ပထဝိကထာပသုတပဉ္စသတဘိက္ခုဝတ္ထုဂါထာ
ပထမကျော်၊ သာသနဓဇသိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ ဒေါ်ဝိဇ္ဇေသီ၏ သရုပ်ပြဓမ္မပဒကျမ်း
၄-ပုပ္ဖဝဂ်
၁ - ပထဝီကထာပသုတ ပဉ္စသတဘိက္ခုဝတ္ထု
၄၃။ ကော ဣမံ ပထဝိံ ဝိစေဿတိ၊ ယမလောကဉ္စ ဣမံ သဒေဝကံ။
ကော ဓမ္မပဒံ သုဒေသိတံ၊ ကုသလော ပုပ္ဖမိဝ ပစေဿတိ။
၄၄။ သေခော ပထဝိံ ဝိစေဿတိ၊ ယမလောကဉ္စ ဣမံ သဒေဝကံ။
သေခော ဓမ္မပဒံ သုဒေသိတံ၊ ကုသလော ပုပ္ဖမိဝ ပစေဿတိ။
ဤတရားဒေသနာတော်ကို ဘုရားရှင်သည် သာဝတ္ထိပြည် ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် မြေကြီးနှင့် စပ်သော စကားကို လေ့လာကုန်သော ရဟန်းငါးရာတို့ကို အကြောင်းပြု၍ ဟောတော်မူသည်။
ဒေသနာတော် အဆုံး၌ ရဟန်းငါးရာ အားလုံး ပဋိသမ္ဘိဒါပတ္တ ရဟန္တာ ဖြစ်ကြသည်။
အနက်
ဣမံ ပထဝိံ၊ ဤအတ္တဘော တည်းဟူသော မြေကြီးကိုလည်းကောင်း။ ယမလောကဉ္စ၊ အပါယ် လေးပါး တည်းဟူသော ယမလောကကိုလည်းကောင်း။ သဒေဝကံ၊ နတ်လောကနှင့် တကွသော။ ဣမံ၊ ဤလူ့လောကကိုလည်းကောင်း။ ကော၊ အဘယ်သူသည်။ ဝိစေဿတိ၊ မိမိ ဉာဏ်ဖြင့် ရွေးချယ် စိစစ် သိနိုင်မည် နည်း။ ကုသလော၊ လိမ္မာသော ပန်းသည်သည်။ ပုပ္ဖံ၊ ပန်းကို။ ပစေဿတိ ဣဝ၊ ရွေးချယ် စိစစ် သိနိုင် သကဲ့သို့။ သုဒေသိတံ၊ သဘာဝ အားလျော်စွာ ကောင်းစွာ ဟောကြားအပ်သော။ ဓမ္မပဒံ၊ ၃၇-ပါးသော ဗောဓိပက္ခိယ တရားအစုကို။ ကော၊ အဘယ်သူသည်။ ပစေဿတိ၊ မိမိ ဉာဏ်ဖြင့် ရွေးချယ် စိစစ် သိနိုင်မည် နည်း။
ဣမံ ပထဝိံ၊ ကိုလည်းကောင်း။ ယမလောကဉ္စ၊ ကိုလည်းကောင်း။ သဒေဝကံ၊ သော။ ဣမံ၊ ကိုလည်းကောင်း။ သေခော၊ သေက္ခ ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ဝိစေဿတိ၊ မိမိ ဉာဏ်ဖြင့် ရွေးချယ် စိစစ် နိုင်လိမ့်မည်။ ကုသလော၊ သည်။ ပုပ္ဖံ၊ ကို။ ပစေဿတိ ဣဝ၊ ကဲ့သို့။ သုဒေသိတံ၊ သော။ ဓမ္မပဒံ၊ ကို။ သေခော၊ သေက္ခ ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ပစေဿတိ၊ မိမိ ဉာဏ်ဖြင့် ရွေးချယ် စိစစ် သိနိုင်လိမ့်မည်။
