နန္ဒိယဝတ္ထုဂါထာ
ပထမကျော်၊ သာသနဓဇသိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ ဒေါ်ဝိဇ္ဇေသီ၏ သရုပ်ပြဓမ္မပဒကျမ်း
၁၆-ပိယဝဂ်
၉-နန္ဒိယဝတ္ထု
၂၁၉။ စိရပ္ပဝါသိံ ပုရိသံ၊ ဒူရတော သောတ္ထိမာဂတံ။
ဉာတိမိတ္တာ သုဟဇ္ဇာ စ၊ အဘိနန္ဒန္တိ အာဂတံ။
၂၂၀။ တထေဝ ကတပုညမ္ပိ၊ အသ္မာ လောကာ ပရံ ဂတံ။
ပုညာနိ ပဋိဂဏှန္တိ၊ ပိယံ ဉာတီဝ အာဂတံ။
ဤတရားဒေသနာတော်ကို ဘုရားရှင်သည် ဗာရာဏသီပြည်အနီး မိဂဒါဝုန်တော၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် ဣသိပတနမဟာဝိဟာရကျောင်း ဒါယကာကြီး နန္ဒိယကို အကြောင်းပြု၍ ဟောတော်မူသည်။
ဒေသနာတော်အဆုံး၌ များစွာသော ပုဂ္ဂိုလ်တို့ သောတာပန်စသည် ဖြစ်ကြသည်။
အနက်
စိရပ္ပဝါသိံ၊ ကြာမြင့်စွာ ကွဲကွာ၍ နေသော။ ပုရိသံ၊ ပုဂ္ဂိုလ်ကို။ ဒူရတော၊ ရပ်ဝေးမှ။ သောတ္ထိံ၊ ချမ်းသာစွာ ပြန်ရောက်လာသူကို။ အာဂတံ ပုရိသံ၊ ပြန်ရောက်လာသူကို။ ဒိသွာ၊ မြင်၍။ ဉာတိမိတ္တာ စ၊ ဆွေမျိုးမိတ်ဆွေတို့သည်လည်းကောင်း။ သုဟဇ္ဇာ စ၊ ချစ်ကျွမ်းဝင်သူတို့သည်လည်းကောင်း။ အာဂတံ၊ ပြန်လာပြီဟု။ အဘိနန္ဒန္တိ၊ နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်ကုန်၏။
တထေဝ၊ ထိုနည်းတူသာလျှင်။ ကတပုညမ္ပိ၊ ပြုပြီးသော ကောင်းမှုရှိသူကိုလည်း။ အသ္မာ လောကာ၊ ဤပစ္စုပ္ပန်ဘဝမှ။ ပရံ၊ တမလွန်ဘဝသို့။ ဂတံ၊ သွားသော။ ကထပုညမ္ပိ၊ ပြုပြီးသော ကောင်းမှုရှိသူကိုလည်း။ ဉာတီ၊ ဆွေမျိုးတို့သည်။ အာဂတံ၊ ပြန်ရောက်လာသော။ ပိယံ၊ ချစ်ခင်သူကို။ ပဋိဂဏှန္တိ ဣဝ၊ ကြိုဆိုကြကုန်သကဲ့သို့။
ပုညာနိ၊ ကောင်းမှုတို့သည်။ ပဋိဂဏှန္တိ၊ ကြိုဆိုကြကုန်၏။
စကားပြေ
