ပုဏ္ဏဒါသီဝတ္ထုဂါထာ
ပထမကျော်၊ သာသနဓဇသိရီပဝရ ဓမ္မာစရိယ ဒေါ်ဝိဇ္ဇေသီ၏ သရုပ်ပြဓမ္မပဒကျမ်း
၁၇-ကောဓဝဂ်
၆-ပုဏ္ဏဒါသီဝတ္ထု
၂၂၆။ သဒါ ဇာဂရမာနာနံ၊ အဟောရတ္တာနုသိက္ခိနံ။
နိဗ္ဗာနံ အဓိမုတ္တာနံ၊ အတ္ထံ ဂစ္ဆန္တိ အာသဝါ။
ဤတရားဒေသနာတော်ကို ဘုရားရှင်သည် ဂိဇ္ဈကုဋတောင်၌ သီတင်းသုံးနေတော်မူစဉ် ဘုရားရှင်အား ဆန်ကွဲမီးကင်မုန့်ကို လှူရာ မိမိရှေ့တွင် ဘုဉ်းပေးသည်ကို မြင်ရသောကြောင့် ဝမ်းမြောက်နေသော ဗာရာဏသီသဌေး၏ ကျွန်မ ပုဏ္ဏာကို အကြောင်းပြု၍ ဟောတော်မူသည်။
ဒေသနာတော်အဆုံး၌ ပုဏ္ဏာကျွန်မ သောတာပန်ဖြစ်သည်။
အနက်
သဒါ၊ အခါခပ်သိမ်း။ ဇာဂရမာနာနံ၊ နိုးကြားကြကုန်သော။ အဟောရတ္တာနုသိက္ခိနံ၊ နေ့ညဉ့်ပတ်လုံး သုံးပါးသော သိက္ခာကို ကျင့်ကြကုန်သော။ နိဗ္ဗာနံ၊ နိဗ္ဗာန်သို့။ အဓိမုတ္တာနံ၊ စိတ်ညွတ်သူတို့အား။ အာသဝါ၊ အာသဝေါတရားတို့သည်။ အတ္ထံ၊ ချုပ်ငြိမ်းခြင်းသို့။ ဂစ္ဆန္တိ၊ ရောက်ကုန်၏။
စကားပြေ
အမြဲနိုးကြား၍ နေ့ညဉ့်ပတ်လုံး သိက္ခာသုံးပါးကို ကျင့်ကာ နိဗ္ဗာန်သို့ စိတ်ညွှတ်သူတို့အား အာသဝေါတရားများ ချုပ်ငြိမ်းကြသည်။
ပါဠိသဒ္ဒါခက်ဆစ်
ဇာဂရမာနာနံ = ဇာဂရတီတိ ဇာဂရမာနော။ ဇာဂရ် + အ + မာန။
အဟောရတ္တာနုသိက္ခိနံ = အဟဉ္စ ရတ္တိ စ အဟောရတ္တံ။ အဟ + ရတ္တိ။ အဟောရတ္တံ အနုသိက္ခန္တိ သီလေနာတိ အဟောရတ္တာနုသိက္ခီ။ အဟောရတ္တ + အနု + သိက္ခ် + ဏီ။
အတ္ထံ = အသနံ ဝိနာသနံ အတ္ထံ။ အသ် + တ။
ပုဏ္ဏဒါသီဝတ္ထု ပြီး၏။
အရှင်သုဇနာဘိဝံသ၏ ဓမ္မပဒဂါထာနိဿယ
၁၇-ကောဓဝဂ်
၆-ပုဏ္ဏဒါသီဝတ္ထုပါဠိဂါထာ
နိဗ္ဗာနံ အဓိမုတ္တာနံ, အတ္ထံ ဂစ္ဆန္တိ အာသဝါ။
သဒါ၊ အခါခပ်သိမ်း။ ဇာဂရမာနာနံ၊ နိုးကြားကုန်သော။ အဟောရတ္တာနုသိက္ခီနံ၊ နေ့ညဉ့်ပတ်လုံး သိက္ခာသုံးပါးကို ကျင့်ကုန်သော။ [ဂါထာ၌ ဆန်းကြောင့် ရဿပြုသည်။] နိဗ္ဗာနံ၊ နိဗ္ဗာန်သို့။ အဓိမုတ္တာနံ၊ စွဲစွဲမြဲမြဲ သက်ဝင်သူတို့၏။ ဝါ၊ စိတ်ညွတ်သူတို့၏။ အာသဝါ၊ အာသဝေါတရားတို့သည်။ အတ္ထံ၊ ချုပ်ငြိမ်းပျက်ယွင်း, မရှိခြင်းသို့။ ဂစ္ဆန္တိ၊ ရောက် ကုန်၏။ (ပါ-၂၂၆)
ပုဏ္ဏဒါသီဝတ္ထုအဋ္ဌကထာဂါထာ
ဧတံ တေ ဘောဇနံ အာသိ, ကသ္မာ ဒါနိ န ဘုဉ္ဇသိ။
(တွံ၊ သင်သည်။ ပုဗ္ဗေ၊ ရှေး၌။) တိဏပရိဃာသံ၊ စားကြွင်းမြက်ငုတ်ကို။ ဘုတွာ၊ စား၍လည်းကောင်း။ အာစာမကုဏ္ဍကံ၊ ထမင်းရည် ထမင်းချိုး ဆန်ကွဲကို။၁ ဘုတွာ၊ စားသောက်၍လည်းကောင်း။ (ဝဍ္ဎိတော၊ ကြီးပြင်းခဲ့ရသည်။ အာသိ၊ ဖြစ်ခဲ့ပြီ။) ဧတံ၊ ဤအစာသည်။ (ပုဗ္ဗေ၊ ရှေး၌။ ဝါ၊ ရှေးတုန်းက။) တေ၊ သင်၏။ ဘောဇနံ၊ စားနေကျ အစာသည်။ အာသိ၊ ဖြစ်ခဲ့ပြီ။ ဒါနိ၊ ယခုအခါ၌။ (တံ၊ ထိုအစာကို။) ကသ္မာ၊ အဘယ် ကြောင့်။ န ဘုဉ္ဇသိ၊ မစားသနည်း။ (ဋ္ဌ-၂၁၄)
