတ်ဒေဝါတို့သည် ငါ့အား ချစ်မြတ်နိုးခြင်းကို ပြုနိုင်ကြပါစေ။
၂။ တန်ခိုးဂုဏ်တော်နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော တရားတော်တို့အား ကိုးကွယ်ခြင်းကို ပြုပါ၏၊
လုံးစုံများစွာ နတ်မင်းကြီးလေးပါး ရာဇာတို့သည် ငါ့အား ချစ်မြတ်နိုးခြင်းကို ပြုနိုင်ကြပါစေ။
၃။ တန်ခိုးဂုဏ်တော်နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော သံဃာတော်တို့အား ကိုးကွယ်ခြင်းကို ပြုပါ၏၊
လုံးစုံများစွာ မိန်းမယောကျ်ားတကာတို့သည် ငါ့အား ချစ်မြတ်နိုးခြင်းကို ပြုနိုင်ကြပါစေ။
၄။ လုံးစုံများစွာ ဘေးရန် အဖြာဖြာတို့သည် အကြွင်းမရှိ ပျောက်ကင်းနိုင်ကြပါစေ။
(တောင်လေးလုံး ဆရာတော်ကြီး)
_____________________________________________________________________________
၁။ အကုသိုလ်ဓမ္မဖြင့် အချိန်ကာလကို မကုန်လွန်စေရ။
ကုသိုလ်ဓမ္မဖြင့်သာ အချိန်ကာလကို ကုန်လွန်စေရမည်။
၂။ စာပေကျမ်းဂန် တတ်သိရုံမျှဖြင့် တင်းတိမ်ရောင့်ရဲ မနေရ။
တရားသိအောင် ကျင့်ကြံအားထုတ်ရမည်။
၃။ သံသရာ၌ အသက်ရှည်ရန် မလိုအပ်။
သံသရာသက် တိုရန်သာ လိုအပ်သည်။
(မော်လမြိုင် တောင်လေးလုံး ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တ နာဂသေန)
_____________________________________________________________________________
(သိဒ္ဓိမင်္ဂလာ ဂါထာ)
နတ္ထိ မေ သရဏံ အညံ၊ ဗုဒ္ဓေါ မေ သရဏံ ဝရံ။
ဧတေန သစ္စဝဇ္ဇေန၊ ဟောတု မေ သိဒ္ဓိမင်္ဂလံ။
နတ္ထိ မေ သရဏံ အညံ၊ ဓမ္မော မေ သရဏံ ဝရံ။
ဧတေန သစ္စဝဇ္ဇေန၊ ဟောတု မေ သိဒ္ဓိမင်္ဂလံ။
နတ္ထိ မေ သရဏံ အညံ၊ သံဃော မေ သရဏံ ဝရံ။
ဧတေန သစ္စဝဇ္ဇေန၊ ဟောတု မေ သိဒ္ဓိမင်္ဂလံ။
(ဘာသာပြန်)
၁။ ငါ့အား ဘုရားမှတပါး တခြားကိုးကွယ်ရာမရှိပြီ။
ဘုရားသည် ငါ့အား မြတ်သော ကိုးကွယ်ရာဖြစ်၏၊
ဤဆိုအပ်သော သစ္စာစကားကြောင့် ငါ့အား ပြီးစီးအောင်မြင်ကြောင်း မင်္ဂလာ ဖြစ်ပါစေ။
၂။ ငါ့အား တရားတော်မှတပါး တခြားကိုးကွယ်ရာမရှိပြီ။
တရားတော်သည် ငါ့အား မြတ်သော ကိုးကွယ်ရာဖြစ်၏၊
ဤဆိုအပ်သော သစ္စာစကားကြောင့် ငါ့အား ပြီးစီးအောင်မြင်ကြောင်း မင်္ဂလာ ဖြစ်ပါစေ။
၃။ ငါ့အား သံဃာတော်မှတပါး တခြားကိုးကွယ်ရာမရှိပြီ။
သံဃာတော်သည် ငါ့အား မြတ်သော ကိုးကွယ်ရာဖြစ်၏၊
