ပသေနဒိကောသလဝတ္ထုဂါထာ -၂
ပထမကျော်၊ သာသနဓဇသိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ ဒေါ်ဝိဇ္ဇေသီ၏ သရုပ်ပြဓမ္မပဒကျမ်း
၂၃-နာဂဝဂ်
၄-ပသေနဒိကောသလဝတ္ထု
၃၂၅။ မိဒ္ဓီ ယဒါ ဟောတိ မဟဂ္ဃသော စ၊
နိဒ္ဒါယိတာ သမ္ပရိဝတ္တသာယီ။
မဟာဝရာဟောဝ နိဝါပပုဋ္ဌော၊
ပုနပ္ပုနံ ဂဗ္ဘမုပေတိ မန္ဒေါ။
ဤတရားဒေသနာတော်ကို ဘုရားရှင်သည် သာဝတ္ထိပြည် ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် ဆန်တစိတ်နှင့် တကွ လျော်သောဟင်းကို စားပြီးလျှင် အပန်းမဖြေပဲ ဘုရားရှေ့တွင် ကောင်းကောင်း မထိုင်နိုင်သဖြင့် ငိုက်မျဉ်းနေသော ပသေနဒိကောသလမင်းကို အကြောင်းပြု၍ ဟောတော်မူသည်။
ဒေသနာတော်အဆုံး၌ ဘုရားရှင်သည် ပသေနဒိကောသလမင်းအား ကျေးဇူးများစေသော ဂါထာကို ဥတ္တရလုင်အား သင်ကြားစေပြီး ဘုရင်ပွဲတော်တည်ချိန်ရွတ်သဖြင့် အစားလျှော့သောအခါ ပေါ့ပေါ့ပါးပါးကိုယ်ရှိသည်ဖြစ်၍ ချမ်းသာခြင်းသို့ ရောက်သောကြောင့် ခုနစ်ရက်တိုင်တိုင် အသဒိသအလှူ၏ အနုမောဒနာအပြီးတွင် လူအများ တရားထူးရကြသည်။
အနက်
ယဒါ၊ အကြင်အခါ၌။ ယော ပုရိသော၊ အကြင်ယောက်ျားသည်။ မိဒ္ဓီ စ၊ ထိနမိဒ္ဓနှိပ်စက်ခံရသည်လည်း။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။ မဟဂ္ဃသော စ၊ အစာကြီးသည်လည်း။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။ နိဝါပပုဋ္ဌော၊ အစားရိက္ခာဖြင့် ကျွေးမွေးထားသော။ မဟာဝရာဟောဝ၊ ဝက်ကြီးကဲ့သို့။ နိဒ္ဒါယိတာ၊ ငိုက်မျဉ်းလျက်။ သမ္ပရိဝတ္တသာယီ၊ တလူးလူးတလည်းလည်း အိပ်လေ့ရှိသည်။ ဟောတိ၊ ဖြစ်၏။ တဒါ၊ ထိုအခါ၌။ သော ပုရိသော၊ ထိုယောက်ျားသည်။ မန္ဒေါ၊ အနိစ္စအစရှိသော လက္ခဏာတို့ကို နှလုံးမသွင်းနိုင်သောကြောင့် ညံ့ဖျင်းသော ပညာရှိသည်ဖြစ်၍။ ပုနပ္ပုနံ၊ အဖန်တလဲလဲ။ ဂဗ္ဘံ၊ အမိဝမ်းသို့။ ဥပေတိ၊ ပဋိသန္ဓေနေရ၏။
စကားပြေ
