တုဝဋ္ဋကသုတ် ပါဌ်-နိဿယ
တုဝဋကသုတ် ပါဌ်-နိဿယ
▬▬▬ஜ۩۞۩ஜ▬▬▬
နိမ္မိတဘုရား၏ မေးခွန်းတော်
၁။ ပုစ္ဆာမိ တံ အာဒိစ္စဗန္ဓု၊
ဝိဝေကံ သန္တိပဒဉ္စ မဟေသိ။
ကထံ ဒိသွာ နိဗ္ဗာတိ ဘိက္ခု၊
အနုပါဒိယာနော လောက သ္မိံ ကိဉ္စိ။
အာဒိစ္စဗန္ဓု - နေမင်း၏ အဆွေဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရား၊
တံ - အရှင်ဘုရား ကို၊
ပုစ္ဆာမိ - မေးလိုပါ၏၊
မဟေသိ - မြတ်သော သီလအစရှိသော ဂုဏ်ကျေးဇူးတို့ကို ရှာမှီးတော်မူပြီးသော မြတ်စွာဘုရား၊
ဘိက္ခု - ရဟန်းသည်၊
ဝိဝေကံ စ - ဆိတ်ငြိမ်သော တရား (၃-ပါး) ကို လည်းကောင်း၊
သန္တိပဒဉ္စ - အငြိမ်းဓာတ် နိဗ္ဗာန်တရားကို လည်းကောင်း၊
ဝါ - ငြိမ်းကြောင်းတရားကိုလည်းကောင်း၊
ကထံ ဒိသွာ - အဘယ်သို့ သိမြင်၍၊
နိဗ္ဗာတိ - ရာဂစသော ကိလေသာငြိမ်းသည့် အလိုအားဖြင့် ငြိမ်းပါသနည်း၊
ဝါ - ရာဂ စသည်ကို ငြိမ်းစေပါသနည်း။
လောကသ္မိံ - လောကထဲ၌၊
ကိဉ္စိ - တစ်စုံတစ်ခုကိုမျှ၊
အနုပါဒိယာနော - မစွဲလမ်းမူ၍၊
ဝါ - အစွဲအလမ်းကင်းလျက်၊
နိဗ္ဗာတိ - ငြိမ်းပါသနည်း၊
ဝါ - ငြိမ်းစေပါသနည်း။
ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား၏ အဖြေတော်
၂။ မူလံ ပပဉ္စသင်္ခါယ၊
မန္တာ ‘အသ္မီ’တိ သဗ္ဗ’မုပရုန္ဓေ။
ယာ ကာစိ တဏှာ အဇ္ဈတ္တံ၊
တာသံ ဝိနယာ သဒါ သတော သိက္ခေ။
မုနိ - နိမ္မိတ ရုပ်ပွားမြတ်ဘုရား၊
ပပဉ္စသင်္ခါယ - နယ်ချဲ့လျက် ဖင့်နွဲ့ကြာမြင့်စေ တတ်သောကြောင့် ပပဉ္စမည်သော တရားအစု၏၊
မူလံ - အရင်းအမြစ်ကို လည်းကောင်း၊
အသ္မီတိ - ငါဖြစ်သည်ဟု ထင်မှားလျက် ထောင်လွှားတက်ကြွသည့် မာနကိုလည်း ကောင်း၊
မန္တာ မန္တာယ - သိသောပညာဖြင့်၊
ဝါ - ပညာဖြင့် သိမြင်၍၊
သဗ္ဗံ - အလုံးစုံကို၊
ဥပရုန္ဓေ - ဖြစ်ခွင့် ပယ်ရှားလျက် မြစ်တားချုပ်ငြိမ်း စေရာ၏။
အဇ္ဈတ္တံ - မိမိသန္တာန်၌၊
ဝါ - မိမိ၏စိတ်၌၊
ယာကာစိ တဏှာ - အမှတ်မရှိ အလုံးစုံသော တဏှာတို့သည်၊
ဥပ္ပဇ္ဇေယျုံ - အကြောင်းညီညွတ်သောအခါ ဖြစ်နိုင်ကုန်၏၊
တာသံ - အကြောင်းညီညွတ်လျှင် ဖြစ်နိုင်သော တဏှာအားလုံးတို့ကို၊
ဝိနယာ ဝိနယာယ - ပယ်ဖျောက်ရန် အလို့ငှာ၊
သဒါ - နေ့ ရောညဉ့် ပါ အခါခပ်သိမ်း၊
သတော - အမှတ်ရလျက်၊
သိက္ခေ - ကျင့်သုံးနေရာတော့ သတည်း။
မိမိဂုဏ်, ဆရာ့ဂုဏ်ဖြင့် မာနမတက်ပါလင့်
၃။ ယံ ကိဉ္စိ ဓမ္မ မဘိဇညာ၊
အဇ္ဈတ္တံ အထ ဝါပိ ဗဟိဒ္ဓါ။
န တေန ထာမံ ကုဗ္ဗေထ၊
န ဟိ သာ နိဗ္ဗုတိ သတံ ဝုတ္တာ။
အဇ္ဈတ္တံ ဝါ - မိမိသန္တာန်၌သော် လည်းကောင်း၊
အထ - ထို့ပြင်၊
ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ - အပြင်ပဖြစ်သော ဆရာသမားသန္တာန်၌သော် လည်းကောင်း၊