ဤဆိုအပ်သော သစ္စာစကားကြောင့် ငါ့အား ပြီးစီးအောင်မြင်ကြောင်း မင်္ဂလာ ဖြစ်ပါစေ။
(ဣစ္ဆာသယ လေးဂါထာ)
၁။ ဣဒ္ဓိ ဗုဒ္ဓေဟိ သရဏံ၊ သဗ္ဗေ ဒေဝါ ပိယံ မမ။
၂။ ဣဒ္ဓိ ဓမ္မေဟိ သရဏံ၊ သဗ္ဗေ စတုရာဇာ ပိယံ မမ။
၃။ ဣဒ္ဓိ သံဃေဟိ သရဏံ၊ သဗ္ဗေ ဣတ္ထိ ပုရိသာ ပိယံ မမ။
၄။ သဗ္ဗေ အန္တရာယာပိ၊ ဝိနဿန္တု အသေသတော။
(ဘာသာပြန်)
၁။ တန်ခိုးဂုဏ်တော်နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော ဘုရားရှင်တို့အား ကိုးကွယ်ခြင်းကို ပြုပါ၏၊
လုံးစုံများစွာ နတ်ဒေဝါတို့သည် ငါ့အား ချစ်မြတ်နိုးခြင်းကို ပြုနိုင်ကြပါစေ။
၂။ တန်ခိုးဂုဏ်တော်နှင့် ပြည့်စုံသော တရားတော်တို့အား ကိုးကွယ်ခြင်းကို ပြုပါ၏၊
လုံးစုံများစွာ နတ်မင်းကြီးလေးပါး ရာဇာတို့သည် ငါ့အား ချစ်မြတ်နိုးခြင်းကို ပြုနိုင်ကြပါစေ။
၃။ တန်ခိုးဂုဏ်တော်နှင့် ပြည့်စုံသော သံဃာတော်တို့အား ကိုးကွယ်ခြင်းကို ပြုပါ၏၊
လုံးစုံများစွာ မိန်းမ ယောကျ်ားတကာတို့သည် ငါ့အား ချစ်မြတ်နိုးခြင်းကို ပြုနိုင်ကြပါစေ။
၄။ လုံးစုံများစွာ ဘေးရန် အဖြာဖြာတို့သည် အကြွင်းမရှိ ပျောက်ကင်းနိုင်ကြပါစေ။
(တောင်လေးလုံးဆရာတော်ကြီး)
_____________________________________________________________________________
ဒေါက်တာ ဘဒ္ဒန္တနေမိန္ဒ
အနှစ်သုံးပါး ဆင်ခြင်ပွား တရားကိုယ်တွင် မြဲစေချင်
၁။ ဒါနအနှစ်-မိမိကိုယ်မှာ တည်အောင် ကြိုးစားပြီး လှူဒါန်း၊ ပေးကမ်း၊ စွန့်ကြဲကြပါ။
၂။ သီလအနှစ်-မိမိကိုယ်မှာတည်အောင် ကြိုးစားပြီး ငါးပါးသီလ၊ ရှစ်ပါးသီလ၊ ကိုးပါးသီလ စသည် ဆောက်တည်ကြပါ။
၃။ ဘာဝနာအနှစ်-သမထကမ္မဋ္ဌာန်း၊ ဝိပဿနာကမ္မဋ္ဌာန်းတို့ကို ရှုမှတ်ပွားများ အားထုတ်ကြပါ။
(ဒေါက်တာ ဘဒ္ဒန္တနေမိန္ဒ)
_____________________________________________________________________________
ဗောဓိတထောင် ဆရာတော်
ကိလေသာ နှင်နည်း
၁။ ငါ၏ကိုယ်တွင်၊ လောဘဝင်သော်၊ ဝင်စဉ်လောဘ၊ အနိုင်ရအောင်၊
လောဘကင်းစင်၊ ဘုရားရှင်ကို၊ ကြည်လင်မြတ်နိုး၊ လက်စုံမိုး၍၊
ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
၂။ ငါ၏ကိုယ်တွင်၊ ဒေါသဝင်သော်၊ ဝင်စဉ်ဒေါသ၊ အနိုင်ရအောင်၊
ဒေါသကင်းစင်၊ ဘုရားရှင်ကို၊ ကြည်လင်မြတ်နိုး၊ လက်စုံမိုး၍၊
ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
