ဂရဟဒိန္နဝတ္ထုဂါထာ
ပထမကျော်၊ သာသနဓဇသိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ ဒေါ်ဝိဇ္ဇေသီ၏ သရုပ်ပြဓမ္မပဒကျမ်း
၄-ပုပ္ဖဝဂ်။ ၁၂-ဂရဟဒိန္နဝတ္ထု
၅၈။ ယထာ သင်္ကာရဓာနသ္မိံ၊ ဥဇ္ဈိတသ္မိံ မဟာပထေ။
ပဒုမံ တတ္ထ ဇာယေထ၊ သုစိဂန္ဓံ မနောရမံ။
၅၉။ ဧဝံ သင်္ကာရဘူတေသု၊ အန္ဓဘူတေ ပုထုဇ္ဇနေ။
အတိရောစတိ ပညာယ၊ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓသာဝကော။
ဤတရားဒေသနာတော်ကို ဘုရားရှင်သည် သာဝတ္ထိပြည် ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် ဘုရားရှင်နှင့် ရဟန်းငါးရာတို့အား မီးကျီးတွင်းသို့ ကျစေမိသည်ကို တောင်းပန်ပြီး ရိုသေစွာ ဆွမ်းကပ်သော တက္ကတွန်း၏တပည့် ဂရဟဒိန္နကို အကြောင်းပြု၍ ဟောတော်မူသည်။
ဒေသနာတော်အဆုံး၌ ဘုရားရှင်၏ တပည့် သိရိဂုတ္တနှင့် ဂရဟဒိန္န မိတ်ဆွေနှစ်ယောက်နှင့်တကွ ရှစ်သောင်းလေးထောင်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ သောတာပန်စသည် ဖြစ်ကြသည်။
အနက်
မဟာပထေ၊ လမ်းမကြီး၌။ ဥဇ္ဈိတသ္မိံ၊ စွန့်ပစ်အပ်သော။ တတ္ထ သင်္ကာရဓာနသ္မိံ၊ ထိုအမှိုက်ပုံ၌။ သုစိဂန္ဓံ၊ မွှေးကြိုင်သော အနံ့ရှိသော။ မနောရမံ၊ နှလုံးမွေ့လျော်ဖွယ်ရှိသော။ ပဒုမံ၊ ပဒုမ္မာကြာပန်းသည်။ ဇာယေထ ယထာ၊ ပေါက်ရောက်သကဲ့သို့။ ဧဝံ တထာ၊ ထို့အတူ။ သင်္ကာရဘူတေသု၊ အမှိုက်ပုံသဖွယ် ဖြစ်ကုန်သော သတ္တဝါတို့တွင်။ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓသာဝကော၊ ဘုရားရှင်၏တပည့်သည်။ အန္ဓဘူတေ၊ အကန်းသဖွယ်ဖြစ်ကုန်သော။ ပုထုဇ္ဇနေ၊ ပုထုဇဉ်တို့ကို။ ပညာယ၊ ပညာဖြင့်။ အတိရောစတိ၊ လွန်၍တင့်တယ်၏။
စကားပြေ
လမ်းမကြီးတွင် စွန့်ပစ်ထားသော အမှိုက်ပုံ၌ မွှေးကြိုင်၍ နှလုံးမွေ့လျော်ဖွယ်ကောင်းသော ပဒုမ္မာကြာပန်း ပေါက်ရောက်သကဲ့သို့ အမှိုက်ပုံသဖွယ် ဖြစ်သော သတ္တဝါတို့တွင် ပဒုမ္မာကြာပန်းသဖွယ်ဖြစ်သော ဘုရားရှင်၏ တပည့်သည် အကန်းသဖွယ်ဖြစ်သော ပုထုဇဉ်တို့ကို ပညာဂုဏ်ရောင်ဖြင့် လွန်၍တင့်တယ်၏။
သင်္ကာရဓာနသ္မိံ၊ အမှိုက်များ ရှိရာအရပ်၊ (ဝါ) အမှိုက်ပုံ။
ပုထုဇ္ဇနေ၊ များစွာသော ကိလေသာကို ဖြစ်စေတတ်သော ပုဂ္ဂိုလ်။
သင်္ကာရဘူတေသု၊ အမှိုက်ပုံသဖွယ်ဖြစ်သော ပုထုဇဉ်။
သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓသာဝကော၊ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်။