ယံ ကိဉ္စိ ဓမ္မံ - အမှတ်မရှိ တစ်စုံတစ်ခုသော ဂုဏ်ကျေးဇူးတရားကို၊
အဘိဇညာ - တွေ့သိနေရာ၏၊
အပိ - ထိုသို့ပင် တွေ့သိနေသော်လည်း၊
တေန - ထို မိမိဂုဏ် ဆရာဂုဏ်ဖြင့်၊
ထာမံ - မာန်ထောင်ခြင်း ဆိုသည့် စွမ်းအားကို၊
န ကုဗ္ဗေထ - မပြုရာ မဖြစ်စေရာ။
ဟိ - မာနကို ပယ်သတ်ရသည့် အကြောင်းကား၊
သာ - ထိုသို့ မာန်တက်ခြင်းကို၊
သတံ - ဘုရားအစရှိသော သူတော် ကောင်းတို့က၊
နိဗ္ဗုတိ - ငြိမ်းအေးသော တရားဟူ၍၊
န ဝုတ္တာ - မဟောအပ် မဆိုအပ်။
မာန သုံးမျိုးလုံးကို ပယ်ရန်
၄။ သေယျော န တေန မညေယျ၊
နီစေယျော အထ ဝါပိ သရိက္ခော။
ဖုဋ္ဌော အနေကရုပေဟိ၊
နာ’တုမာနံ ဝိကပ္ပယံ တိဋ္ဌေ။
တေန - ထို မိမိဂုဏ် ဆရာဂုဏ်ဖြင့်၊
သေယျော - ငါက သူ့ထက်မြတ်သည် ဟူ၍သော် လည်းကောင်း၊
နီစေယျော - ငါက သူ့အောက်နိမ့်သည် ယုတ်ညံ့သည် ဟူ၍ သော်လည်းကောင်း၊
အထ - ထို့ပြင်၊
သရိက္ခော ဝါပိ - တန်းတူပင် ဟူ၍သော် လည်းကောင်း၊
န မညေယျ - မအောက်မေ့ မထင်မှတ်ရာ။
အနေကရုပေဟိ - အမျိုးမျိုး သောအာရုံသဘောတို့နှင့်၊
ဖုဋ္ဌော - တွေ့လတ်သော်၊
အာတုမာနံ ဝိကပ္ပယံ - (ငါမြင်သည်၊ ငါကြားသည် စသည်ဖြင့်) အတ္တကောင် ငါကောင် ဟု ကြံဆစွဲလမ်းလျက်၊
န တိဋ္ဌေ - မတည်ရာ။
အဇ္ဈတ္တ၌သာ ငြိမ်းစေရမယ်
၅။ အဇ္ဈတ္တ မေဝု ပသမေ၊
န အညတော ဘိက္ခု သန္တိ မေသေယျ။
အဇ္ဈတ္တံ ဥပသန္တဿ၊
နတ္ထိ အတ္တာ ကုတော နိရတ္တာ ဝါ။
ဘိက္ခု - ရဟန်းသည်၊
အဇ္ဈတ္တ မေ၀ - ကိုယ်တွင်းသန္တာန်၌သာလျှင်၊
ဥပသမေ - ငြိမ်းစေရာ၏၊
အညတော - သတိပဋ္ဌာန်စသည်မှတစ်ပါးသောနည်းဖြင့်၊
သန္တိံ - ကိလေသာ ငြိမ်းခြင်းကို၊
န ဧသေယျ - မရှာမှီးရာ။
အဇ္ဈတ္တံ ဥပသန္တဿ - ကိုယ်တွင်း၌ ကိလေသာ ငြိမ်းသောသူမှာ၊
အတ္တာ - အမြဲတည်ရှိနေသည်ဟု ထင်မှတ်စွဲလမ်းစရာ အတ္တကောင် ငါကောင်သည်၊
နတ္ထိ - မရှိတော့ပြီ၊
နိရတ္တာ ဝါ - သေပြီးလျှင် အတ္တကောင် ငါကောင် မရှိ တော့ပြီဟု ထင်မှတ်စွဲလမ်း ဖွယ်သည်လည်း၊
ကုတော - အဘယ်မှာ ရှိတော့အံ့နည်း။
သမုဒ္ဒရာအလယ် ရေပြင်လို တည်ငြိမ်စေရမယ်
၆။ မဇ္ဈေ ယထာ သမုဒ္ဒဿ၊
ဦမိ နော ဇာယတိ ဌိတော ဟောတိ။
ဧဝံ ဌိတော အနေဇဿ၊
ဥဿဒံ ဘိက္ခု န ကရေယျ ကုဟိဉ္စိ။
သမုဒ္ဒဿ မဇ္ဈေ - သမုဒ္ဒရာ၏ အလယ်၌၊
ဦမိနော ဇာယတိ - လှိုင်းမရှိ၊
ဌိတော ဟောတိ ယထာ - ရေသည် တည်ငြိမ်နေသကဲ့သို့၊
ဧဝံ - ဤအတူပင်၊
အနေဇော - လှုပ်ရှားတတ်သည့် တဏှာကင်းသည်ဖြစ်၍၊
ဌိတော - အကောင်းအဆိုး အာရုံများကြောင့် အလှုပ်အရှားမရှိဘဲ တည်ငြိမ်နေသည်၊
အဿ - ဖြစ်ရာ၏၊
(တထာဘာဝါယ - ထိုသို့ တည်ငြိမ်စွာ နေနိုင်ရန်)
ဘိက္ခု - ရဟန်းသည်၊
ဥဿဒံ - ရာဂစသည်တို့၏ စည်ပင် ပွားများခြင်းကို၊
ကုဟိဉ္စိ - ကိုယ်တွင်းကိုယ်ပ တစ်စုံတစ်ရာ၌မျှ၊