၃။ ငါ၏ကိုယ်တွင်၊ မောဟဝင်သော်၊ ဝင်စဉ်မောဟ၊ အနိုင်ရအောင်၊
မောဟကင်းစင်၊ ဘုရားရှင်ကို၊ ကြည်လင်မြတ်နိုး၊ လက်စုံမိုး၍၊
ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
ဗောဓိတထောင် ဆရာတော်
_____________________________________________________________________________
လောကဓံ ရှစ်ပါး သံပေါက်
*။ လောကဓံတရား၊ တွေ့ကြုံငြား၊ စိတ်ထားနိုင်ပါစေ။
၁။ တခုမရ၊ တခုရမှာ၊ ရသည့်အတွက်၊ မာန်မတက်ရာ။
၂။ တခုမဆုံး၊ တခုဆုံးမှာ၊ ဆုံးသည့်အတွက်၊ စိတ်မပျက်ရာ။
၃။ တယောက်မခင်၊ တယောက်ခင်မှာ၊ ခင်သည့်အတွက်၊ မာန်မတက်ရာ။
၄။ တယောက်မမုန်း၊ တယောက်မုန်းမှာ၊ မုန်းသည့်အတွက်၊ စိတ်မပျက်ရာ။
၅။ သူ မချီးမွမ်း၊ သူ ချီးမွမ်းမှာ၊ ချီးမွမ်းသည့်တွက်၊ မာန်မတက်ရာ။
၆။ သူ မကဲ့ရဲ့ သူ ကဲ့ရဲ့မှာ၊ ကဲ့ရဲ့သည့်တွက်၊ စိတ်မပျက်ရာ။
၇။ ဝမ်းသာဖွယ်ကြုံ၊ ပြည့်စုံသောခါ၊ ပြည့်စုံသည့်တွက်၊ မာန်မတက်ရာ။
၈။ ဝမ်းနည်းဖွယ်ကြုံ၊ တွေ့ဆုံသောခါ၊ တွေ့ဆုံသည့်တွက်၊ စိတ်မပျက်ရာ။
ဗောဓိတထောင် ဆရာတော်
_____________________________________________________________________________
မြောင်းမြဆရာတော်
လူက ဂုဏ်နောက်ကို မလိုက်ရဘူး၊
ဂုဏ်ကသာ လူ့နောက်ကို လိုက်စေရမယ်၊
ဒါမှ သဘာသကျတယ်၊ အနှစ်သာရလဲ ရှိတယ်။
ဥပမာ-ကိုယ့်တာဝန် ဝတ္တရားကို ကျေပွန်အောင်သာ ကြိုးစား ထမ်းဆောင်နေရင် ဂုဏ်တွေ ဖြစ်ပေါ်လာမယ်၊ လုပ်ယူရတဲ့ ဂုဏ် မဟုတ်ဘူး၊ ပကာသနလဲ မပါဘူး၊ လူတွေက ဂုဏ်ရှိအောင်ဆိုပြီး အမျိုးမျိုး လုပ်နေကြတယ်၊ ပကာသနတွေ ပြနေကြတယ်၊ ဒါတွေဟာ အတုတွေပဲ၊ အနှစ်သာရ မရှိဘူး၊
ဂုဏ်မလိုမှ ဂုဏ်ပိုသည်။
ဂုဏ်လိုက ဂုဏ်ပြိုသည်။
(မြောင်းမြဆရာတော်)
_____________________________________________________________________________
အတိတ်ဆိုသည် လွန်ပြီးပြီ ပြန်လည် မတွေး-မဆွေးရာ။
အနာဂတ်ရေး မရောက်သေး တွေးလို့ မပူ-မဆွေးရာ။
ယခုလက်တွေ့ မျက်မှောက်ရှေ့ စေ့စေ့ သုံးသပ်ပါ။
ဖြစ်ပြီးကုန်ပျောက် အဆစ်ပေါက် ရောက်ပြီး ပျောက်ပြန်တာ။
မမှိတ်မသုံ ဉာဏ်ဖြင့်ထုံ မတုန် မလှုပ်ရာ။
အရ အရှုံး လောကထုံး နှလုံး မူလေပါ။
ကောင်းဆိုးမလင့် ဂုဏ်အဆင့် နိမ့်မြင့် ဖြစ်မြဲပါ။
ချိန်ညီမျှသား စိတ်ကိုပွား တရားပြည့်သောခါ။
