ဒုစ္စရိတဖလပီဠိတဝတ္ထုဂါထာ
ပထမကျော်၊ သာသနဓဇသိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ ဒေါ်ဝိဇ္ဇေသီ၏ သရုပ်ပြဓမ္မပဒကျမ်း
၂၂-နိရယဝဂ်
၂-ဒုစ္စရိတဖလပီဠိတဝတ္ထု
၃၀၇။ ကာသာဝ ကဏ္ဌာ ဗဟဝေါ၊ ပါပဓမ္မာ အသညတာ။
ပါပါ ပါပေဟိ ကမ္မေဟိ၊ နိရယံ တေ ဥပပဇ္ဇရေ။
ဤတရားဒေသနာတော်ကို ဘုရားရှင်သည် ရာဇဂြိုဟ်ပြည်အနီး ဝေဠုဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် ကဿပဘုရားရှင် လက်ထက်က သာသနာတော်ဘောင်သို့ ဝင်၍ ရဟန်းပြုပြီးလျှင် ရဟန်းအား လျောက်ပတ်သော အမှုကို မပြုကြပဲ ဒုစ္စရိတအမျိုးမျိုး ပြုသဖြင့် ဂေါတမဘုရားရှင် လက်ထက်တွင် ဒုစ္စရိတအကျိုးကို ခံစားနေရသော ပြိတ္တာကို အကြောင်းပြု၍ ဟောတော်မူသည်။
ဒေသနာတော် အဆုံး၌ များစွာသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ သောတာပန်စသည် ဖြစ်ကြသည်။
အနက်
ပါပဓမ္မာ၊ ယုတ်မာသော သဘောရှိကုန်သော။ အသညတာ၊ ကိုယ်နှုတ်နှလုံးကို မစောင့်စည်းကုန်သော။ ကာသာဝကဏ္ဌာ၊ သင်္ကန်းကို လည်ပင်း၌ ပတ်ကြကုန်သော။ ဗဟဝေါ၊ များစွာကုန်သော။ တေ ပါပါ၊ ထိုသူယုတ်မာတို့သည်။ အတ္တနာ၊ မိမိသည်။ ကတေဟိ၊ ပြုအပ်ကုန်သော။ ပါပေဟိ ကမ္မေဟိ၊ ယုတ်မာသော မကောင်းမှုတို့ကြောင့်။ နိရယံ၊ ငရဲသို့။ ဥပပဇ္ဇရေ၊ ကျရောက်ရကုန်၏။
စကားပြေ
ယုတ်မာသော သဘောရှိကုန်၍ ကိုယ်နှုတ်နှလုံးကို မစောင့်ပဲ သင်္ကန်းကို လည်ပင်း၌ ပတ်သော များစွာသော သူယုတ်မာတို့သည် မိမိပြုခဲ့သော မကောင်းမှုကံတို့ကြောင့် ငရဲသို့ ကျရောက်ကြရကုန်၏။
ပါဠိသဒ္ဒါခက်ဆစ်
ကာသာဝကဏ္ဍာ = ကာသာဝေါ ကဏ္ဌေ ယေသန္တိ ကာသာဝကဏ္ဌာ။ ကာသာဝ + ကဏ္ဌ + ယ။
အသညတာ = န သညတာ အသညတာ။ န + သညတ။ သညတ = သံ + ယမု + တ။
ဒုစ္စရိတဖလပီဠိတဝတ္ထု ပြီး၏။
အရှင်သုဇနာဘိဝံသ၏ ဓမ္မပဒဂါထာနိဿယ
၂၂-နိရယဝဂ်
၂-ဒုစ္စရိတဖလပီဠိတဝတ္ထုပါဠိဂါထာ
ပါပါ ပါပေဟိ ကမ္မေဟိ, နိရယံ တေ ဥပပဇ္ဇရေ။
ကာသာဝကဏ္ဌာ၊ သင်္ကန်းဖြင့် ပတ်ထားအပ်သော လည်ပင်းရှိကုန်သော။ ဝါ၊ လည်ပင်း၌ သင်္ကန်းရှိကုန် (ပတ်ထားကုန်) သော။ ဗဟဝေါ၊ များစွာကုန်သော။ ပါပဓမ္မာ၊ ယုတ်မာသော အကျင့်ရှိကုန်သော။ အသညတာ၊ ကိုယ်နှုတ်နှလုံးဖြင့်, စောင့်သုံး ခြင်းမရှိကုန်သော။ ဝါ၊ ကိုယ်နှုတ်နှလုံး,မစောင့်သုံးကုန်သော။၁ ပါပါ၊ ယုတ်မာကုန်သော။ တေ၊ ထိုရဟန်းတို့သည်။ ပါပေဟိ၊ ယုတ်မာကုန်သော။ ကမ္မေဟိ၊ ကံတို့ကြောင့်။ နိရယံ၊ ငရဲ၌။ ဥပပဇ္ဇရေ၊ ဖြစ်ရကုန်၏။ (ပါ-၃၀၇) [အနိယမ, နိယမထည့်၍ “ကာသာဝကဏ္ဌာ၊ ကုန်သော။ ပေ။ အသညတာ၊ ကုန်သော။ (ယေ) ပါပါ၊ အကြင်ယုတ်မာသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ (သန္တိ)၊ (တေ) ပါပါ၊ ထိုယုတ်မာသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည်။ ပေ။ ဥပပဇ္ဇရေ” ဟုလည်း ပေးကြ၏။]
၁။အသညတာ။ ။ “ကာယာဒိသံယမရဟိတာ”ကို ကြည့်၍ “သံယမနံ သညတံ၊ နတ္ထိ+ သညတံ ယေသန္တိ အသညတာ”ဟု ပြု၊ “ယမ ဥပရမေ သံပုဗ္ဗော, သံယမီတိ သညတော ပါဒိပုဗ္ဗ- သမာသော(မောဂ်ပံ-၅, ၁၀၉)”ကို ကြည့်၍ “သံယမန္တီတိ သညတာ၊ န+သညတာ အသညတာ” ဟု ပြု။ [ဓမ္မ.ဋ္ဌ၌ “ကာယာဒီဟိ သညမရဟိတာ(ဣတိ၊ဋ္ဌ၊၁၆၈)”ရှိလျှင် ပိုရှင်း၏။]
ဒုစ္စရိတဖလပီဠိတဝတ္ထုဂါထာနိဿယပြီးပြီ။