ကြာမြင့်စွာ ကွဲကွာ၍ ရပ်ဝေးမှ ချမ်းချမ်းသာသာ ပြန်ရောက်လာသူကို ဆွေမျိုးမိတ်ဆွေ၊ ချစ်ကျွမ်းဝင်သူတို့က ပြန်လာပြီဟု နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်ကြကုန်၏။ ထိုနည်းတူစွာ ဤပစ္စုပ္ပန်ဘဝမှ နောက်ဘဝသို့ သွားသော ကောင်းမှုပြုပြီးသူကို ဆွေမျိုးတို့က ပြန်ရောက်လာသော ချစ်ခင်သူကို ကြိုဆိုကြသကဲ့သို့ ကောင်းမှုတို့က ကြိုဆိုကြကုန်၏။
ဉာတိ—အရ၊ ဆွေမျိုးတော်စပ်သူ။
မိတ္တ—အရ၊ မြင်ဖူးအတူစားသောက်ဖူးသူ။
သုဟဇ္ဇာ—အရ၊ ချစ်ကျွမ်းဝင်သူ။
ပုညာနိ ပဋိဂဏှန္တိ—တမလွန်လောကသို့ ပြောင်းသွားသော ကောင်းမှုရှင်ကို မိဘအရာ၌ တည်သော ကောင်းမှုတို့သည် နတ်၌ဖြစ်သော အာယု၊ ဝဏ္ဏ၊ သုခ၊ ဗလ၊ အာဓိပတေယျ၊ ရူပ၊ ဂန္ဓ၊ ရသ၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗ ဟူသော လက်ဆောင်ဆယ်ပါးကို ယူ၍ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ကြိုဆိုနေကြပါသည်။
ပါဠိသဒ္ဒါခက်ဆစ်
အပဝါသီ = အပဝသီယိတ္ထာတိ အပဝါသိ။ အပ + ဝသ် + ဏီ။
ဉာတိမိတ္တာ = ဉာတိ စ မိတ္တာ စ ဉာတိမိတ္တာ။ ဉာတိ + မိတ္တ။
ဉာတိ = ဉာယတီတိ ဉာတိ။ ဉာ + တိ။
မိတ္တာ = မိဇ္ဇတိ သိနေဟတီတိ မိတ္တော။ မိဒ + တ။
သုဟဇ္ဇာ = သုန္ဒရံ ဟဒယံ ဧတဿာတိ သုဟဇ္ဇော။ သု + ဟဒယ + ဧတ။
ကတပုညံ = ကတာနိ ပုညာနိ ဧတေနာတိ ကတပုညော။ ကတ + ပုည + ဧတ။ (အ-ချေ၊ နျကို ဉပြု)
နန္ဒိယဝတ္ထု ပြီး၏။
ပိယဝဂ် ပြီး၏။
အရှင်သုဇနာဘိဝံသ၏ ဓမ္မပဒဂါထာနိဿယ
၁၆-ပိယဝဂ်
၉-နန္ဒိယဝတ္ထုပါဠိဂါထာ
ဉာတိမိတ္တာ သုဟဇ္ဇာ စ, အဘိနန္ဒန္တိ အာဂတံ။
စိရပ္ပဝါသိံ၊ ကြာရှည်စွာ ကွေကွင်း၍ နေရခြင်းရှိသော။၁ ဒူရတော၊ တစ်ရွာ တစ်ကျေး, ရပ်အဝေးမှ။ သောတ္ထိံ၊ ချမ်းချမ်းသာသာ။ အာဂတံ၊ ပြန်၍ရောက်လာသော။ ပုရိသံ၊ ယောကျ်ားကို။ ဉာတိမိတ္တာ၊ ဆွေမျိုးမိတ်ဆွေတို့သည်လည်းကောင်း။ သုဟဇ္ဇာ စ၊ ကောင်းသောစိတ်နှလုံးရှိကြသောချစ်ကျွမ်းဝင်သူတို့သည်လည်းကောင်း။ အာဂတံ၊ ပြန်လာပေပြီဟူ၍။ အဘိနန္ဒန္တိ၊ လက်ခံကြကုန်၏။ [“အနေကတ္ထတ္တာ ဓာတူနံ” အရ နန္ဒ ဓာတ် သမ္ပဋိစ္ဆနအနက်။] (ပါ-၂၁၉)