ဘေးရန်အားလုံး လက်စတုံး လမ်းဆုံး နိဗ္ဗူတာ။
အခက်အခဲ ရှိစမြဲတည့်၊ ဆင်းရဲဒုက္ခ ရင်းတည်မှလျှင်၊ သုခအကျိုး ဆဆတိုးလိမ့်။
အမျိုးဘာသာ၊ သာသနာလည်း၊ လူသာမူလ၊ အရင်းကျ၏၊
လုံ့လ မထူ၊ ဉာဏ်မကူက၊ ကံမူသိမ်ဖျင်း၊ ပျက်ပြိုဆင်း၏၊
လုံ့လလည်းထူ၊ ဉာဏ်လည်းကူသော်၊ ဉာဏ်မူလည်းပွင့်၊ ကံလည်းမြင့်၏၊
လောကဓံလေလှိုင်း၊ မုန်တိုင်းဆင်စေ၊ လျှိုမြောင်ချောက်ကြား၊ ကျသွားပါစေ၊
မရှုံ့မမဲ့၊ အားနွဲ့ မခွေ၊ ကျားတို့ဇွဲ၊ အားခဲကျင့်ဆာင်လေ။
အလုပ်ဟူသမျှ၊ လုပ်ခါစ၊ ဒုက္ခအရင်းတည်၊
တစတစ၊ လုပ်ရင်းက၊ သုခ ရကြမည်။
(မြောင်မြဆရာတော် အရှင်ဉာဏိက)
_____________________________________________________________________________
သာသနာပြုလုပ်ငန်းဆိုတာ အပြောလွယ်သလောက် အလုပ်ခက်တဲ့ လုပ်ငန်းတခုပဲ။ သာသနာပြုချင်ရင် ဝိနည်းနားလည်အောင် လုပ်ရမယ်။
သာသနာ့ဝန်ထမ်း ရှင်ရဟန်းဆိုတာ မိမိက သာသနာ့ဝန်ကို ထမ်းဆောင်ရတယ်။
သာသနာတော်က မိမိရဲ့တာဝန်ကို မထမ်းဆောင်စေရဘူး။
သည်းခံမှ ကိုယ့်ဂုဏ်သိက္ခာတက်တယ်။
ကုသိုလ်လုပ်တဲ့နေရာ အကုသိုလ် မပါစေနဲ့။
ဂုဏ်နောက်ကို လူမလိုက်ရဘူး၊ ဂုဏ်ကသာ လူနောက်ကို လိုက်ပါစေရမယ်။
သာသနာအဓွန့်ရှည်ကြာဖို့ကျတော့ ပရိယတ်ကို အခြေခံမှ ဖြစ်နိုင်တယ်။
ရဟန်းတွေဆိုတာ အနေရိုးသားရမယ်၊ အသိဉာဏ်ဘက်ကျတော့ ဆန်းကြယ်စေရမယ်။
လူများနှင့် ရောရောနှောနှောလည်း မနေရဘူး၊ ကင်းနိုင်သမျှ ကင်းအောင် နေရမယ်။
(ရွှေကျင်သာသနာပိုင် မြောင်းမြပဇ္ဇောတာရုံ ဆရာတော်ကြီး)
_____________________________________________________________________________
ရွှေပြည်ဆရာတော် ဦးသုမနာဘိဝံသ
(ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် သင့်အောင်နေ)
ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် သင့်အောင်နေပါ၊ ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် သင့်ဖို့ကလဲ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟ၊ မာန တရားတွေကို တတ်နိုင်သမျှ ထိန်းချုပ်ပါ၊ တဖက်သားကို နိုင်လိုမင်းထက် မလုပ်ကြနဲ့၊ ဒါဆို ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် သင့်ပါတယ်။
_____________________________________________________________________________
(ခဲယဉ်းတဲ့အကြောင်းတရား လေးပါး)