ထိနမိဒ္ဓ အနှိပ်စက်ခံရသောသူနှင့် အစားကြီးသူတို့သည် အစားရိက္ခာ ကျွေးမွေးထားသော ဝက်ကြီးကဲ့သို့ ငိုက်မျဉ်းလျက် တလူးလူး တလည်းလည်း အိပ်လေ့ရှိသောကြောင့် အနိစ္စစသော လက္ခဏာတို့ကို နှလုံးမသွင်းနိုင်သဖြင့် ညံ့ဖျင်းသော ပညာရှိသည်ဖြစ်၍ အမိဝမ်းသို့ အဖန်တလဲလဲ ပဋိသန္ဓေနေရ၏။
မဟဂ္ဃသော— အစာလက်၌အပိုထားစားသောသူ ပုဆိုးကျွတ်အောင် စားသောသူ, စားရာ နေရာတွင် လျောင်းအိပ်ရသောသူ, ပါးစပ်ထဲမှ အစာကိုကျီးထိုးစားရလောက်အောင် စားသောသူ။
နိဝါပပုဋ္ဌော— ဆန်ကွဲစသည်ဖြင့် ဝက်ကိုငယ်စဉ်က ကျွေးမွေးလာသဖြင့် ဆူဖြိုးသောကြောင့် အိမ်မှအပြင်သို့ ထွက်ခွင့်မပေးပဲ ညောင်စောင်းအောက်တို့၌ လိမ့်ကာလိမ့်ကာအိပ်ပြီး ဘေးမရှိရန်မရှိ အသက်မှန်မှန်ရှူကာ အိပ်နေရသော ဝက်ရ၏။
အစားလွန်ပြီး ငိုက်မျဉ်းသောပုဂ္ဂိုလ်သည် အိမ်၌မွေးထားသော ဝက်ကဲ့သို့ အခြားသော ထိုင်ခြင်း ရုပ်ခြင်း သွားခြင်းဟူသော ဣရိယာပုထ်တို့ဖြင့် မမျှတနိုင်ပဲ အိပ်လျက်သာ လှိမ့်နေရ၏။ လက္ခဏာရေးသုံးပါးကို နှလုံးမသွင်းနိုင်သောကြောင့် ပညာနည်းပြီး ခဏခဏ ပဋိသန္ဓေနေရ၏။
ပါဠိသဒ္ဒါခက်ဆစ်
မိဒ္ဓီ = မိဒ္ဓံ အဿ အတ္ထီတိ မိဒ္ဓီ။ မိဒ္ဓ + ဤ။
မိဒ္ဓ = မေဓယတိ အကမ္မညဘာဝေန ဝိဟိံသတီတိ မိဒ္ဓံ။ (မိဓ + တ။)
မဟဂ္ဃသော = မဟန္တာနိ (ဘောဇနာနိ) ဃသတီတိ မဟဂ္ဃသော။ မဟန္တ + ဃသ် + အ။
နိဒ္ဒါယိတာ = နိဒ္ဒါယတီတိ နိဒ္ဒါယိတာ။ နိဒ္ဒါယ် + တု။
သမ္ပရိဝတ္တသာယီ = သမ္ပရိဝတ္တတီတိ သမ္ပရိဝတ္တော။ သံ + ပရိ + ဝတ္တ + အ။ သမ္ပရိဝတ္တံ သယတိ သီလေနာတိ သမ္ပရိဝတ္တသာယီ။ သမ္ပရိဝတ္တ + သိ + ဏီ။
မဟာဝရာဟော = မဟန္တော ဝရာဟော မဟာဝရာဟော။ မဟန္တ + ဝရာဟ။
နိဝါပပုဋ္ဌော = နိဝါပေန ပုဋ္ဌော နိဝါပပုဋ္ဌော။ နိဝါပ + ပုဋ္ဌ။ ပုဋ္ဌ = ပေါသီယတီတိ ပုဋ္ဌော။ ပုသ် + တ။
ဂဗ္ဘ = ဂဗ္ဘတိ ပတိဋ္ဌာတိ ဧတ္ထာတိ ဂဗ္ဘံ။ ဂဗ္ဘ + အ။
