ဓမ္မိကတ္ထေရဝတ္ထုဂါထာ
ပထမကျော်၊ သာသနဓဇသိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ ဒေါ်ဝိဇ္ဇေသီ၏ သရုပ်ပြဓမ္မပဒကျမ်း
၉-ဓမ္မိကတ္ထေရဝတ္ထု
၈၄။ န အတ္တဟေတု န ပရဿ ဟေတု၊
န ပုတ္တမိစ္ဆေ န ဓနံ န ရဋ္ဌံ။
န ဣစ္ဆေယျ အဓမ္မေန သမိဒ္ဓိမတ္တနော၊
သ သီလဝါ ပညဝါ ဓမ္မိကော သိယာ။
ဤတရားဒေသနာတော်ကို ဘုရားရှင်သည် သာဝတ္ထိပြည် ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် သားနှင့်ဇနီးကိုပါ သာသနာ့ဘောင်သို့ဝင်စေ၍ ရဟန္တာအဖြစ်သို့ရောက်စေသော ဓမ္မိကထေရ်ကို အကြောင်းပြု၍ ဟောတော်မူသည်။
ဒေသနာတော်အဆုံး၌ များစွာသောပုဂ္ဂိုလ်တို့ သောတာပန်စသည် ဖြစ်ကြသည်။
အနက်
(ပဏ္ဍိတော နာမ၊ ပညာရှိမည်သည်။) အတ္တဟေတု၊ မိမိအကြောင်းကြောင့်။ (ပါပကမ္မံ၊ မကောင်းမှုကို။) န ကရောတိ၊ မပြု။ ပရဿဟေတု၊ သူတပါးအကြောင်းကြောင့်။ (ပါပကမ္မံ၊ ကို။) န ကရောတိ၊ မပြု။ (ပါပကမ္မေန၊ မကောင်းမှုကိုပြုသဖြင့်။) ပုတ္တံ၊ သားသမီးကို။ န ဣစ္ဆေယျ၊ အလိုမရှိရာ။ ဓနံ၊ ဥစ္စာကို။ န ဣစ္ဆေယျ၊ အလိုမရှိရာ။ ရဋ္ဌံ၊ တိုင်းပြည်ကို။ န ဣစ္ဆေယျ၊ အလိုမရှိရာ။ အဓမ္မေန၊ မတရားသဖြင့်။ အတ္တနော၊ မိမိ၏။ သမိဒ္ဓိ၊ ပြည့်စုံမှုကို။ န ဣစ္ဆေယျ၊ အလိုမရှိရာ။ သော၊ ထိုသို့သဘောရှိသောသူသည်။ သီလဝါ၊ သီလရှိသူသည်။ ပညဝါ၊ ပညာရှိသူသည်။ ဓမ္မိကော၊ တရားရှိသူသည်။ သိယာ၊ ဖြစ်ရာ၏။
စကားပြေ
ပညာမည်သည် မိမိအကြောင်းကြောင့်ဖြစ်စေ သူတပါးအကြောင်းကြောင့်ဖြစ်စေ မကောင်းမှုကိုမပြု၊ သားသမီး ဥစ္စာ တိုင်းပြည် မိမိပြည့်စုံမှုကို မတရားသဖြင့် မလိုလားသောသူသည် သီလ ပညာ တရားရှိသူ ဖြစ်ရာ၏။
မိမိနှင့်သူတပါးအတွက် မကောင်းမှုမပြုသူ သားသမီး ဥစ္စာပစ္စည်းနှင့် တိုင်းပြည်စည်းစိမ်ကို မတရားမယူလိုသူကို သီလဝါ ပညဝါ ဓမ္မိကော ခေါ်သည်။