၁။ ချိုသောဆေး ရှားတယ်။
၂။ ဆေးဆရာသူတော်ကောင်း ရှားတယ်။
၃။ စီးပွားဥစ္စာအရှာအဖွေကောင်းတဲ့ မိတ်ဆွေ ရှားတယ်။
၄။ စိတ်ဖြောင့်ပြီး ပညာရှိတဲ့မိတ်ဆွေ ရှားတယ်။
ဒီတော့ အပေါင်းအသင်း ပေါင်းတဲ့နေရာမှာ စိတ်ဖြောင့်ရှိတဲ့ မိတ်ဆွေပညာရှိကို ရွေးပေါင်းပါ။
_____________________________________________________________________________
(လောဘမကြီးရမယ့် အရာ သုံးမျိုး)
၁။ စီးပွားဥစ္စာကို မရှာဘဲလည်း မနေနဲ့၊ လောဘတကြီးလဲ မရှာနဲ့။
၂။ မစားဘဲလည်း မနေနဲ့၊ လောဘတကြီးလဲ မစားနဲ့။
၃။ မပြောဘဲလည်း မနေနဲ့၊ လောဘတကြီးလဲ မပြောနဲ့။
အဲဒီသုံးမျိုးကို လောဘကြီးမိရင် ဒုက္ခတွင်းထဲ ကျတတ်တယ်။
_____________________________________________________________________________
(နေ့စဉ်လုပ်ငန်း)
၁။ နံက်စောစော ဘုရားဝတ်ပြုတယ်။
၂။ တရားမှတ်တယ်။
၃။ ပုတီးစိပ်တယ်။
၄။ လမ်းလျှောက် တရားမှတ်တယ်။
၅။ လာရောက်ကန်တော့သူတွေကို တရားဟောတယ်။
၆။ စာပေဖတ်တယ်။
၇။ ကျမ်းဂန်ရေးတယ်။
၈။ နိုင်ငံတော် ဩဝါဒအရေး လုပ်တယ်။
_____________________________________________________________________________
(ပုတီးစိပ်တာကတော့)
၁။ ၃၂-ကောဋ္ဌာသ ၃-ပါတ်
၂။ လက္ခဏာရေးသုံးပါး ၃-ပါတ်
၃။ ဘုရားဂုဏ်တော် ၃-ပါတ်
၄။ တရားဂုဏ်တော် ၃-ပါတ်
၅။ သံဃာ့ဂုဏ်တော် ၃-ပါတ်
၆။ ပဋ္ဌာန် ၂၄-ပစ္စည်း ၃-ပါတ် စိပ်တယ်။
(ရွှေပြည်ဆရာတော် ဦးသုမနာဘိဝံသ)
_____________________________________________________________________________
ရွှေမြယာ ဆရာတော်ကြီး
၁။ သီလရှိလျှင် ဘာမဆို ရသည်။ ပြည့်စုံသည်။
၂။ လောကမှာ ချမ်းသာတာဟာ သတိ၊ ဝီရိယ၊ ပညာပဲ။ ကံကြောင့်ချည်း မဟုတ်ဘူး။
၃။ လောကမှာ နှလုံးသွင်းကောင်းရမယ်။ ဘာမဆို နှလုံးသွင်းကောင်းရင် မဖြစ်သေးတဲ့ အကုသိုလ် မဖြစ်ဘူး။ ဖြစ်ပြီးတဲ့ ကုသိုလ်တွေ တိုးပွားတယ်။
၄။ သူတော်ကောင်းဟာ အန္တရာယ်လဲ ကင်းတယ်။ အများကိုလဲ စိတ်ချမ်းသာစေတယ်။
၅။ ပရိတ်တို့၊ ဂါထာတို့ဆိုတာ ထုံမွှမ်းထားရတယ်။ အမြဲတမ်း ရွတ်ဖတ်နေရတယ်။ ဒါမှ အစွမ်းထက်တာ။ ထုံမွှမ်းမထားဘဲ အရေးရှိမှ ထရွတ်ရင် အစွမ်းမထွက်နိုင်ဘူး။
၆။ ဘုရားဖက်တော့ အသက်ရှည်၊ တရားဖက်တော့ အမျက်ပြေ၊ သံဃာဖက်တော့ အခက်ဝေကွ။
