အညတရဗြာဟ္မဏပဗ္ဗဇိတဝတ္ထုဂါထာ
ပထမကျော်၊ သာသနဓဇသိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ ဒေါ်ဝိဇ္ဇေသီ၏ သရုပ်ပြဓမ္မပဒကျမ်း
၂၆-ဗြာဟ္မဏဝဂ်။ ၆-အညတရဗြာဟ္မဏပဗ္ဗဇိတဝတ္ထု
၃၈၈။ ဗာဟိတပါပေါတိ ဗြာဟ္မဏော၊ သမစရိယာ သမဏောတိ ဝုစ္စတိ။
ပဗ္ဗာဇယမတ္တနော မလံ၊ တသ္မာ “ပဗ္ဗဇိတော”တိ ဝုစ္စတိ။
ဤတရားဒေသနာတော်ကို ဘုရားရှင်သည် သာဝတ္ထိပြည် ဇေတဝန်ကျောင်းတော်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် သာသနာပ ရသေ့အဝတ်ကို ဝတ်ထားသော ပုဏ္ဏားသည် ဘုရားရှင်က တပည့်များကို ပဗ္ဗဇိတဟု ခေါ်သကဲ့သို့ မိမိကိုလည်း ပဗ္ဗဇိတ ခေါ်သင့်ကြောင်းကို လျှောက်ထားသော သာသနာပ ရသေ့ပုဏ္ဏားကို အကြောင်းပြု၍ ဟောတော်မူသည်။
ဒေသနာတော်အဆုံး၌ ရသေ့ သောတာပန် ဖြစ်သည်။
အနက်
ယသ္မာ၊ အကြင်ကြောင့်။ ဗာဟိတပါပေါ၊ မကောင်းမှုအကုသိုလ်တို့ကို ပယ်ပြီးပြီ။ တသ္မာ၊ ထို့ကြောင့်။ ဗြာဟ္မဏောတိ၊ ဗြာဟ္မဏဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ဆိုအပ်၏။ သမစရိယာ၊ မကောင်းမှုအကုသိုလ်တို့ကို ငြိမ်းစေတတ်သောကြောင့်။ သမဏောတိ၊ သမဏဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ဆိုအပ်၏။ ယော၊ အကြင်သူသည်။ အတ္တနော၊ မိမိ၏။ မလံ၊ ရာဂစသော အညစ်အကြေးကို။ ပဗ္ဗာဇယံ-ပဗ္ဗာဇယန္တော၊ ထုတ်ပယ်လျက်။ စရတိ၊ ကျင့်၏။ သော၊ ထိုသူကို။ တသ္မာ၊ ထိုသို့ ရာဂစသော အညစ်အကြေးကို ထုတ်ပယ်၍ ကျင့်သောကြောင့်။ ပဗ္ဗဇိတောတိ၊ ပဗ္ဗဇိတဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ဆိုအပ်၏။
စကားပြေ
အလုံးစုံသော မကောင်းမှုအကုသိုလ်တို့ကို ပယ်ပြု၍ပြီးသူကို ဗြာဟ္မဏဟု ဆိုထိုက်၏၊ မကောင်းမှုတို့ကို ငြိမ်းစေသောသူကို သမဏဟု ဆိုထိုက်၏၊ မိမိ၏ ရာဂ စသော အညစ်အကြေးကို ထုတ်ပယ်၍ ကျင့်သောသူကို ပဗ္ဗဇိတဟု ဆိုထိုက်၏။
ပါဠိစကားလုံး ဖွဲ့စည်းပုံ
ဗာဟိတပါပေါ = ဗာဟိတာနိ ပါပါနိ ယဿာတိ ဗာဟိတပါပေါ။ ဗာဟိတ+ပါပ+ယ။