၁။ စိရပ္ပဝါသိံ။ ။ ပဝါသိံ၌ ပဥသာရသည် ဝိယောဂအနက်တည်း၊ “ပဝသနံ ပဝါသော (ကင်း၍နေခြင်း)၊ ပဝါသော+အဿ အတ္ထီတိ ပဝါသီ၊ ပဝသနသီလော ဝါ ပဝါသီ၊ စိရံ+ပဝါသီ စိရပ္ပဝါသီ”ဟု ပြု။ (သီဘာ၊၂၊၁၉၃၊ ဂဠုန်ပျံ-၃၃)
သန္ဓိရုပ်။ ။ “စိရံ+ပဝါသိံ”ဟုဖြတ်၊ နိဂ္ဂဟိတ်ကိုချေ, ပဒွေဘော်လာ(ရူ-၃၈)၊ (တစ် နည်း) နိဂ္ဂဟိတ်ကို ပဝဂ္ဂန္တ မ-ပြု, ယဝမဒနတရလာစာဂမာသုတ်၌ စသဒ္ဒါဖြင့် မကို ပပြု (ကစ္စည်း-၅၃)၊ (တစ်နည်း) တဒမိနာဒီနိ(မောဂ်-၁၊၄၇)သုတ်, ဗျဉ္ဇနေ စ၌ စသဒ္ဒါဖြင့် နိဂ္ဂဟိတ်ကို ပပြု။(နိဒီ-၃၈၊ ဝိဗော၊၃၀) [“စိရပ္ပဝါသိ”န္တိ ဧတ္ထ ပသဒ္ဒေါ သဝနကိရိယာယ ဝိယောဂဝိသိဋ္ဌတံ ဒီပေတိ၊-သာရတ္ထ၊၁၊၃၂၉။]
ပုညာနိ ပဋိဂ္ဂဏှန္တိ, ပိယံ ဉာတီဝ အာဂတံ။
တထေဝ၊ ပမာဆိုမူ, ထို့အတူသာလျှင်။ အသ္မာ လောကာ၊ ပါရမီစု, မြတ် ကောင်းမှုကို, ပြုစုခွင့်ရ, ဤဘဝမှ။ ပရံ ဂတံ၊ တမလွန်ဘဝ, နောက်လောကသို့, မုချ စုတေ, သွားရလေသော။ ကတပုညမ္ပိ၊ နေ့စဉ်မပြတ်, ပြုထားအပ်သည့်, သုံးရပ်သော ကောင်းမှုရှိသူကိုလည်း။ အာဂတံ၊ စီးပွားဥစ္စာ, ကောင်းစွာရှာလျက်, ဘယာမသန်း, အသပြာထမ်း၍, အေးချမ်းသာယာ, ပြန်၍လာသော။ ပိယံ၊ ချစ်ခင်လေးစား, အရေး ထားသည့်, သွေးသားစပ်နေ, ကိုယ့်မျိုးဆွေကို။ ဉာတီ၊ မိဘသားချင်း, အရင်းအချာ, ကြင်နာမြတ်နိုး, သူ့ဆွေမျိုးတို့သည်။ ပဋိဂ္ဂဏှန္တိ ဣဝ၊ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ, သူ့အလာကို, ကြည်သာရွှင်ပြ, လက်ခံကြိုဆိုကြကုန်သကဲ့သို့။ ပုညာနိ၊ မိဘအလား, သူပြုထားသည့်, များပြားထိုထို, သူ့ကုသိုလ်တို့သည်။ ပဋိဂ္ဂဏှန္တိ၊ ဆယ်ခုလျှမ်းဖြာ, နတ်ပဏ္ဏာဖြင့်, ဝမ်းသာ နှစ်လို, လက်ကမ်းကြိုဆိုကြလေကုန်သတည်း။ (ပါ-၂၂၀)
နန္ဒိယဝတ္ထုဂါထာနိဿယပြီးပြီ။
ပိယဝဂ်ဂါထာနိဿယပြီးပြီ။