၇။ စတုရာရက္ခတရား လေးပါးကို ပွားများနေရတာ နေလို့ကောင်း၊ စားလို့ကောင်း၊ အိပ်လို့ကောင်းတယ်ကွ။
(ရွှေမြယာ ဆရာတော်ကြီး ဘဒ္ဒန္တနန္ဒမာလာ)
_____________________________________________________________________________
ရွှေဟင်္သာတောရ သီရိမန္တစံကျောင်း ပဓာနနာယကဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တရာဇိန္ဒာဘိဝံသ
၁။ ဂုဏ်ရှိနေငြား၊ ပုဂ္ဂိုလ်အား၊ မုန်းထားမလို၊ ကဲ့ရဲ့ဆို၊ ဂုဏ်ပြိုမသွားပေ။
၂။ ဂုဏ်အနှစ်ကင်း၊ ပုဂ္ဂိုလ်ဖျင်းအား၊ ချီးမွမ်းငြားလည်း၊ ဂုဏ်ကားမပို၊ နဂိုအနေ၊ ဂုဏ်ကင်းပေ။
၃။ ဤသို့အမှန်၊ လောကဓံကို၊ ဧကန်ထင်လင်း၊ အမြင်ရှင်း၍၊ သင်္ဂြိုဟ်ကဲ့ရဲ့၊ မဲ့ရွဲ့ဆိုတိုင်း၊ စိတ်ရိုင်းဒေါသ၊ မာန်မထနဲ့။
၄။ ဝဝဖြာဖြာ၊ ဂုဏ်ထူးစွာကို၊ ထုတ်ကာဖော်လှိုင်း၊ ချီးကျူးတိုင်းလည်း၊ ဝမ်းထဲလှိုက်ဖို၊ ဘဝင်စို၍၊ ပိုမိုကဲမောက်၊ ဝမ်းမမြောက်နဲ့။
၅။ ထွင်းဖောက်မြော်မြင်၊ သူတော်စင်တို့၊ အမြင်မကောင်း၊ ပြစ်ပေါင်းတစိ၊ မကပ်ငြိဘဲ၊ ဝမ်းထဲအဇ္ဈတ်၊ သန္တာန်ဓာတ်၌၊ မြတ်ပါရမီ၊ ဂုဏ်အဆီတို့၊ စုံညီကိန်းကြောင်း၊ တရားပေါင်းကို၊ ထိန်းကျောင်းဆည်းစုရာသတည်း။
(ရွှေဟင်္သာတောရ သီရိမန္တစံကျောင်း ပဓာနနာယကဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တရာဇိန္ဒာဘိဝံသ)
_____________________________________________________________________________
ရွှေဥမင်ဆရာတော်
(တရားအားထုတ်စဉ် ထားရှိရမည့် သဘောထားများ)
၁။ တရားအားထုတ်စဉ် အရေးအကြီးဆုံးက သဘောထားမှန်ဖို့
စိုက်မရှုနဲ့၊ ထိန်းမရှုနဲ့၊
လုပ်မရှုနဲ့၊ ချုပ်မရှုနဲ့၊
၂။ ဖြစ်အောင်လည်း မလုပ်နဲ့၊
ပျက်အောင်လည်း မလုပ်နဲ့၊
ဖြစ်တိုင်း ပျက်တိုင်းလည်း မမေ့နဲ့ သိနေရမယ်။
၃။ ဖြစ်အောင်လုပ်ရင် လောဘ၊
ပျက်အောင်လုပ်ရင် ဒေါသ၊
ဖြစ်တိုင်း ပျက်တိုင်း မသိရင် မောဟ။
၄။ ရှုမှတ်စိတ်မှာ လောဘ ဒေါသ သောက မပါမှ ရှုမှတ်စိတ်ဖြစ်မယ်။
၅။ ဘယ်လိုသဘောထားနဲ့ အားထုတ်နေလဲလို့ ပြန်စစ်ဆေးကြည့်ရမယ်။
၆။ ကောင်းတာလည်း ရှုရမှာပဲ၊
ဆိုးတာလြ်း ရှုရမှာပဲ၊
၇။ ကောင်းတာမှ လိုချင်တယ်
မကောင်းတာဆို နည်းနည်းမှ မလိုချင်ဘူးဆိုရင် တရားပါ့မလား။
၈။ မျှော်လင့်ချက် မပါစေနဲ့
လိုချင်တာ မပါစေနဲ့
ကြောင့်ကြစိတ် မပါစေနဲ့