န ကရေယျ - မပြုရာ မဖြစ်စေရာ။
နိမ္မိတဘုရားရှင်၏ တောင်းပန်ချက်
၇။ အကိတ္တယီ ဝိဝဋစက္ခု၊
သက္ခိဓမ္မံ ပရိဿယ ဝိနယံ။
ပဋိပဒံ ဝဒေဟိ ဘဒ္ဒန္တေ၊
ပါတိမောက္ခံ အထ ဝါပိ သမာဓိံ။
ဝိဝဋစက္ခု - ပွင့်လင်းသော မျက်စိငါးပါးနှင့် ပြည့်စုံတော်မူပေသော အရှင်ဘုရား၊
တွံ - အရှင်ဘုရားသည်၊
ပရိဿယ ဝိနယံ - ဘေးရန်ဟူသမျှကို ပယ်ရှားဖျက်ဆီးတတ်သော၊
သက္ခိဓမ္မံ - မျက်မြင်ကိုယ်တွေ့ ဉာဏ်တွေ့တရားကို၊
အကိတ္တယိ - ဟောကြားတော် မူပါပေပြီ။
ဘဒ္ဒန္တေ - အရှင်ဘုရား၊
တွံ - အရှင်ဘုရားသည်၊
ပဋိပဒံ - မျက်မြင်ကိုယ်တွေ့ ဉာဏ်တွေ့တရား၏ အခြေခံအကျင့်ကို၊
ဝဒေဟိ - ဟောတော်မူပါဦးလော့၊
(ဘယ်လို အကျင့်ကို ဟောရမှာလဲဆိုတော့)
ပါတိမောက္ခံ - (သူ့ကိုစောင့်ရှောက်လျှင် စောင့်သူကို အပါယ်ဘေး သံသရာဘေးတို့မှ လွတ်မြောက်စေတတ်သော) ပါတိမောက် သီလအကျင့် ကို လည်းကောင်း၊
အထ - ထို့ပြင်၊
သမာဓိံ ဝါပိ - စိတ်ကို မပျံ့လွင့်အောင် ကောင်းစွာ ထားတတ်သော (စိတ်တည်ငြိမ်မှု) သမာဓိအကျင့်ကို လည်းကောင်း၊
ဝဒေဟိ - ဟော ကြားတော် မူပါဦးလော့။
စက္ခုန္ဒြေ စောင့်စည်းရေး
၈။ စက္ခူဟိ နေ၀ လောလ ဿ၊
ဂါမကထာယ အာဝရယေ သောတံ။
ရသေစ နာနုဂိဇ္ဈေယျ၊
န စ မမာယေထ ကိဉ္စိ လောကသ္မိံ။
ဘိက္ခု - သံသရာဘေးကို ရှုမြင်သောရဟန်းသည်၊
စက္ခူဟိ - မျက်စိတို့ဖြင့်၊
လောလော - လျှပ်ပေါ် လော်လည်သည်၊
နေဝအဿ - မဖြစ်ရာသည်သာတည်း။
ဂါမကထာယ - ရွာစကား အရပ်စကားမှ၊
သောတံ - နားကို၊
အာဝရယေ - တားမြစ် စောင့်စည်းရာ၏။
ရသေ စ - အရသာ၌လည်း၊
န အနုဂိဇ္ဈေယျ - မမက်မော မတွယ်တာရာ။
လောကသ္မိံ - လောက၌၊
ကိဉ္စိ - တစ်စုံတစ်ခုကိုမျှ၊
န စ မမာယေထ - မြတ်နိုးသမှု မပြုရာသည်သာတည်း။
ဒုက္ခတွေ့ရင် မညည်းနဲ့ ရှုမှတ်ပယ်ပါ
၉။ ဖဿေန ယဒါ ဖုဋ္ဌဿ၊
ပရိဒေဝံ ဘိက္ခု န ကရေယျ ကုဟိဉ္စိ။
ဘဝဉ္စ နာဘိ ပတ္ထေယျ၊
ဘေရဝေသု စ န သမ္ပဝေဓေယျ။
ဘိက္ခု - သံသရာဘေးကို ရှုမြင်သောရဟန်းသည်၊
ဝါ - သံသရာဘေးကို မျှော်တွေး ရွံ့ကြောက်၍ လွတ်မြောက်ရန် ကျင့်နေသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်၊
ယဒါ - အကြင်အခါ၌၊
ဖဿေန - အတွေ့ဆိုးဖြင့်၊
ဖုဋ္ဌော - တွေ့ရသည်၊
အဿ - ဖြစ်ရာ၏၊
တဒါ - ထိုသို့ တွေ့ရသောအခါ၌၊
ကုဟိဉ္စိ - တစ်စုံတစ်ရာကိုမျှ၊
ဝါ - တစ်စုံတစ်ခုသော အကြောင်း ကြောင့်မျှ၊
ပရိဒေဝံ - ငိုကြွေးမြည်တမ်းခြင်း ညည်းညူခြင်းကို၊
န ကရေယျ - မပြုရာ။
ဘဝဉ္စ - ကာမဘ၀ ရူပဘ၀ အရူပဘ၀ ဟူသော ဘဝသုံးပါးကိုလည်း၊
န အဘိ ပတ္ထေယျ - မတောင့်တရာ။
ဘေရဝေသု စ - တွေ့ကြုံရမည့် ဘေးတို့ကြောင့်လည်း၊
န သမ္ပဝေဓေယျ - မတုန်လှုပ်ရာ။
