အနိစ္စလက္ခဏဝတ္ထုဂါထာ
ပထမကျော်၊ သာသနဓဇသိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ ဒေါ်ဝိဇ္ဇေသီ၏ သရုပ်ပြဓမ္မပဒကျမ်း
၂၀-မဂ္ဂဝဂ်။ ၂-အနိစ္စလက္ခဏဝတ္ထု
၂၇၇။ သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ အနိစ္စာတိ၊ ယဒါ ပညာယ ပဿတိ။
အထ နိဗ္ဗိန္ဒတိ ဒုက္ခေ၊ ဧသ မဂ္ဂေါ ဝိသုဒ္ဓိယာ။
ဤတရားဒေသနာတော်ကို ဘုရားရှင်သည် သာဝတ္ထိပြည် ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် ကဿပဘုရားရှင်လက်ထက်က အနှစ်နှစ်သောင်း အနိစ္စလက္ခဏာကို ဆင်ခြင်ကြကုန်သော ရဟန်းငါးရာတို့ကို အကြောင်းပြု၍ ဟောတော်မူသည်။ ဒေသနာတော်အဆုံး၌ ငါးရာသော ရဟန်းတို့ ရဟန္တာဖြစ်ကြသည်။
အနက်
ယဒါ၊ အကြင်အခါ၌။ သဗ္ဗေ၊ အလုံးစုံကုန်သော။ သင်္ခါရာ၊ ရုပ်နာမ်ဓမ္မသင်္ခါရတို့သည်။ အနိစ္စာတိ၊ အမြဲမရှိကုန်ဟု။ ပညာယ၊ ဝိပဿနာပညာဖြင့်။ ပဿတိ၊ ရှုမြင်နိုင်၏။ အထ၊ ထိုအခါ၌။ ဒုက္ခေ၊ ခန္ဓာလွယ်ရခြင်းဒုက္ခ၌။ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ငြီးငွေ့၏။ ဧသ-ဧသော၊ ဤငြီးငွေ့ခြင်းသည်။ ဝိသုဒ္ဓိယာ၊ ကိလေသာစင်ကြယ်ရာ နိဗ္ဗာန်၏။ မဂ္ဂေါ၊ အကြောင်းတည်း။
စကားပြေ
အလုံးစုံသော ရုပ်နာမ်ဓမ္မသင်္ခါရတရားတို့သည် အမြဲမရှိကုန်ဟု ဝိပဿနာပညာဖြင့် ရှုမြင်သောအခါ ခန္ဓာလွယ်ရခြင်း ဒုက္ခ၌ ငြီးငွေ့လာ၏။ ငြီးငွေ့ခြင်းသည် ကိလေသာစင်ကြယ်ရာ နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်းတည်း။
သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ ၌ သင်္ခါရ အရ ကာမဘဝစသည်တို့၌ ဖြစ်သောကြောင့် ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါးရ၏။
ယဒါ ပညာယ ပဿတိ ၌ ပညာ ဟူသည် ဝိပဿနာပညာဖြစ်ပါသည်။
အထ နိဗ္ဗိန္ဒတိ ဒုက္ခေ ၌ ဒုက္ခ ဟူသည် ခန္ဓာဝန်ကို ဆောင်ရခြင်းဒုက္ခကို ဆိုလိုပါသည်။
ပါဠိသဒ္ဒါခက်ဆစ်
အနိစ္စာ = ဒု နိစ္စာ အနိစ္စာ။ န + နိစ္စ။ နိစ္စ = နာသဘာဝေန န ဂန္တဗ္ဗန္တိ နိစ္စော။ နာသံ န ဂစ္ဆတီတိ နိစ္စော။ နိ + ဂမု + ကွိ။ (ဂ ကို စ ပြု)
အနိစ္စလက္ခဏဝတ္ထု ပြီး၏။
အရှင်သုဇနာဘိဝံသ၏ ဓမ္မပဒဂါထာနိဿယ
၂၀-မဂ္ဂဝဂ်
၂-အနိစ္စလက္ခဏဝတ္ထုပါဠိဂါထာ
အထ နိဗ္ဗိန္ဒတိ ဒုက္ခေ, ဧသ မဂ္ဂေါ ဝိသုဒ္ဓိယာ။