ဒီသဘောထားတွေ ရှုစိတ်ထဲရှိနေရင် တရားအားထုတ်လို့ အဆင်မပြေနိုင်ဘူး။
၉။ ဘာဖြစ်လို့ ဒီလောက်စိုက်ပြီး ရှုနေရတာလဲ
ဖြစ်ချင်လို့၊ လိုချင်လို့၊ ပျောက်ချင်လို့ တခုခု ဖြစ်နေတတ်တယ်။
၁၀။ စိတ်က ပင်ပန်း ဆင်းရဲနေရင် တရားအားထုတ်တာ တခုခုလိုနေပြီ။
၁၁။ စိတ်တင်းကျပ်မှုနဲ့ တရားအားမထုတ်နိုင်။
၁၂။ စိတ်နဲ့ကိုယ် ပင်ပန်းဆင်းရဲလာရင်
တရားအားထုတ်ကို ပြန်စစ်ဆေးကြည့်သင့်တယ်၊
မှန်ကန်တဲ့ သဘောထားမျိုး ရှိရဲ့လား။
၁၃။ တရားအားထုတ်တယ် ဆိုတာ သတိ အသိနဲ့ စောင့်ကြည့်နေတာ။
စဉ်းစားနေတာ ဆင်ခြင်နေတာ ဝေဖန်နေတာ မဟုတ်ဖူး။
၁၄။ လိုချင်တဲ့စိတ် ဖြစ်ချင်တဲ့စိတ်နဲ့တော့ အားမထုတ်နဲ့၊ ပင်ပန်းတာဘဲ အဖတ်တင်မယ်။
၁၅။ တရားအားထုတ်တဲ့စိတ်က အေးအေးဆေးဆေးနဲ့ ငြိမ်းငြိမ်းချမ်းချမ်း ရှိရမယ်။
၁၆။ စိတ်ရော ကိုယ်ရော သက်တောင့်သက်တာရှိရမယ်၊
၁၇။ လွတ်လပ်ပေါ့ပါးတဲ့ စိတ်နဲ့မှ တရားအားထုတ်လို့ ရတယ်။
၁၈။ တရားအားထုတ်တယ်ဆိုတာ ကောင်းကောင်းဆိုးဆိုး
ဘာလာလာ လက်ခံပြီး အေးအေးဆေးဆေး ကြည့်နေတာဘဲ။
၁၉။ စိတ်က ဘာလုပ်နေလဲတွေးနေသလား သိနေသလား။
၂၀။ စိတ်က ဘယ်ရောက်နေလဲ
အတွင်းမှာလား အပြင်မှာလား။
၂၁။ သိနေတဲ့စိတ် ရှုနေတဲ့စိတ်က
သေချာသိလား အပေါ်ယံသိလား။
၂၂။ ဖြစ်ချင်တဲ့ပုံစံမျိုးဖြစ်အောင် လုပ်နေတာ မဟုတ်၊
ဖြစ်နေတာကို ဖြစ်နေတဲ့အတိုင်း သိအောင် လုပ်နေတာ။
၂၃။ အတွေးကို ပြဿနာ မရှာနဲ့
မတွေးအောင် လုပ်နေတာ မဟုတ်၊
တွေးရင်း တွေးမှန်းသိအောင် လုပ်နေတာ။
၂၄။ အာရုံကို ပယ်ရမှာ မဟုတ်၊
အာရုံကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ကိလေသာကို သိပြီး (ရှုမှတ်ပြီး) ပယ်ရမယ်။
၂၅။ သဒ္ဓါရှိမှ ဝီရိယ ရှိမယ်၊ ဝီရိယ ရှိမှ သတိမြဲမယ်၊
သတိမြဲမှ သမာဓိ တည်မယ်၊ သမာဓိ တည်မှ အမှန်အတိုင်း သိမယ်၊
အမှန်အတိုင်း သိလာတော့ သဒ္ဓါပိုဖြစ်လာတယ်။
၂၆။ ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်ကိုသာ သတိထားနေရမယ်၊
အတိတ်ကိုလည်း မပြန်နဲ့၊ အနာဂတ်ကိုလည်း မကြံနဲ့။
၂၇။ အာရုံက အရေးမကြီးဘူး၊
အနောက်က အလုပ်လုပ်နေတဲ့ စိတ်က ပိုအရေးကြီးတယ်၊
ရှုမှတ်စိတ်သာ သဘောထားမှန်ရင် အာရုံအမှန်ရမှာပဲ။
ရွှေဥမင်ဆရာတော်
_____________________________________________________________________________