ပစ္စည်းပိုသိမ်းထားမှု သန္နိဓိ ကင်းရမည်
၁၀။ အန္နာန မထော ပါနာနံ၊
ခါဒနီယာနံ အထောပိ ဝတ္ထာနံ။
လဒ္ဓါ န သန္နိဓိံ ကယိရာ၊
န စ ပရိတ္တသေ တာနိ အလဘမာနော။
ဘိက္ခု - ရဟန်းသည်၊
အန္နာနံ - ဆွမ်းတို့ကိုလည်းကောင်း၊
အထော - ထို့ပြင်၊
ပါနာနံ - အဖော်တို့ကိုလည်းကောင်း၊
ခါဒနီယာနံ - ခဲဖွယ်တို့ကိုလည်းကောင်း၊
အထောပိ - ထို့ပြင်လည်း၊
ဝတ္ထာနံ - အဝတ်အထည် သင်္ကန်းတို့ကို လည်းကောင်း၊
လဒ္ဓါ - ရပြီးဖြစ်၍၊
သန္နိဓိံ - သိုမှီးသိမ်းထားခြင်းကို၊
န ကယိရာ - မပြုရာ။
တာနိ - ထို စားသောက် ဖွယ်နှင့်ညအဝတ်တို့ကို၊
အလဘမာနော - မရသော်လည်း၊
န ပရိတ္တသေ - မပူပန် မကြောက်ရာ, မစိုးရိမ်ရာ။
အခြေခံများနှင့်တကွ သမာဓိအကျင့်
၁၁။ ဈာယီ န ပါဒလောလဿ၊
ဝိရမေ ကုက္ကုစ္စာ နပ္ပမဇ္ဇေယျ။
အထာ သနေသု သယနေသု၊
အပ္ပသဒ္ဒေသု ဘိက္ခု ဝိဟရေယျ။
ဘိက္ခု - သံသရာဘေးကို ရှုမြင်သော ရဟန်းသည်၊
ဈာယီ - သမထ နိမိတ်အာရုံကို ကပ်၍ ရှုသောအားဖြင့် ဈာန်ဝင်စားလေ့ရှိသည်။
ဝါ - သဘောလက္ခဏာ အနိစ္စလက္ခဏာ စသည်ကို ကပ်၍ရှုသောအားဖြင့် ဝိပဿနာ ဈာန် (မဂ်ဖိုလ်ဈာန်) ကို ဝင်စားလေ့ရှိသည်၊
အဿ - ဖြစ်ရာ၏။
ပါဒလောလော - ခြေတို့ဖြင့် လျှပ်ပေါ်လှုပ်ရှား အသွားအလာ များသည်၊
န အဿ - မဖြစ်ရာ။
ကုက္ကုစ္စာ - ကုက္ကုစ္စမှ၊
ဝိရမေ - ရှောင်ကြဉ်ရမည်။
နပ္ပမဇ္ဇေယျ - မမေ့ရပါ။
အထ - ထို့ပြင်၊
ဘိက္ခု - သံသရာဘေးကို ရှုမြင်သော ရဟန်းသည်၊
အပ္ပသဒ္ဒေသု - အသံနည်း၍ တိတ်ဆိတ်ကုန်သော၊
အာသနေသု - နေရာ တို့၌၊
သယနေသု - အိပ်ရာတို့၌၊
ဝိဟရေယျ - နေရာ၏။
အအိပ်နည်းပါး အနိုးများလျက် ကြိုးစားနေသင့်
၁၂။ နိဒ္ဒံ န ဗဟုလီကရေယျ၊
ဇာဂရိယံ ဘဇေယျ အာတာပီ။
တန္ဒိံ မာယံ ဟဿံ ခိဍ္ဍံ၊
မေထုနံ ဝိပ္ပဇဟေ သဝိဘူသံ။
နိဒ္ဒံ - အိပ်ခြင်းကို၊
န ဗဟုလီကရေယျ - များစွာမပြုရာ၊
အာတာပီ - ကိလေသာကို ပူလောင်သွေ့ခြောက် ကင်းပျောက်စေနိုင်သော လုံ့လ ရှိသည်ဖြစ်၍၊
ဇာဂရိယံ - နိုးကြားခြင်းကို၊
ဘဇေယျ - ချဉ်းကပ်မှီဝဲ စွဲမြဲဖြစ်ပွား စေရာ၏။
တန္ဒိံ - ပျင်းရိခြင်းကို၊
ဝိပ္ပဇဟေ - ပယ်ရမည်၊
မာယံ - လှည့်စားခြင်းကို၊
ဝိပ္ပဇဟေ - ပယ်ရမည်၊
ဟဿံ - ရယ်မောခြင်းကို လည်းကောင်း၊
ခိဍ္ဍံ - ကစားခြင်းကို လည်းကောင်း၊
ဝိပ္ပဇဟေ - ပယ်ရမည်၊
သဝိဘူသံ - အလှအပ ပြင်ဆင်ခြင်းနှင့်တကွသော၊
မေထုနံ - မေထုန်အမှုကို၊
ဝိပ္ပဇဟေ - ပယ်ရမည်၊
ဗေဒင်ဟော ဆေးကု မပြုရှောင်ကြဉ် သူတော်စင်
၁၃။ အာထဗ္ဗဏံ သုပိနံ လက္ခဏံ၊
နော ဝိဒဟေ အထောပိ နက္ခတ္တံ။
ဝိရုတဉ္စ ဂဗ္ဘကရဏံ၊
တိကိစ္ဆံ မာမကော န သေဝေယျ။
မာမကော - ဘုရား တရား သံဃာကို မြတ်နိုးသော ရဟန်းသည်၊
အာထဗ္ဗဏံ - အာထဗ္ဗဏမန္တန်ကို၊