အမှန်မသိပြစ်၊ သာဝတ္ထိပြည်ဝယ် ဂရဟဒိန္န ကိုးကွယ်သော မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိများသည် ဂရဟဒိန္န ပြောပြသည့်အတိုင်း တကယ်အမှန် သိမသိ သိရိဂုတ္တက စမ်းသပ်ကြည့်ရာ အမှန်မသိသဖြင့် ကျင်ကြီးတွင်းထဲသို့ လိမ့်ကျရသည်။
အမှန်သိကျိုး၊ သိရိဂုတ္တကိုးကွယ်သောဗုဒ္ဓမြတ်စွာသည် သိရိဂုတ္တပြောပြသည့်အတိုင်း တကယ်အမှန်သိ မသိ ဂရဟဒိန္နကစမ်းသပ်ကြည့်ရာ အမှန်သိသဖြင့် မီးကျီးတွင်းထဲမကျရုံမက သိရိဂုတ္တနှင့် ဂရဟဒိန္နပါ သောတာပန် ဖြစ်ကြသည် (ဓမ္မ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၇၅-၉။)။
ပါဠိသဒ္ဒါခက်ဆစ်
သင်္ကာရဓာနသ္မိံ = သင်္ကာရဿ ဓာနံ (ဌာနံ) သင်္ကာရဓာနံ။
မနောရမံ = မနော ဧတ္ထ ရမတိ ဣတိ မနောရမံ။ မန + ရမု + အ။
သင်္ကာရဘူတေသု = သင်္ကာရသမိဝ ဘူတော သင်္ကာရဘူတော။
အန္ဓဘူတေ = အန္ဓော ဟုတွာ ဘူတော အန္ဓဘူတော။
ပုထုဇ္ဇနေ = ပုထု နာနာကိလေသေ ဇနေတိ ဣတိ ပုထုဇ္ဇနော။ ပုထု + ဇန + အ။
သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓသာဝကော = သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ သာဝကော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓသာဝကော။
သာဝကော = သုဏာတိ ဣတိ သာဝကော။ သု + ဏွု။
ဂရဟဒိန္နဝတ္ထု ပြီး၏။
ပုပ္ဖဝဂ်ပြီး၏။
အရှင်သုဇနာဘိဝံသ၏ ဓမ္မပဒဂါထာနိဿယ
၄-ပုပ္ဖဝဂ်
၁၂-ဂရဟဒိန္နဝတ္ထုပါဠိဂါထာ
ပဒုမံ တတ္ထ ဇာယေထ, သုစိဂန္ဓံ မနောရမံ။
မဟာပထေ၊ ကြီးစွာသောလမ်း၌။ ဝါ၊ လမ်းမကြီးဘေး၌။ ဥဇ္ဈိတသ္မိံ၊ လူအပေါင်းသည် စွန့်ပစ်အပ်သော။ တတ္ထ သင်္ကာရဓာနသ္မိံ၊ ထိုအမှိုက်၏ တည်ရာအရပ်၌။ ဝါ၊ ထိုအမှိုက်ပုံ၌။ သုစိဂန္ဓံ၊ စင်ကြယ်သော အနံ့ရှိသော။ မနောရမံ၊ စိတ်၏ မွေ့လျော်ရာ ဖြစ်သော။ ဝါ၊ စိတ်ကို မွေ့လျော်စေတတ်သော။ ပဒုမံ၊ ပဒုမ္မာကြာ ပန်းသည်။ ဇာယေထ ယထာ၊ ပေါက်ရာသကဲ့သို့။ (ပါ-၅၈)
အတိရောစတိ ပညာယ, သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓသာဝကော။
ဧဝံ၊ ဤအတူ။ သင်္ကာရဘူတေသု၊ အမှိုက်သဖွယ်ဖြစ်ကုန် သော သတ္တဝါတို့၌။ (ဇာတော၊ မွေးဖွားသော။) သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓသာဝကော၊ ဘုရားစကား, လွန်လေးစား၍, တရားစွဲပိုက်, လိုက် နာသော သူတော်စင်သည်။ အန္ဓဘူတေ၊ ပညာစက္ခု, မရှိမှု ကြောင့်, လူ့လောကဝယ်, အကန်းသဖွယ်ဖြစ်၍ ဖြစ်ကုန်သော။ ပုထုဇ္ဇနေ၊ များပြားလှစွာ, ကိလေသာကို, ဆိုင်ရာမပြတ်, ဖြစ်စေ တတ်သော သတ္တဝါတို့ကို။ ပညာယ၊ အသိအလိမ္မာ, ဉာဏ်ပညာ ဖြင့်။ အတိရောစတိ၊ သာလွန်မြင့်ကြွယ်, တင့်တယ်ပါပေ သတည်း။ (ပါ-၅၉)