မန္ဒေါ = မန္ဒတိ အတိက္ခိဏဘာဝံ ဂစ္ဆတီတိ မန္ဒေါ။ မဒိ + အ။
ပသေနဒိကောသလဝတ္ထု ပြီး၏။
အရှင်သုဇနာဘိဝံသ၏ ဓမ္မပဒဂါထာနိဿယ
၂၃-နာဂဝဂ်
၄-ပသေနဒိကောသလဝတ္ထုပါဠိဂါထာ
မဟာဝရာဟောဝ နိဝါပပုဋ္ဌော, ပုနပ္ပုနံ ဂဗ္ဘမုပေတိ မန္ဒော။
ယဒါ၊ အကြင်အခါ၌။ မန္ဒော၊ လူနုံလူညံ့သည်။ မိဒ္ဓီ၊ ထိုင်းမှိုင်းခြင်းရှိသည် လည်းကောင်း။ မဟဂ္ဃသော စ၊ များစွာသော အစာတို့ကို စားသည်လည်းကောင်း။ နိဝါပပုဋ္ဌော၊ ဝက်စာဖြင့် မွေးမြူအပ်သော။ မဟာဝရာဟော ဣဝ၊ ကြီးသောဝက်ကဲ့သို့။ (ဝက်ကြီးကဲ့သို့)။ နိဒ္ဒါယိတာ၊ အိပ်လေ့ရှိသည်လည်းကောင်း။ သမ္ပရိဝတ္တသာယီ၊ လွန်စွာ ထက်ဝန်းကျင်ဖြစ်စေလျက် လည်းလျောင်းလေ့ရှိသည်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ အကြီး အကျယ် လူးလွန့်လျက် လဲလျောင်းနေလေ့ရှိသည်လည်းကောင်း။ [သမ္ပရိဝတ္တော+ ဟုတွာ '+သာယီ သမ္ပရိဝတ္တသာယီ။] ဟောတိ၊ ၏။ (တဒါ၊ ထိုအခါ၌။) ပုနပ္ပုနံ၊ အဖန်ဖန်အထပ် ထပ်။ ဂဗ္ဘံ၊ အမိဝမ်းတိုက်သို့။ ဥပေတိ၊ ကပ်ရောက်ရ၏။ (ပါ-၃၂၅)
ပသေနဒိကောကသလဝတ္ထုအဋ္ဌကထာဂါထာ
တနုကဿ ဘဝန္တိ ဝေဒနာ, သဏိကံ ဇီရတိ အာယု ပါလယံ။
သဒါ၊ အခါခပ်သိမ်း။ သတိမတော၊ သတိရှိသော။ လဒ္ဓဘောဇနေ၊ ရအပ်သော စားသောက်ဖွယ်၌။ မတ္တံ၊ အတိုင်းအရှည်ကို။ ဇာနတော၊ သိသော။ အဿ မနုဇဿ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်၏။ ဝေဒနာ၊ ဝိသဘာဂဝေဒနာတို့သည်။ တနုကာ၊ နည်းပါးကုန်သည်။ ဘဝန္တိ၊ ဖြစ်ကုန်၏။ သဏိကံ၊ နူးနပ်စွာ။ ဝါ၊ ဘေးမဖြစ်ဘဲ။ ဇီရတိ၊ အစာကြေ၏။ အာယုံ၊ အသက် ကို။ ပါလယံ (ပါလယန္တော)၊ (ဝေဒနာကင်းသဖြင့်) စောင့်ရှောက်နိုင်၏။ (တစ်နည်း) အာယုံ၊ ကို။ ပါလယံ (ပါလယန္တော)၊ ဝေဒနာကင်းသဖြင့် စောင့်ရှောက်နိုင်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်။ သဏိကံ၊ ဖြည်းဖြည်း။ ဇီရတိ၊ အိုရ၏။ (ဋ္ဌ-၂၄၄)
ပသေနဒိကောကသလဝတ္ထုဂါထာပြီးပြီ။