သုန္ဒရသမုဒ္ဒတ္ထေရဝတ္ထုဂါထာ
ပထမကျော်၊ သာသနဓဇသိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ ဒေါ်ဝိဇ္ဇေသီ၏ သရုပ်ပြဓမ္မပဒကျမ်း
၂၆-ဗြာဟ္မဏဝဂ်။ ၃၂-သုန္ဒရသမုဒ္ဒတ္ထေရဝတ္ထု
၄၁၅။ ယောဓ ကာမေ ပဟန္တွာန၊ အနာဂါရော ပရိဗ္ဗဇေ။
ကာမဘဝပရိက္ခီဏံ၊ တမဟံ ဗြူမိ ဗြာဟ္မဏံ။
ဤတရားဒေသနာတော်ကို ဘုရားရှင်သည် သာဝတ္ထိပြည် ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် သာဝတ္ထိပြည်၌ ကုဋေလေးဆယ် ကြွယ်ဝသော အမျိုး၏ အမျိုးသားသည် ခဲယဉ်းစွာ မိဘတို့ကို ခွင့်တောင်း၍ ရဟန်းပြုပြီးလျှင် မိဘတို့နှင့် ဝေးရာ ရာဇဂြိုဟ်မြို့သို့သွား၍ နေသောအခါ မိဘများ၏ စေခိုင်းမှုဖြင့် ပြည့်တန်ဆာမ၏ ဘုံစဉ်ခုနစ်ထပ် ပြာသာဒ်တွင် တံခါးပိတ်၍ ဖြားယောင်းခြင်းမှ လွတ်မြောက်သော သုန္ဒရသမုဒ္ဒထေရ်ကို အကြောင်းပြု၍ ဟောတော်မူသည်။ ဒေသနာတော်အဆုံး၌ သုန္ဒရသမုဒ္ဒထေရ် ရဟန္တာဖြစ်သည်။
အနက်
ဣဓ၊ ဤလောက၌။ ယော၊ အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ကာမေ၊ ဝတ္ထုကာမ ကိလေသာကာမတို့ကို။ ပဟန္တွာန၊ ပယ်၍။ အနာဂါရော၊ အိမ်ရာမထောင်ပဲ။ ပရိဗ္ဗဇေ၊ ရဟန်းပြု၏။ ကာမဘဝပရိက္ခီဏာ၊ ကုန်ပြီးသော ကာမနှင့် ကုန်ပြီးသော ဘဝရှိသော။ တံ၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကို။ ဗြာဟ္မဏံ၊ ဗြာဟ္မဏဟု။ အဟံ၊ ငါဘုရားသည်။ ဗြူမိ၊ ဟော၏။
စကားပြေ
ဤလောကဝယ် ဝတ္ထုကာမ ကိလေသာကာမတို့ကို ပယ်၍ အိမ်ရာမထောင်ပဲ ရဟန်းပြုပြီးလျှင် ကုန်ပြီးသော ကာမနှင့် ဘဝရှိသူကို ဗြာဟ္မဏဟု ငါဘုရားဟော၏။
ပါဠိစကားလုံး ဖွဲ့စည်းပုံ
ကာမဘဝပရိက္ခီဏံ = ကာမော စ ဘဝေါ စ ကာမဘဝါ။ ကာမ+ဘဝ။ ကာမဘဝါ ပရိက္ခီဏာ ယဿာတိ ကာမဘဝပရိက္ခီဏော။ ကာမဘဝ+ပရိက္ခီဏ+ယ။ ပရိက္ခီဏ = ပရိ+ခိ+တ။
သုန္ဒရသမုဒ္ဒတ္ထေရဝတ္ထု ပြီး၏။
အရှင်သုဇနာဘိဝံသ၏ ဓမ္မပဒဂါထာနိဿယ
၂၆-ဗြာဟ္မဏဝဂ်
၃၂-သုန္ဒရသမုဒ္ဒတ္ထေရဝတ္ထုအဋ္ဌကထာဂါထာ
တုဝမ္ပိ ဒဟရော မမ, အဟမ္ပိ ဒဟရာ တဝ၊