သမစရိယာ = စရဏံ စရိယာ။ စရိ+ဏျ။ သမေန စရိယာ သမစရိယာ။ သမ+စရိယာ။
ပဗ္ဗဇိတော = ပဗ္ဗဇေတီတိ ပဗ္ဗဇိတော။ ပ+ပဇ်+တ။
အညတရဗြာဟ္မဏပဗ္ဗဇိတဝတ္ထုပြီး၏။
အရှင်သုဇနာဘိဝံသ၏ ဓမ္မပဒဂါထာနိဿယ
၂၆-ဗြာဟ္မဏဝဂ်
၆-အညတရဗြာဟ္မဏပဗ္ဗဇိတဝတ္ထုပါဠိဂါထာ
ပဗ္ဗာဇယ မတ္တနော မလံ, တသ္မာ ပဗ္ဗဇိတောတိ ဝုစ္စတိ။
ဗာဟိတပါပေါ၊ မျောစေအပ်ပြီးသော မကောင်းမှုရှိ၏။ ဣတိ၊ ထိုကြောင့်။ ဗြာဟ္မဏော၊ ဗြာဟ္မဏဟူ၍။၁ ဝုစ္စတိ၊ ဆိုအပ်၏။ သမစရိယာ၊ အကုသိုလ်တို့ကို ငြိမ်းစေ ၍ ကျင့်ခြင်းကြောင့်။ (အကုသိုလ်တို့ကို ငြိမ်းေအောင် ကျင့်ခြင်းကြောင့်)။ ဝါ၊ အကုသိုလ် တို့ကို ငြိမ်းစေသော အကျင့်ကြောင့်။ သမဏောတိ၊ သမဏဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ဆိုအပ်၏။ အတ္တနော၊ မိမိ၏။ မလံ၊ ရာဂစသော အညစ်အကြေးကို။ ပဗ္ဗာဇယံ (ပဗ္ဗာဇယန္တော)၊ နှင်ထုတ်ပယ်ရှားလျက်။ (စရတိ၊ ကျင့်တတ်၏။) တသ္မာ၊ ထိုကြောင့်။ ပဗ္ဗဇိတောတိ၊ ပဗ္ဗဇိတဟူ၍။ ဝုစ္စတိ၊ ၏။ (ပါ-၃၈၈)
၁။ဗြာဟ္မဏော။ ။ “ဗြဟ္မာယေဝ ဗြာဟ္မဏော၊ [ဗြဟ္မ(သေဋ္ဌအနက်)+ဏ၊ န-လာ၊ ဏပြု, ဗြ၌ ဒီဃပြု၊] ဗြာဟ္မဏေ+(အရိယာယ ဇာတိယာ) ဇာတော ဗြာဟ္မဏော-မြတ်သောတရား၌ အရိယာဇာတ်အားဖြင့် ဖြစ်သူ၊ (တစ်နည်း) ဗြာဟ္မဏဿ (ဘဂဝတော)+ပုတ္တော ဗြာဟ္မဏောမြတ်သော ဘုရားရှင်၏သား၊ [ဗြာဟ္မဏ+ဏ၊] ဤကား “သေဋ္ဌတ္ထေန ဗြာဟ္မဏသင်္ခါတေ ဓမ္မေ အရိယာယ ဇာတိယာ ဇာတာ, ဗြာဟ္မဏဘူတဿ ဝါ ဘဂဝတော ဩရသပုတ္တာတိ.. ဗြာဟ္မဏာ နာမ(ဥဒါန၊ဋ္ဌ၊၅၃)”ဟူသော အဖွင့်အတိုင်းတည်း၊ ဤအဖွင့်တွင် “ဗြာဟ္မဏသင်္ခါတေ, ဗြာဟ္မဏဘူတဿ”တို့ကို “ဗြဟ္မသင်္ခါတေ, ဗြဟ္မဘူတဿ”ဟု ပြင်လိုကြ၏၊ ထိုအလို “ဗြဟ္မေ+ဇာတော ဗြာဟ္မဏော၊ (တစ်နည်း) ဗြဟ္မဿ+ပုတ္တော ဗြာဟ္မဏော”ဟုပြု။
မ၊ဋီ၊၂၊၂၃၉။ ။ ဗြဟ္မတော+အာဂတော ဗြဟ္မာ-မြတ်သောဘုရားရှင်မှ ဖြစ်ပေါ် လာသော အရိယမဂ်၊ [ဗြဟ္မ(သေဋ္ဌအနက်)+ဏ၊] ဗြဟ္မံ+အဏိ အညာသီတိ ဗြာဟ္မဏော-အရိယာ မဂ်ကို သိပြီးသော ရဟန္တာ။ [ဗြဟ္မ+အဏဓာတ်(သိခြင်းအနက်)+အ။]
အညတရဗြာဟ္မဏပဗ္ဗဇိတဝတ္ထုဂါထာနိဿယပြီးပြီး။