စကားပြေ
လိမ္မာ ကျွမ်းကျင်သော ပန်းသည်သည် ပန်းတို့ကို ရွေးချယ် စိစစ်၍ ဆွတ်ခူး သကဲ့သို့ ဤအတ္တဘောကိုလည်းကောင်း၊ အပါယ် လေးဘုံကိုလည်းကောင်း၊ နတ်ဘုံနှင့် တကွ လူ့ဘုံကိုလည်းကောင်း၊ သဘာဝ အားလျော်စွာ ဘုရားရှင် ဟောကြား ထားသော ဗောဓိပက္ခိယ တရား အစုကိုလည်းကောင်း အဘယ်သူသည် ရွေးချယ် စိစစ် သိနိုင်မည် နည်း။ သေက္ခ ပုဂ္ဂိုလ် ခုနစ်ယောက် တို့သည် အတ္တဘော စသည်တို့ကို မိမိ ဉာဏ်ဖြင့် ရွေးချယ် စိစစ် သိနိုင်မည်။
ပထဝီ— အရ အတ္တဘော တည်းဟူသော မြေကြီး ရ၏။
ယမလောက— အရ အပါယ် လေးဘုံ ရ၏။
ဓမ္မပဒံ— အရ ဗောဓိပက္ခိယ တရား (၃၇) ပါး ရ၏။
သေခော— အရ သောတာပတ္တိ မဂ္ဂဋ္ဌာန် ပုဂ္ဂိုလ်မှ စ၍ အရဟတ္တ မဂ္ဂဋ္ဌာန် ပုဂ္ဂိုလ် တိုင်အောင် ခုနစ်ယောက်သော သေက္ခ ပုဂ္ဂိုလ် ရ၏။
ကုသလော ပုပ္ဖမိဝ ပစေဿတိ— လိမ္မာ ကျွမ်းကျင်သော ပန်းသည်သည် နုထွတ်သော ပန်း ငုံ ပိုးကိုက်သော ပန်း ညှိုးနွမ်းသော ပန်း အနာ အဆာ ရှိသော ပန်းတို့ကို ပယ်၍ ကောင်းသော ပန်းတို့ကို ရွေးချယ် ဆွတ်ခူး သကဲ့သို့ သေက္ခ ပုဂ္ဂိုလ်သည် ဘုရားရှင် ဟောကြား ထားသော ဗောဓိပက္ခိယ တရားတို့ကို ဉာဏ်ဖြင့် ရွေးချယ် စိစစ် ဆင်ခြင်၍ ထိုးထွင်း သိမည်။ မျက်မှောက် ပြုမည်။
ပါဠိသဒ္ဒါခက်ဆစ်
ယမလောကံ = ယမဿ လောကော ယမလောကော။ ယမ + လောက။
ယမ = ယမာနံ ရာဇာ ယမော။ ယမ + ဏ။
သဒေဝကံ = သဟ ဒေဝေန ယော ဝတ္တတီတိ သဒေဝကံ။ သဟ + ဒေဝ + ယ။
ပုပ္ဖံ = ပုပ္ဖတီတိ ပုပ္ဖံ။ ပုပ္ဖ + အ။
သေခော = သိက္ခတီတိ သေခော။ သိက္ခ် + ဏ။
ကုသလော = ကုစ္ဆိတေန အာကာရေန သန္တာနေ သေန္တိ ဣတိ ကုသလော (ရာဂါဒယော)။ ကု + သီ + အ။
ကုသလံ = ကုသံ လုနာတိ ဆိန္ဒတီတိ ကုသလံ။ ကုသ + လူ + အ။