နော ဝိဒဟေ - မစီရင် မပြုလုပ်ရာ။
သုပိနံ - အိပ်မက်၏ အကျိုးအပြစ် ဟောခြင်းကိုလည်းကောင်း၊
လက္ခဏံ - လက္ခဏာ အမျိုးမျိုး၏ အကျိုးအပြစ် ဟောခြင်းကို လည်းကောင်း၊
နော ဝိဒဟေ - မစီရင် မပြုလုပ်ရာ။
အထောပိ - ထို့ပြင်လည်း၊
နက္ခတ္တံ - နက္ခတ်အယှဉ်၏ အကျိုးအပြစ် ဟောခြင်းကိုလည်းကောင်း၊
နော ဝိဒဟေ - မစီရင် မပြုလုပ်ရာ။
ဝိရုတဉ္စ - သားငှက်မြည်သံ အကျိုးအပြစ် ဟောခြင်းကိုလည်းကောင်း၊
ဂဗ္ဘကရဏံ - ကိုယ်ဝန်တည်ရေး ဆေးပေးခြင်းကို လည်းကောင်း၊
တိကိစ္ဆံ - ဆေးကုခြင်း ကို လည်းကောင်း၊
မာမကော - ဘုရား တရား သံဃာကို မြတ်နိုးသောရဟန်းသည်၊
န သေဝေယျ - မမှီဝဲရာ။
ကဲ့ရဲ့သံ ချီးမွမ်းသံ သည်းခံနိုင်ပါစေ
၁၄။ နိန္ဒာယ နပ္ပဝေဓေယျ၊
န ဥန္နမေယျ ပသံသိတော ဘိက္ခု။
လောဘံ သဟ မစ္ဆရိယေန၊
ကောဓံ ပေသုဏိယဉ္စ ပနုဒေယျ။
ဘိက္ခု - ရဟန်းသည်၊
နိန္ဒာယ - သူတစ်ပါးတို့က ကဲ့ရဲ့ခြင်းကြောင့်၊
နပ္ပဝေဓေယျ - စိတ်ဓာတ်တွန့်ဆုတ် မတုန်လှုပ်ရာ။
ပသံသိတော - အချီးမွမ်းခံရလျှင် လည်း၊
န ဥန္နမေယျ - ဝမ်းသာ လှုပ်ရွ မတက်ကြွရာ။
သဟ မစ္ဆရိယေန - ဝန်တိုခြင်း နှင့်တကွ၊
လောဘံ - လိုချင်တပ်မက်သည့်လောဘကိုလည်းကောင်း၊
ကောဓံ - အမျက်ဒေါသကိုလည်းကောင်း၊
ပေသုဏိယဉ္စ - ကုန်းချောစကားကို လည်းကောင်း၊
ပနုဒေယျ - ပယ်ချရာ၏။
ရဟန်းကောင်း အရောင်းအဝယ် မပြုရ၊ ကဲ့ရဲ့ဖွယ်အမှု မပြုရ၊ ငြိတွယ်ရွာ၌ မပြုရာ၊
၁၅။ ကာယဝိက္ကယေ န တိဋ္ဌေယျ၊
ဥပဝါဒံ ဘိက္ခု န ကရေယျ ကုဟိဉ္စိ။
ဂါမေ စ နာဘိသဇ္ဇေယျ၊
လာဘကမျာ ဇနံ န လပယေယျ။
ဘိက္ခု - ရဟန်းသည်၊
ကာယဝိက္ကယေ - ရောင်းဝယ်မှု၌၊
န တိဋ္ဌေယျ - မတည်ရာ။
ဘိက္ခု - ရဟန်းသည်၊
ဥပဝါဒံ - သူတပါးတို့က ကဲ့ရဲ့ဖွယ် အမှုကို၊
ကုဟိဉ္စိ - တစ်စုံတစ်ရာ ၌မျှ၊
န ကရေယျ - မပြုရာ။
ဂါမေ စ - ရွာ၌လည်း၊
န အဘိသဇ္ဇေယျ - မကပ်ငြိ မတွယ်တာရာ။
လာဘကမျာ - လာဘ်လာဘကို ရလိုသဖြင့်၊
ဇနံ - ဒကာ ဒကာမကို၊
န လပယေယျ - နူးညံ့သာယာ သွေးဆောင်ကာဖြင့် မပြောမဆိုရာ။
အကြွားအဝါ ကင်းပါစေ
၁၆။ န စ ကတ္ထိတာ သိယာ ဘိက္ခု၊
န စ ဝါစံ ပယုတ္တံ ဘာသေယျ။
ပါပဗ္ဘိယံ န သိက္ခေယျ၊
ကထံ ဝိဂ္ဂါဟိကံ န ကထယေယျ။
ဘိက္ခု - ရဟန်းသည်၊
ကတ္ထိတာ စ - ကြွားဝါသည်လည်း၊
န သိယာ - မဖြစ်ရာ။
ပယုတ္တံ - ပစ္စည်းလေးပါးနှင့်စပ်သော၊
ဝါ - ပစ္စည်းလေးပါး ရရေးနှင့်စပ်သော၊
ဝါစံ စ - စကားကိုလည်း၊
န ဘာသေယျ - မပြောမဆိုရာ။
ပါပဗ္ဘိယံ - ကြမ်းကြုတ်ခြင်းကို၊
န သိက္ခေယျ - မပြုကျင့်ရာ။
ဝိဂ္ဂါဟိကံ ကထံ - ငြင်းခုံစကားကို၊
န ကထ ယေယျ - မပြော မဆိုရာ။
မုသာဝါဒမှ ကြဉ်ရှောင်ရမည်
၁၇။ မောသဝဇ္ဇေ န နီယေထ၊
သမ္ပဇာနော သဌာနိ န ကယိရာ။