ဥဘောပိ ပဗ္ဗဇိဿာမ, ဇိဏ္ဏာ ဒဏ္ဍပရာယဏာ။
အလတ္တကကတာပါဒါ၊ ချိပ်ရည်ဖြင့် ဆိုးမှုပြုအပ်သော ခြေထောက်အစုံရှိ သော။၁ ပါဒုကာ၊ ရွှေခြေနင်းတို့ကို။ အရုယှ၊ စီး၍။ (ဌိတာ၊ ရပ်နေသော။) ဝေသိယာပြည့်တန်ဆာမသည်။ တုဝမ္ပိ၊ အရှင်ဘုရားသည်လည်း။ မမ၊ တပည့်တော်ဖို့။ ဝါ၊ အတွက်။ ဒဟရော၊ ငယ်ပါသေး၏။ အဟမ္ပိ၊ တပည့်တော်သည်လည်း။ တဝ၊ အရှင်ဘုရားဖို့။ ဝါ၊ အတွက်။ ဒဟရာ၊ ငယ်ပါသေး၏။ ဥဘောပိ၊ နှစ်ယောက်လည်းဖြစ်ကုန်သော။ (မယံ၊ တပည့်တော်တို့သည်။) ဇိဏ္ဏာ၊ အိုကုန်သည်။ ဒဏ္ဍပရာယဏာ၊ တောင်ဝှေးကိုင်ဆောင် ခြင်းလျှင် အလွန်အကဲရှိသော သွားခြင်းရှိကုန်သည်။ ဝါ၊ အလွန်အကဲ သွားကြောင်း တောင်ဝှေးရှိကုန်သည်။ (တောင်ဝှေးပါမှ သွားနိုင်ကုန်သည်)။၂ (သမာနာ၊ ဖြစ်ကုန်လသော်။) ပဗ္ဗဇိဿာမ၊ ရဟန်းပြုကြပါစို့။ (ဣတိ၊ ဤသို့ပြောပြီ)။ (ဋ္ဌ-၂၉၆)
၁။အလတ္တကကတာပါဒါ။ ။ အာ ဘုသော+ရတ္တံ+ကရောတီတိ အလတ္တကော၊ [အာ+ ရတ္တ+ကရ+ကွိ၊ အာကို ရဿ, ရကို လပြု၊] အလတ္တကေန+ကတာ+ပါဒါ ယာယာတိ အလတ္တကကတာပါဒါ၊ “အလတ္တကကတပါဒါ”ဟု ဆိုလိုလျက် ဆန်းကြောင့် တ၌ ဒီဃပြု၊ ဤအလို သမာသ် ပုဒ်တည်း၊ “အလတ္တကကတာ+ပါဒါ”ဟု ဝါကျယူ၍ “ (တဿာ-ထိုပြည့်တန်ဆာမ၏၊) ပါဒါခြေတို့သည်၊ အလတ္တကကတာ-ချိပ်ရည်ဖြင့် ဆိုးမှုပြုအပ်ကုန်သည်၊ (ဟုတွာ)”ဟုလည်း ပေးနိုင် သည်။ (ထေရဋ္ဌ၊၂၊၁၂၄)
ဓမ္မယော-၉၄။ ။ ထိုကျမ်းအလို “အလတ္တကကတာပါဒါ-သော၊ ဝေသိယာ-သည်၊ ပါဒုကာ-ကို၊အရုယှ-၍၊ (ဧဝံ-သို့၊ ဝဒတိ-ပြော၏၊ ကိံ-အဘယ်သို့ ပြောသနည်း၊) တုဝမ္ပိ-သည်လည်း၊ ဒဟရော-ငယ်သေးသည်၊(အသိ-ဖြစ်ပါ၏၊) မမ-၏၊ (သာမိဘာဝါယ-လင့်အဖြစ်အကျိုးငှာ၊ အလံသင့်ပါ၏၊) အဟမ္ပိ-သည်လည်း၊ ဒဟရာ-ငယ်သေးသည်၊ (အမှိ-၏၊) တဝ-၏၊ (ဘရိယဘာဝါယ- မယားအဖြစ်အကျိုးငှာ၊ အလံ-၏၊)”ဟုပေး၊ အထက်၌ ထေရ.ဋ္ဌကို ကြည့်၍ ပေးခဲ့သည်။
၂။ဒဏ္ဍပရာယဏာ။ ။ ဒဏ္ဍပရံ ဒဏ္ဍဂ္ဂဟဏပရံ အယနံ ဂမနံ ဧတေသန္တိ ဒဏ္ဍ- ပရာယဏာ၊ [ဒဏ္ဍပရ+အယန၊ န-ကို ဏပြု၊ ဒဏ္ဍဿ+ဂဟဏံ ဒဏ္ဍဂ္ဂဟဏံ၊ ဒဏ္ဍဂ္ဂဟဏံ+ပရံ ဧတဿာတိ ဒဏ္ဍပရံ၊ ဂဟဏပုဒ်ကျေသည်၊] ဒဏ္ဍော ဝါ ပရံ အာယနံ ဂမနကာရဏံ ဧတေသန္တိ ဒဏ္ဍပရာယဏာ၊ [ဒဏ္ဍ+ပရ+အာယန၊ အယတိ ဧတေနာတိ အာယနံ၊]-ဒီ၊ဋီ၊၂၊၄၅။