ပါဠိသဒ္ဒါခက်ဆစ်
အတ္တဟေတု = အတ္တနော ဟေတု အတ္တဟေတု။ အတ္တ + ဟေတု။
သမိဒ္ဓိ = သမိဇ္ဈတိ ဣတိ သမိဒ္ဓိ။ သံ + ဣစ် + တိ။
ဓမ္မိကော = ဓမ္မံ စရတိ ဣတိ ဓမ္မိကော။ ဓမ္မ + ဏိက။
ဓမ္မိကတ္ထေရဝတ္ထု ပြီး၏။
အရှင်သုဇနာဘိဝံသ၏ ဓမ္မပဒဂါထာနိဿယ
၆-ပဏ္ဍိတဝဂ်
၉-ဓမ္မိကတ္ထေရဝတ္ထုပါဠိဂါထာ
န ပုတ္တမိစ္ဆေ န ဓနံ န ရဋ္ဌံ၊
န ဣစ္ဆေယျ အဓမ္မေန သမိဒ္ဓိမတ္တနော,
သ သီလဝါ ပညဝါ ဓမ္မိကော သိယာ။
(ပဏ္ဍိတော နာမ၊ ပညာရှိမည်သည်။) အတ္တဟေတု၊ မိမိဟူ သော အကြောင်းကြောင့်။ (ပါပံ၊ မကောင်းမှုကို။) န (ကရောတိ)၊ မပြု။ ပရဿ၊ သူတစ်ပါးဟူသော။ ဟေတု၊ အကြောင်းကြောင့်။ (ပါပံ၊ ကို။) န (ကရောတိ)၊ မပြု။ (ပါပကမ္မေန၊ မကောင်းမှုဖြင့်။) ပုတ္တံ၊ သားသမီးကို။ န ဣစ္ဆေ (ဣစ္ဆေယျ)၊ အလိုမရှိရာ။ ဓနံ၊ ဥစ္စာ ကို။ န ဣစ္ဆေ၊ ရာ။ ရဋ္ဌံ၊ တိုင်းနိုင်ငံကို။ န ဣစ္ဆေ၊ ရာ။ အဓမ္မေန၊ မတရားသဖြင့်။ အတ္တနော၊ မိမိ၏။ သမိဒ္ဓိံ၊ ပြည့်စုံခြင်းကို။ န ဣစ္ဆေယျ၊ ရာ။ သ (သော)၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည်သာ။ သီလဝါ၊ သီလရှိသူ သည်လည်းကောင်း။ ပညဝါ၊ ပညာရှိသူသည်လည်းကောင်း။ ဓမ္မိကော၊ တရားရှိသူသည်လည်းကောင်း။ သိယာ၊ ဖြစ်ရာ၏။ [ဣစ္ဆေ ကို ပထမပါဒ၌ပါ ယူ၍ “အတ္တဟေတု၊ ကြောင့်။ (ပါပံ၊ ကို။ ကာတုံ၊ ငှာ။) န ဣစ္ဆေ။ ပရဿ၊ သော။ ဟေတု၊ ကြောင့်။ (ပါပံ ကာတုံ) န ဣစ္ဆေ”ဟု လည်း ပေးကြ၏။] (ပါ-၈၄)
အတ္တဟေတု, ပရဿ။ ။ အတ္တဟေတု၌ ဟေတုမှိ(နီတိ-၅၇၉) သုတ်, အာလနေ စ၌ စသဒ္ဒါဖြင့် ဟိတ်အနက်၌ ပထမာသက်၊ ပရဿ၌ ဆဋ္ဌီ ဟေတွတ္ထေဟိ(မောဂ်-၂၊၂၂)သုတ်ဖြင့် ဟိတ်အနက်ဟောသဒ္ဒါ၏ အယှဉ်ဝယ် ဟိတ်အနက်၌ ဆဋ္ဌီသက်ရသည်၊ ထိုကြောင့် “ပရဿ-ဟူ သော၊ ဟေတု-ကြောင့်” ဟု ပေးရသည်၊ “ပရဿ-၏၊ ဟေတု-ကြောင့်” ဟုလည်း ပေးကြ၏။
ဓမ္မိကတ္ထေရဝတ္ထုဂါထာနိဿယပြီးပြီ။