သဗ္ဗေ၊ အလုံးစုံကုန်သော။ သင်္ခါရာ၊ လေးဖြာကြောင်းစု, ပေါင်း၍ပြုအပ်, ရှု မှတ်စရာ, လောကီခန္ဓာတို့သည်။၁ အနိစ္စာ၊ မမြဲကုန်။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ယဒါ၊ အကြင်အခါ ၌။ ပညာယ၊ ဝိပဿနာပညာဖြင့်။ ပဿတိ၊ ရှု၏။ အထ၊ ထိုအခါ၌။ ဝါ၊ ထိုမှနောက်၌။ ဒုက္ခေ၊ ခန္ဓာဝန်ကို ရွက်ဆောင်ရသော ဒုက္ခ၌။ ဝါ၊ တေဘူမက ဝဋ်ဒုက္ခ၌။ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ငြီးငွေ့၏။ ဧသ (ဧသော)၊ ဤငြီးငွေ့ခြင်းသည်။ ဝိသုဒ္ဓိယာ၊ ကိလေသာတို့မှ စင်ကြယ် ခြင်းငှာ။၂ မဂ္ဂေါ၊ အကြောင်းတည်း။ (ပါ-၂၇၇)
၁။ သင်္ခါရာ။ ။ ပစ္စယေဟိ သင်္ဂမ္မ ကရီယန္တီတိ သင်္ခါရာ(ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၅၇၊ ရူ-၃၅၉)၊ ဤဝိဂြိုဟ်အရ လောကီလောကုတ္တရာခန္ဓာအားလုံးကို ရနိုင်၏၊ သို့သော် ဝိပဿနာရှုသော အရာ ဖြစ်ရကား တေဘူမကလောကီတရားတို့ကိုသာ ဝိပဿနာရှုရသောကြောင့် ဤ၌ တေဘူမက လောကီခန္ဓာငါးပါးကိုသာ ယူရ၏(ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၁၊၁၁)။ [သဗ္ဗေ သင်္ခါရာတိ သဗ္ဗေ တေဘူမကာ ပဉ္စက္ခန္ဓာ၊ အထ နိဗ္ဗိန္ဒတိ ဒုက္ခေတိ အထ ဣမသ္မိံ ဝဋ္ဋဒုက္ခေ(ထေရ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၅၅)၊ အထ ပစ္ဆာ ဥဒယဗ္ဗယဉာဏာဒီနံ ဥပ္ပတ္တိယာ ဥတ္တရကာလံ၊-ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၁၊၁၁။]
၂။ဝိသုဒ္ဓိယာ။ ။ “ဝိသုဒ္ဓတ္ထာယ(ဓမ္မ.ဋ္ဌ)”ဟူသော အဖွင့်အလို တဒတ္ထသမ္ပဒါန်အနက်၌ စတုတ္ထီသက်၊ “ဝိသုဇ္ဈနံ ဝိသုဒ္ဓိ”ဟု ပြု၊ (တစ်နည်း) အရိယာမဂ်နှင့် နိဗ္ဗာန်ယူ၍ သာမီအနက်၌ ဆဋ္ဌီသက်၊ “ဧသ-သည်၊ ဝိသုဒ္ဓိယာ-ကိလေသာတို့မှ အထူးသဖြင့် စင်ကြယ်သော မဂ် နိဗ္ဗာန်၏၊ မဂ္ဂေါ-အကြောင်းတည်း”ဟု ပေး။ (ထေရ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၅၅၊ နေတ္တိ၊ဋ္ဌ၊၄၅၊ ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၁၊၁၁)
ဝိသုဒ္ဓိဝိဂြိုဟ်။ ။ “သဗ္ဗကိလေသတော ဝိသုဇ္ဈတီတိ ဝိသုဒ္ဓိ(နေတ္တိ၊ဋ္ဌ၊၄၅)၊ သကသကမဂ္ဂဝဇ္ဈကိလေသံ ဝိသောဓေတီတိ ဝိသုဒ္ဓိ(ပဋိသံ၊ဋ္ဌ၊၁၊၁၁၉)”ဟုပြုလျှင် မဂ်ကို ရ၏၊ “သဗ္ဗကိလေသတော ဝိသုဇ္ဈတီတိ ဝိသုဒ္ဓိ(နေတ္တိ၊ဋ္ဌ၊၄၅)၊ ဝိသုဇ္ဈန္တိ သတ္တာ ဧတာယ ရာဂါဒိမလေဟီတိ ဝိသုဒ္ဓိ(ဓာန်-ဋီ-၉)၊ သဗ္ဗသံကိလေသမလတော သုဇ္ဈတီတိ သုဒ္ဓိ၊ ဝိသေသတော+သုဒ္ဓိ ဝိသုဒ္ဓိ(ဝိသုဒ္ဓိ၊ဋီ၊၁၊၃၄၈)”ဟုပြုလျှင် နိဗ္ဗာန်ကို ရ၏၊ မဂ္ဂသဒ္ဒါ ဥပါယအနက်တည်း၊ “တံ တံ ကိစ္စံ ဟိတံ ဝါ နိပ္ဖာဒေတုကာမေဟိ မဂ္ဂိယတိ ဂဝေသိယတီတိ မဂ္ဂေါ(နီတိဓာတု-၂၈၇)”ဟု ပြု။
အနိစ္စလက္ခဏဝတ္ထုဂါထာနိဿယပြီးပြီ။