သုန္ဒရသမုဒ္ဒတ္ထေရဝတ္ထုပါဠိဂါထာ
ကာမဘဝပရိက္ခီဏံ, တမဟံ ဗြူမိ ဗြဟ္မဏံ။
ယော၊ အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်သည်။ ဣဓ၊ ဤလောက၌။ ကာမေ၊ ဝတ္ထုကိလေသာ, နှစ်ဖြာသော ကာမတို့ကို။ ပဟန္တွာန၊ ပယ်၍။ အနာဂါရော၊ အိမ်မရှိသည်။ ဝါ၊ အိမ်ရာ ထောင်ခြင်းမရှိသည်။ (ဟုတွာ၊ ၍။) ပရိဗ္ဗဇေ၊ ရှင်ရဟန်းအဖြစ်သို့ ကပ်ရောက်၏။ ဝါ၊ ရှင်ရဟန်းပြု၏။ ကာမဘဝပရိက္ခီဏံ၊ ကုန်ပြီးသော ကာမ, ဘဝရှိသော။ (ကာမနှင့် ဘဝ ကုန်ပြီးသော)။ တံ အဟံ ဗြာဟ္မဏံ ဗြူမိ။ (ပါ-၄၁၅)
သုန္ဒရသမုဒ္ဒတ္ထေရအဋ္ဌကထာဂါထာ
ဝါတမိဂံ ဂဟနနိဿိတံ, ဝသမာနေသိ ရသေဟိ သဉ္ဇယော။
ရသေဟိ၊ ရသာရုံတို့အောက်။ ဝါ၊ ရသာရုံ၌ တပ်မက်စွဲလန်းမှုတဏှာတို့ အောက်။ ပါပိယော၊ အထူးသဖြင့် ယုတ်ညံ့သောတရားသည်။ ဝါ၊ သာ၍ ယုတ်ညံ့သော တရားသည်။ နတ္ထိ ကိရ၊ မရှိဘူးတဲ့။ [ကိရာတိ အနုဿဝနတ္ထေ နိပါတော။ ဇာ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၇၄။] အာဝါသေဟိ ဝါ၊ အိမ်စသော အဆောက်အဥုးတို့အောက်လည်း။ ဝါ၊ အိမ်စသော အဆောက်အဥုးတို့၌ လိုချင်မက်မောခြင်းတို့အောက်လည်းကောင်း။ သန္ထဝေဟိ ဝါ၊ မိတ်ဖွဲ့ပေါင်းသင်းခြင်းတို့အောက်လည်းကောင်း။ ဝါ၊ မိတ်ဖွဲ့ပေါင်းသင်းခြင်းတို့၌ စွဲ မက်ခြင်းတို့အောက်လည်းကောင်း။ (ရသာ၊ တို့သည်။ ပါပိယာ) ကိရ၊ အထူးသဖြင့် ယုတ်ညံ့ကုန်သတဲ့။ ဝါ၊ သာ၍ယုတ်ညံ့ကုန်သတဲ့။ သဉ္ဇယော၊ သဉ္ဇယမည်သော ဥယျာဉ် စောင့်သည်။ ရသေဟိ၊ ပျားရည်တို့ဖြင့်။ ဂဟနနိဿိတံ၊ တောချုံအရပ်ကို မှီသော။ ဝါတမိဂံ၊ သမင်ပျံကို။ [ဂမနေန ဝါတသမော+မိဂေါ ဝါတမိဂေါ (ဓာန်-ဋီ-၆၀၈)။ ဝါတာနုဂေါ+မိဂေါ ဝါတမိဂေါ (ထောမ)။ ဝါတာဘိမုခဂါမီ+မိဂေါ ဝါတမိဂေါ (ကပ္ပဒ္ဒုမ)။] ဝသံ၊ မိမိအလိုသို့။ အာနေသိ၊ ဆောင်ပြီ။ (ဋ္ဌ-၂၉၇)
သုန္ဒရသမုဒ္ဒတ္ထေရဝတ္ထုဂါထာနိဿယပြီးပြီ။