ဓမ္မာရာမတ္ထေရဝတ္ထုဂါထာ
ပထမကျော်၊ သာသနဓဇသိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ ဒေါ်ဝိဇ္ဇေသီ၏ သရုပ်ပြဓမ္မပဒကျမ်း
၂၅-ဘိက္ခုဝဂ်။ ၄-ဓမ္မာရာမဝတ္ထု
၃၆၄။ ဓမ္မာရာမော ဓမ္မရတော၊ ဓမ္မံ အနုဝိစိန္တယံ။
ဓမ္မံ အနုဿရံ ဘိက္ခု၊ သဒ္ဓမ္မာ န ပရိဟာယတိ။
ဤတရားဒေသနာတော်ကို ဘုရားရှင်သည် သာဝတ္ထိပြည် ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် နောင်လေးလလွန်လျှင် ဘုရားရှင်ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော့အံ့ ဟူသောစကားကိုကြားသော် အချို့သောရဟန်းများက ဘုရားရှင်ကို ခြံရံလျက် လှည့်လည်ကြ၍ အချို့သောရဟန်းများက ငိုပြီး အချို့သောရဟန်းများက တရားသံဝေဂယူကြသော်လည်း ဘယ်ရဟန်းကိုမျှမကပ်ပဲ တရားကိုသာ ဆင်ခြင်နှလုံးသွင်းနေသော ဓမ္မာရာမထေရ်ကို အကြောင်းပြု၍ ဟောတော်မူသည်။
ဒေသနာတော်အဆုံး၌ ဓမ္မာရာမထေရ် ရဟန္တာဖြစ်သည်။
အနက်
ဓမ္မာရာမော၊ သမထဝိပဿနာတရားလျှင် မွေ့လျော်ရာရှိသော။ ဓမ္မရတော၊ သမထဝိပဿနာတရား၌ မွေ့လျော်တတ်သော။ ဓမ္မံ၊ တရားကို။ အနုဝိစိန္တယံ-အနုဝိစိန္တယန္တော၊ အဖန်ဖန်ကြံစည်သော။ ဓမ္မံ၊ တရားကို။ အနုဿရံ-အနုဿရန္တော၊ အောက်မေ့တတ်သော။ ဘိက္ခု၊ ရဟန်းသည်။ သဒ္ဓမ္မာ၊ ဗောဓိပက္ခိယတရား ၃၇-ပါးမှ။ န ပရိဟာယတိ၊ မဆုတ်ယုတ်။
စကားပြေ
သမထဝိပဿနာတရားကို အာရုံပြုသောအားဖြင့်မွေ့လျော်၍ အဖန်ဖန်ကြံစည်ကာ အောက်မေ့နေသောရဟန်းသည် သူတော်ကောင်းတရား ဗောဓိပက္ခိယမှ မဆုတ်ယုတ်နိုင်။
ဓမ္မာရာမော, ဓမ္မရတော, ဓမ္မံ အနုဝိစိန္တယံ, ဓမ္မံ အနုဿရံ ဘိက္ခု—-၌ ဓမ္မ-အရ သမထဝိပဿနာတရားရ၏။
သဒ္ဓမ္မာ န ပရိဟာယတိ—၌ သဒ္ဓမ္မာအရ ဗောဓိပက္ခိယတရား ၃၇-ပါးနှင့် လောကုတ္တရာတရား ၉-ပါးရ၏။
ပါဠိစကားလုံး ဖွဲ့စည်းပုံ
ဓမ္မာရာမော = ဓမ္မော အာရာမော ယဿာတိ ဓမ္မာရာမော။ ဓမ္မ+အာရာမ+ယ။
ဓမ္မရတော = ဓမ္မေ ရတော ဓမ္မရတော။ ဓမ္မ+ရတ။
အနုဝိစိန္တယံ = အနု+ဝိ+စိန္တ+ဏယ+အန္တ။
ဓမ္မာရာမတ္ထေရဝတ္ထု ပြီး၏။
အရှင်သုဇနာဘိဝံသ၏ ဓမ္မပဒဂါထာနိဿယ
၂၅-ဘိက္ခုဝဂ်
၄-ဓမ္မာရာမတ္ထေရပါဠိဝတ္ထုဂါထာ
ဓမ္မံ အနုဿရံ ဘိက္ခု, သဒ္ဓမ္မာ န ပရိဟာယတိ။
ဓမ္မာရာမော၊ သမထဝိပဿနာတရားဟူသော မွေ့လျော်ရာရှိသော။၁ ဓမ္မရတော၊ သမထဝိပဿနာတရား၌ မွေ့လျော်သော။ ဓမ္မံ၊ သမထဝိပဿနာတရားကို။ အနုဝိစိန္တယံ (အနုဝိစိန္တယန္တော)၊ အဖန်ဖန် ကြံစည်စဉ်းစားသော။ ဓမ္မံ၊ သမထ ဝိပဿ နာတရားကို။ အနုဿရံ (အနုဿရန္တော)၊ (အဆင့်ဆင့်ပွားများသောအားဖြင့်) အဖန် ဖန်အမှတ်ရသော။ [အနုဿရန္တိ တမေဝ ဓမ္မံ ဥပရူပရိဘာဝနာဝသေန အနုဿရန္တော။ ဣတိ၊ဋ္ဌ၊၂၅၇။] ဘိက္ခု၊ ရဟန်းသည်။ သဒ္ဓမ္မာ၊ ဗောဓိပက္ခိယတရား, လောကုတ္တရာတရားဟူ သော သူတော်ကောင်းတရားမှ။ န ပရိဟာယတိ၊ မဆုတ်ယုတ်။ (ပါ-၃၆၄)
ဓမ္မာရာမတ္ထေရဝတ္ထုဂါထာနိဿယပြီးပြီ။
၁။ဓမ္မာရာမော။ ။ “နိဝါသဋ္ဌေန(ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊ ထေရ၊ဋ္ဌ၊၂၊၄၂၅)”ဟူသော အဖွင့်အလို “အာရမန္တိ ဧတ္ထာတိ အာရာမော”ဟုပြု၊ “အာရမိတဗ္ဗဋ္ဌေန(ဣတိ၊ဋ္ဌ၊၂၅၇)”ဟူသော အဖွင့်အလို “အာရမိတဗ္ဗောတိ အာရာမော”ဟုပြု၊ ထိုနောင် “ဓမ္မော+အာရာမော အဿာတိ ဓမ္မာရာမော”ဟု ဆက်တွဲရာ၏၊ သုတ္တနိ၊ဋ္ဌ၊၂၊၆၇၌ “အာရမဏံ အာရာမော၊ ဓမ္မေ+အာရာမော အဿာတိ ဓမ္မာရာမော(သမထဝိပဿနာတရား၌ မွေ့လျော်ခြင်းရှိသူ)”ဟု ပြု၏၊ ထို့ပြင် ဓမ္မာရာမော, ဓမ္မ ရတော၌ ဓမ္မအရ သီလစသောတရား, ဓမ္မံ အနုဝိစိန္တယံ၌ ဓမ္မအရ နေက္ခမ္မသင်္ကပ္ပစသောတရား, ဓမ္မံ အနုဿရံ၌ ဓမ္မအရ သမထဝိပဿနာတရားဟု အသီးအသီး ကွဲအောင်ယူသော နည်းကို လည်း ဣတိ၊ဋ္ဌ၊၂၅၇၌ ဖွင့်သေး၏။