အထ ဇီဝိတေန ပညာယ၊
သီလဗ္ဗတေန နာညမတိမညေ။
ဘိက္ခုနာ - ရဟန်းသည်၊
မောသဝဇ္ဇေ - မဟုတ်မမှန်သည်ကို ပြောဆိုခြင်း၌၊
န နီယေထ - မိမိကိုယ်ကို မဆောင်အပ်ရာ။
ဝါ - မိမိစိတ်ကို မဆောင်ပို့ရာ။
သမ္ပဇာနော - မိမိမှာ မရှိမှန်း သိပါလျက်၊
သဌာနိ - ရှိသယောင် ဟန်ဆောင်၍ ကောက်ကျစ်စဉ်းလဲ သော ပြောဆိုမှုတို့ကို၊
န ကယိရာ - မပြုရာ။
အထ - ထို့ပြင်၊
ဇီဝိတေန - အသက်မွေးမှုဖြင့် လည်းကောင်း၊
ပညာယ - အသိဉာဏ်ပညာဖြင့် လည်းကောင်း၊
သီလဗ္ဗတေန - သီလနှင့် ကျင့်ဝတ်ဖြင့် လည်းကောင်း၊
အညံ - သူတပါးကို၊
န အတိမညေ - မထီမဲ့မြင် မပြုရာ။
စွပ်စွဲ ကဲ့ရဲ့ခံရသော်လဲ အကြမ်းပတမ်း မချေပလင့်
၁၈။ သုတွာ ရုပသိတော ဗဟုံ ဝါစံ၊
သမဏာနံ ဝါ ပုထုဇနာနံ။
ဖရုသေန နေ န ပဋိဝဇ္ဇာ၊
န ဟိ သန္တော ပဋိသေနိ ကရောန္တိ။
သမဏာနံ ဝါ - ရဟန်းတို့၏သော်လည်းကောင်း၊
ပုထုဇနာနံ ဝါ - လူအများ တို့၏ သော်လည်းကောင်း၊
ဗဟုံ ဝါစံ - များစွာသော ကဲ့ရဲ့စွပ်စွဲ စကားကို၊
သုတွာ - ကြားရသော် လည်း၊
ရုပသိတော - ကဲ့ရဲ့စွပ်စွဲ ခံရသော ရဟန်းသည်၊
နေ - ထို ကဲ့ရဲ့စွပ်စွဲသူတို့ကို၊
ဖရုသေန - ကြမ်းတမ်းသောစကားဖြင့်၊
န ပဋိဝဇ္ဇာ - တုံ့ပြန်၍ မပြောဆို မချေပရာ။
ဟိ - မချေပသင့်ခြင်း၏ အကြောင်းကား၊
သန္တော - ကိလေသာငြိမ်းသော သူတော်ကောင်းတို့ သည်၊
န ပဋိသေနိ ကရောန္တိ - တုံ့ပြန်တိုက်ခိုက်ခြင်းကို မပြုကြကုန်၊
ဝါ - တုံ့ပြန် တိုက်ခိုက်ရိုး မရှိကြသောကြောင့် ပေတည်း။
အမြဲမပြတ် ရှုမှတ်ကျင့်ပါ
၁၉။ ဧတဉ္စ ဓမ္မမညာယ၊
ဝိစိနံ ဘိက္ခု သဒါ သတော သိက္ခေ။
သန္တီတိ နိဗ္ဗုတိံ ဉတွာ၊
သာသနေ ဂေါတမဿ န ပမဇ္ဇေယျ။
ဧတဉ္စ ဓမ္မံ အညာယ - ယခု ဟောခဲ့သော သီလ သမာဓိ အကျင့်တရားကို သိနားလည် ပြီး၍လည်း၊
ဘိက္ခု - သံသရာဘေးကို ရှုမြင်၍ သံသရာမှ လွတ်မြောက်ရန် ရည်သန် ကျင့်သုံး နေသော ရဟန်းသည်၊
ဝိစိနံ - စူးစမ်းဆင်ခြင်လျက်၊
သဒါ - နေ့ရော ညဉ့် ပါ အခါခပ်သိမ်း၊
သတော - ဖြစ်တိုင်းသော ရုပ်နာမ်ကို အမှတ်ရလျက်၊
သိက္ခေ - ကျင့်ရာတော့ သတည်း။
နိဗ္ဗုတိံ - ကိလေသာ၏ ငြိမ်းခြင်းကို၊
သန္တီတိ - အငြိမ်းဓာတ် နိဗ္ဗာန်ဟူ၍၊
ဉတွာ - သိ၍၊
ဂေါတမဿ -ဂေါတမ (ဘုရား) ၏၊
သာသနေ - အဆုံးအမ သာသနာ၌၊
န ပမဇ္ဇေယျ - မမေ့ရာ။
မမေ့မလျော့ ကျင့်သင့်ပုံ
၂၀။ အဘိဘူ ဟိ သော အနဘိဘူတော၊
သက္ခိဓမ္မ မနီတိဟ မဒ ဿီ။
တသ္မာ ဟိ တ ဿ ဘဂဝတော သာသနေ၊
အပ္ပမတ္တော သဒါ နမ ဿ မနုသိက္ခေ။
ဟိ - ဂေါတမဘုရား၏ သာသနာ၌ မမေ့မလျော့ ကျင့်သင့်ခြင်း၏ အကြောင်းကား၊
သော - ထို ဂေါတမဘုရားသည်၊
အဘိဘူ - အဆင်းအာရုံတို့ကို လွှမ်းမိုးနိုင်ပေ၏၊
အနဘိဘူတော - အာရုံ ၆-ပါးတို့၏ လွှမ်းမိုးခြင်းကို မခံရပေ၊