ကုသလော = ကုသလံ အဿ အန္တီတိ ကုသလော။ ကုသလ + ဏ။
ပထဝီကထာပသုတ ပဉ္စသတဘိက္ခုဝတ္ထု ပြီး၏။
အရှင်သုဇနာဘိဝံသ၏ ဓမ္မပဒဂါထာနိဿယ
၄-ပုပ္ဖဝဂ်
၁-ပထဝိကထာပသုတပဉ္စသတဘိက္ခုဝတ္ထုပါဠိဂါထာ
ယမလောကဉ္စ ဣမံ သဒေဝကံ၊
ကော ဓမ္မပဒံ သုဒေသိတံ,
ကုသလော ပုပ္ဖမိဝ ပစေဿတိ။
ကော၊ ဘယ်နတ်ဘယ်လူ, အဘယ်သူသည်။ ဣမံ ပထဝိံ၊ ခန္ဓာ၅ထွေ, အတ္တဘောတည်းဟူသော ဤမြေကို။ ဝိစေဿတိ၊ ရွေးချယ်မွှေနှောက်, သဘောပေါက်အောင်, မျက်မှောက်ထင် ထင်, သိမြင်နိုင်လတ္တံ့နည်း? ကော၊ သည်။ ယမလောကဉ္စ၊ ယမ မင်းမျိုး, ကိုယ့်တန်ခိုးဖြင့်, အုပ်စိုးပိုင်သ, အပါယ်လောကကိုလည်းကောင်း။ သဒေဝကံ၊ နတ်ဗြဟ္မာတို့နှင့်တကွဖြစ်သော။ ဣမံ (မနုဿလောကဉ္စ)၊ ဤလူ့လောကကိုလည်းကောင်း။ ဝိစေဿတိ၊ နည်း? ကုသလော၊ ပန်းကုံးမှု၌ ကျွမ်းကျင်သော ပန်းသည် သည်။ ပုပ္ဖံ၊ ကုံးဖို့ရာမှန်း, ရှေးရှုပန်းကို။ (ဝိစိနာတိ) ဣဝ၊ ပယ်သင့် ယူသင့်, နှိုင်းချင့်ရွေးချယ်သကဲ့သို့။ (ဧဝံ၊ တူ။) ကော၊ သည်။ သုဒေသိတံ၊ ဟုတ်တိုင်းမှန်ရာ, ကောင်းစွာကျန, ဟောပြတော်မူအပ် သော။ ဓမ္မပဒံ၊ ၃၇-ပါးသော ဗောဓိပက္ခိယတရားအစုကို။ ပစေဿတိ၊ နည်း? (ပါ-၄၄)
ယမလောကဉ္စ ဣမံ သဒေဝကံ၊
သေခေါ ဓမ္မပဒံ သုဒေသိတံ,
ကုသလော ပုပ္ဖမိဝ ပစေဿတိ။
သေခေါ၊ သိက္ခာသုံးဝ, ကျင့်ဖော်ရသည့်, သေခခေါ်ဆို, အရိယာပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ဣမံ ပထဝိံ၊ ကို။ ဝိစေဿတိ၊ အတ္တဘာဝ, ဤကာယမှ, ရာဂကိုပယ်, မကပ်တွယ်ဖို့, ရွေးချယ်မွှေနှောက်, သဘောပေါက်အောင်, မျက်မှောက်ထင်ထင်, သိမြင်နိုင်လတ္တံ့။ သေခေါ၊ သည်။ ယမလောကဉ္စ၊ ကောင်း။ ဣမံ (မနုဿလောကဉ္စ)၊ ကောင်း။ ဝိစေဿတိ၊ လတ္တံ့။ ကုသလော၊ သည်။ ပုပ္ဖံ၊ ကို (ဝိစိနာတိ) ဣဝ၊ သို့။ (ဧဝံ၊ တူ။) သေခေါ၊ သည်။ သုဒေသိတံ၊ သော။ ဓမ္မပဒံ၊ ကို။ ပစေဿတိ၊ လတ္တံ့။ (ပါ-၄၅) ပထဝိကထာပသုတပဉ္စသတဘိက္ခုဝတ္ထုဂါထာနိဿယပြီးပြီ။