ဂရဟဒိန္နဝတ္ထုအဋ္ဌကထာဂါထာ
နာနရိယံ ကရိဿာမိ, ဟန္ဒ ပိဏ္ဍံ ပဋိဂ္ဂဟ။
(ဘန္တေ၊ ပစ္စေကဗုဒ္ဓအရှင်မြတ်ဘုရား!) အဟံ၊ တပည့်တော် သည်။ ကာမံ၊ စင်စစ်။ နိရယံ၊ ငရဲ၌။ ဥဒ္ဓံပါဒေါ၊ အထက်၌ခြေရှိ သည်။ အဝံသိရော၊ အောက်သို့ညွတ်သော ဥုးခေါင်းရှိသည်။ (ဟုတွာ၊ ၍။) [အဝနတော+သိရော ယဿာတိ အဝံသိရော။ ဂဠုန်ပျံ-၃၆။] ကာမံ ပတာမိ၊ အကယ်၍ ကျအံ့။ (တထာပိ၊ ထိုသို့ ကျပါ သော်လည်း။) အနရိယံ၊ အရိယာတို့ မပြုကျင့်အပ်သော ဒါနမပြု ခြင်း, သီလမစောင့်ခြင်းကို။ ဝါ၊ အရိယာမဟုတ်သူတို့ ပြုကျင့်အပ် သော ဒါနမပြုခြင်း, သီလမစောင့်ခြင်းကို။ န ကရိဿာမိ၊ မပြုအံ့။ ဟန္ဒ၊ စကားကိုဖြတ်, လက်စသတ်၍။ ဝါ၊ ယခုပင်။ (ကဲ...ပြော နေကြာရော)။ ပိဏ္ဍံ၊ တပည့်တော်လှူအပ်သောဆွမ်းကို။ ပဋိဂ္ဂဟ၊ ခံယူတော်မူပါ။ (ဋ္ဌ-၁၁၀)
ကာမံ။ ။ “ကာမံ ယဒျပိ သဒ္ဒတ္ထေ , ဧကံသတ္ထေ စ ဒိဿတိ(ဓာန် ၁၁၉၆)”ဟူသော ဂါထာအရ ကာမံသဒ္ဒါ ယဒိအနက်, ဧကံသအနက်၂မျိုး ကို ဟောသည်၊ “သစေပိ, ဧကံသေနေဝ(ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၅၀)”ဟူသော အဖွင့် ကို ကြည့်၍ ထိုအနက်၂မျိုးလုံးကို ယူပြီး တန္တနည်း, အာဝုတ္တိနည်းစသော နည်းအရ ၂ခါ ပေးသည်။
အနရိယံ။ ။ အထက်၌ ပေးထားသောအနက်၂မျိုးတွင် ရှေ့နည်း အလို “အရိယေဟိ+ကတ္တဗ္ဗံ အရိယံ၊ [အရိယ+အ၊] န+အရိယံ အနရိယံ (ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၅၀)၊ အရိယာနံ+သန္တကံ အရိယံ၊ န+အရိယံ အနရိယံ (သံ. ဋ္ဌ၊၃၊၃၂၈၊ ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂ ၁၅)၊ အရိယေဟိ+သေဝိတဗ္ဗံ အရိယံ၊ န+ အရိယံ အနရိယံ(ဒီ၊ဋ္ဌ၊၃၊၈၀)၊ အရိယေဟိ+အရဏီယံ အရိယံ-အရိ ယာတို့ ရောက်အပ်သော၊ န+အရိယံ အနရိယံ(ထေရ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၅၁)”ဟု ပြု။ နောက်နည်းအလို “န+အရိယာ အနရိယာ၊ အနရိယေဟိ+ကတ္တဗ္ဗံ အနရိယံ(ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၅၀)၊ [အနရိယ+အ၊] အနရိယေဟိ+သေဝိတဗ္ဗံ အနရိယံ(ဒီ၊ဋီ၊၃, ၈၀)၊ အနရိယာနံ+သန္တကံ အနရိယံ၊ အနရိယေဟိ+ အရဏီယံ အနရိယံ(ထေရ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၅၁)”ဟု ပြုပါ။
ဟန္ဒ။ ။ ဟန္ဒာတိ ဝေါသဂ္ဂတ္ထေ နိပါတော(ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၅၀)၊ ဝဝ- ဿဂ္ဂတ္ထေ (ဝေါသဂ္ဂတ္ထေ)တိ နိစ္ဆယတ္ထေ(မ၊ဋီ၊၃၊၇၉)။
ဂရဟဒိန္နဝတ္ထုဂါထာနိဿယ ပြီးပြီ။
ပုပ္ဖဝဂ်ဂါထာနိဿယ ပြီးပြီ။