အနီတိဟံ - ဤသို့ ဖြစ်သတတ်ဟု ဆိုရုံမျှ သိရံမျှဖြင့် ကိစ္စမပြီးသော၊
သက္ခိဓမ္မ - ကိုယ်တိုင် မျက်မှောက် တရားကို၊
အဒဿီ - မြင်လေပြီ။
တသ္မာ ဟိ - ထိုသို့ ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် တွေ့မြင်အပ်သော တရားကို တွေ့မြင်ပြီး ဖြစ်သောကြောင့်ပင်လျှင်၊
တဿ ဘဂဝတော - ထို ဂေါတမဘုရား၏၊
သာသနေ - သာသနာတော်၌၊
အပ္ပမတ္တော - မမေ့မလျော့သည်ဖြစ်၍၊
သဒါ - နေ့ရော ညဉ့် ပါ အခါခပ်သိမ်း၊
န မဿံ - ရှိခိုးလျက်၊
အနုသိက္ခေ - ရိုသေလိုက်နာ ကျင့်သုံးသွားရာ တော့သတည်း။
တုဝဋကသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ။
တုဝဋကသုတ် ပြီး၏။
နတ်တို့အား တိုက်တွန်းခြင်း
သဗ္ဗေသု စက္ကဝါဠေသု, ယက္ခာ ဒေဝါစ ဗြဟ္မနော။
ယံ အမှေဟိ ကတံ ပုညံ, သဗ္ဗသမ္ပတ္တိသာဓကံ။
သဗ္ဗေ တံ အနုမောဒိတွာ, သမဂ္ဂါ သာသနေရတာ၊
ပမာဒရဟိတာ ဟောန္တု, အာရက္ခာသု ဝိသေသတော။
သာသနဿ စ လောကဿ, ဝုဍ္ဎိ ဘဝတု သဗ္ဗဒါ၊
သာသနမ္ပိစ လောကဉ္စ, ဒေဝါ ရက္ခန္တု သဗ္ဗဒါ။
သဒ္ဓိံ ဟောန္တု သုခိသဗ္ဗေ, ပရိဝါရေဟိ အတ္တနော၊
အနီဃာ သုမနာ ဟောန္တု, အဝေရာ သုမနာ ဟောန္တု,
အဗျာပဇ္ဇာ သုမနာ ဟောန္တု, အသောက သုမနာ ဟောန္တု
သဟသဗ္ဗေဟိ ဉာတိဘိ။
သဗ္ဗေသု - အလုံးစုံကုန်သော၊
စက္ကဝါဠေသု - စကြဝဠာအပေါင်း တိုက်တစ် သောင်းတို့၌၊
သဗ္ဗေ - ခပ်သိမ်းကုန်သော၊
ယက္ခာ စ - ဘီလူးတို့သည် လည်း ကောင်း၊
ဒေဝါ စ - နတ်တို့သည် လည်းကောင်း၊
ဗြဟ္မနော စ - ဗြဟ္မာတို့သည် လည်းကောင်း၊
အမှေဟိ - ငါတို့သည်၊
သဗ္ဗသမ္ပတ္တိသာဓကံ - အလုံးစုံသော စည်းစိမ်ချမ်းသာကို ပြီးမြောက်စေတတ်သော၊
ယံ ပုညံ - အကြင်ကောင်းမှုကို၊
ကတံ - ပြုအပ်ပြီ။
တံ ပုညံ - ထိုကောင်းမှုကို၊
အနုမောဒိတွာ - ဝမ်းမြောက်ကြကုန်လျက်၊
သမဂ္ဂါ - ညီညွတ်ကြ ကုန်လျက်၊
သာသနေ - ဘုရားအဆုံးအမ သာသနာ တော်မြတ်၌၊
ရတာ - မွေ့လျော် ပျော်ပိုက် နှစ်ခြိုက်ကြကုန်သည်၊
ဟောန္တု - ဖြစ်ကြပါစေကုန် သတည်း၊
ဝိသေသတော - အထူးအားဖြင့်၊
အာရက္ခာသု - လူသား တို့ဝယ် ကွယ်ကာ စောင့်ရှောက်မှု၌၊
ပမာဒရဟိတာ - မေ့လျော့ခြင်းမှ ကင်းကြကုန်သည်၊
ဟောန္တု - ဖြစ်ကြပါစေကုန်သတည်း။
သာသနဿ စ - မြတ်စွာဘုရား သာသနာတော်၏ လည်းကောင်း၊
လောက ဿစ - သတ္တဝါအပေါင်း၏ လည်းကောင်း၊
သဗ္ဗဒါ - အခါခပ်သိမ်း၊
ဝုဍ္ဎိ - တိုးတက် ကြီးပွားခြင်းသည်၊
ဘဝတု - ဖြစ်ပါစေသတည်း။
သာသနမ္ပိ စ - သာသနာ တော်ကို လည်းကောင်း၊
လောကဉ္စ - သတ္တဝါအပေါင်းကို လည်းကောင်း၊
ဒေဝါ - နတ်အများ တို့သည်၊
သဗ္ဗဒါ - အခါခပ်သိမ်း၊
ရက္ခန္တု - စောင့်ရှောက်ကြပါစေကုန် သတည်း။
သဗ္ဗေ - သတ္တဝါ အလုံးစုံတို့သည်၊
အတ္တနော - မိမိ၏၊
ပရိဝါရေဟိ - ခြွေရံ သင်းပင်းတို့နှင့်၊
သဒ္ဓိံ - အတူတကွ၊
သုခီ - ချမ်းသာခြင်း ရှိကြကုန်သည်၊
ဟောန္တု - ဖြစ်ကြပါစေကုန် သတည်း။
သဗ္ဗေဟိ - အလုံးစုံကုန်သော၊
ဉာတိဘိ - အဆွေမျိုး တို့နှင့်၊
သဟ-အတူတကွ၊
အနီဃာ - ကိုယ်ဆင်းရဲမရှိ ကြကုန်သည်၊
အဝေရာ - ဘေးရန် ကင်းကြကုန်သည်၊
အဗျာပဇ္ဇာ - စိတ်ဆင်းရဲကင်းကြကုန်သည်၊
အသောကံ - စိုးရိမ်ပူပန်ခြင်း မရှိကြကုန်သည်၊
သုမနာ - နှစ်သက်ရွှင်လန်း စိတ်ချမ်းသာ ကြကုန်သည်၊
ဟောန္တု - ဖြစ်ကြ ပါစေကုန်သတည်း။
မေတ္တာပို့, အမျှဝေ
ဧတ္တာဝတာ စ အမှေဟိ, သမ္ဘတံ ပုညသမ္ပဒံ၊ သဗ္ဗေ ဒေဝါနုမောဒန္တု, သဗ္ဗသမ္ပတ္တိသိဒ္ဓိယာ။ ဧတ္တာဝတာ စ အမှေဟိ, သမ္ဘတံ ပုညသမ္ပဒံ၊ သဗ္ဗေ ဘူတာနုမောဒန္တု, သဗ္ဗေ ယက္ခာနုမောဒန္တု သဗ္ဗေ ဂန္ဓဗ္ဗ နုမောဒန္တု , သဗ္ဗေ ကုမ္ဘဏ္ဍံနုမောဒန္တု သဗ္ဗသမ္ပတ္တိသိဒ္ဓိယာ။ ဒါနံ ဒဒန္တု သဒ္ဓါယ, သီလံ ရက္ခန္တု သဗ္ဗဒါ၊ ဘာဝနာဘိရတာ ဟောန္တု, ရက္ခန္တု သဗ္ဗဒေဝတာ။
စ - ပတ္တိဒါနစကား မြွက်ကြားလိုက်ပါဦးအံ့။
ဧတ္တာဝတာ - ဤမျှ အတိုင်း အရှည် ရှိသော တရားအလျဉ် စကားအစဉ်ဖြင့်၊
အမှေဟိ - ငါတို့သည်၊
သမ္ဘတံ - ကောင်းစွာ ဆည်းပူးအပ်သော၊
ပုညသမ္ပဒံ - ကောင်းမှု၏ ပြည့်စုံခြင်းကို၊
သဗ္ဗေ - အလုံးစုံသော၊
ဒေဝါ - နတ်တို့သည်၊
သဗ္ဗေဘူတာ - ခပ်သိမ်းသော ကံ ကိလေ သာကြောင့် ထင်ရှား ဖြစ်ကြကုန်သော သတ္တဝါတို့သည်၊
သဗ္ဗေ ယက္ခာ - ခပ်သိမ်းသော ဘီလူးတို့သည်၊
သဗ္ဗေ ဂန္ဓဗ္ဗ - ခပ်သိမ်းသော ဂန္ဓဗ္ဗနတ်တို့သည် ၊
သဗ္ဗေ ကုမ္ဘဏ္ဍံ - ခပ်သိမ်း သော ကုမ္ဘဏ်နတ်တို့သည်၊
သဗ္ဗသမ္ပတ္တိသိဒ္ဓိယာ - စည်းစိမ်များစွာ ချမ်းသာ အကုန် ပြည့်စုံပြီးမြောက်ခြင်းငှာ၊
အနုမောဒန္တု - သာဓု သာဓု အနုမောဒနာ ပြုကြ ပါကုန်လော။
သဒ္ဓါယ - ရတနာသုံးတန် ကံ-ကံ အကျိုး မြတ်နိုးယုံကြည်ကြကုန်၍၊
ဒါနံ - အလှူဒါနကို၊
ဒဒန္တု - လှူကြပါ ကုန်လော့။
သဗ္ဗဒါ - အခါမလပ်၊
သီလံ - သီလကို၊
ရက္ခန္တု - စောင့်ရှောက်ကြပါ ကုန်လော့။
ဘာဝနာဘိရတာ - သမထ ဝိပဿနာ ဘာဝနာ၌ နှစ်ခြိုက်ရွှင်ပျော် မွေ့လျော်ကြ ကုန်သည်၊
ဟောန္တု - ဖြစ်ကြပါကုန်လော့။
သဗ္ဗ - ခပ်သိမ်းသော၊
ဒေဝတာ - နတ်တို့သည်၊
ရက္ခန္တု - စောင့်ရှောက်ကြပါ ကုန်လော့။
စာညွှန်း -
မဟာသမယသုတ္တ၊ ဒီဃနိကာယ မဟာဝဂ္ဂပါဠိ၊
အတ္တဒဏ္ဍသုတ္တ၊ ခုဒ္ဒကနိကာယ သုတ္တနိပါတပါဠိ၊
မဟာသမယသုတ် ပါဌ်နိဿယ-အရှင်ဇနကာဘိဝံသ(မဟာဂန္ဓာရုံဆရာတော်)
မဟာစည်ဆရာတော်ဘုရားကြီး ရေးသားတော်မူသော
(၁) သမ္မာပရိဗ္ဗာဇနီယသုတ်တရားတော်
(၂) ပုရာဘေဒသုတ်တရားတော်
(၃) မဟာသမယသုံးသုတ် တရားတော်
(၄) တုဝဋကသုတ်တရားတော်