၁။ အာစာမကုဏ္ဍကံ။ ။ “အာစာမကုဏ္ဍကန္တိ အာစာမော ဝုစ္စတိ ဩဒနာဝသေသံ၊ ကုဏ္ဍကန္တိ ကုဏ္ဍကမေဝ(ဇာ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၆၄)”ဟူသော အဖွင့်အရ အာစာမဟူသည် ထမင်းကြွင်း, ထမင်းကျန်တည်း၊ ထိုထမင်းကြွင်း, ထမင်းကျန်ဟူသည်လည်း ဤ၌ ထမင်းရည်, ထမင်းချိုး သာတည်း။ မှန်၏-အာစာမသဒ္ဒါသည် ထမင်းရည်, ထမင်းချိုးဟူသော အနက်၂မျိုးကို ဟော နိုင်၏(ဒီ၊ဋ္ဌ၊၁၊၂၉၅)၊ ဇာ၊ဋ္ဌ၊၂,၂၆၂-၃၌လည်း “အဝဿာန ဈာမကဘတ္တ ဝိဃာသတိဏာနိ (ထမင်းရည် ထမင်းချိုး စားကြွင်းမြက်ငုတ်တို့ကို) ဒတွာ တံ ပဋိဇဂ္ဂိ၊ ဩဒနကဉ္ဇကဉ္စ(ထမင်း ရည်ကိုလည်းကောင်း ) ဈာမကဘတ္တဉ္စ ဝိဃာသတိဏဉ္စ ခါဒါပေတွာ”ဟု ထမင်းရည်, ထမင်းချိုး ၂မျိုးလုံးကို ဆို၏။ [အာစမီယတေတိ အာစာမော၊ အာ+စမု အဒနေ+ဏ၊ ဤ၌ အာရှေးရှိသဖြင့် ပါနအနက်(ဓာန်-ဋီ-၄၆၆)၊ ကုဏ္ဍတိ ဒဟတီတိ ကုဏ္ဍော၊ ကုဏ္ဍော ဧဝ ကုဏ္ဍကော(ဓာန်-ဋီ-၄၅၄၊ ဓာဒီ)၊ အာစာမော စ+ကုဏ္ဍကော စ အာစာမကုဏ္ဍကံ။]
ဗဟုံ တတ္ထ မဟာဗြဟ္မေ, အပိ အာစာမကုဏ္ဍကံ။
မဟာဗြဟ္မေ၊ အို..မြတ်သောကုန်သည်! ယတ္ထ၊ အကြင်အရပ်၌။ ပေါသံ၊ သတ္တဝါကို။ (ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ကို)။ ဇာတိယာ၊ အမျိုးဇာတ်အားဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ ဝိနယေန ဝါ၊ အကျင့်အားဖြင့်သော်လည်းကောင်း။ န ဇာနန္တိ၊ မသိကုန်။ တတ္ထ၊ ထိုအရပ်၌။ အာစာမကုဏ္ဍကံ အပိ၊ ထမင်းရည် ထမင်းချိုး ဆန်ကွဲသည်သော်မှ လည်း။ ဗဟု၊ များလှပါပြီ။ [ဂါထာ၌ သုခုစ္စာရဏအကျိုးငှါ နိဂ္ဂဟိတ်လာ၊ ဇာ၊ဋ္ဌ၊၂၊၂၆၄၌ “ဗဟု”ပင် ရှိ၏။] (ဋ္ဌ-၂၁၅)
ဇာနန္တော ဇာနမာဂမ္မ, န တေ ဘက္ခာမိ ကုဏ္ဍကံ။
တွဉ္စ၊ သင်သည်ကား။ ခေါ၊ စင်စစ်။ မံ၊ ကျွန်ုပ်ကို။ ယာဒိသော၊ ယင်းကဲ့သို့ ရှု အပ်သော။ အယံ၊ ဤမြင်းသည်။ ဟယုတ္တမော၊ မြတ်သောမြင်းဟူ၍။ ဝါ၊ အမျိုးကောင်း သောမြင်းဟူ၍။ [ဟယတိ သီဃံ ဂစ္ဆတီတိ ဟယော၊ ဟယော စ+သော+ဥတ္တမော စာတိ ဟယုတ္တမော။ နီတိဓာတု-၁၃၉။] ပဇာနာသိ၊ အပြားအားဖြင့်သိ၏။ ဝါ၊ သေချာစွာသိ၏။ ဇာနန္တော၊ မိမိစွမ်းရည်ကိုသိသော။ (အဟံ၊ ကျွန်ုပ်သည်။) ဇာနံ၊ စွမ်းရည်ကိုသိသော။ (တံ၊ သင့်ကို။) အာဂမ္မ၊ စွဲ၍။ တေ၊ သင်၏။ (သန္တိကေ၊ အထံ၌။) ကုဏ္ဍကံ၊ ဆန်ကွဲကို။ (ဆန်ကွဲယာဂုကို)။ န ဘက္ခာမိ၊ မစားနိုင်ပါ။ (ဋ္ဌ-၂၁၆)
ပုဏ္ဏဒါသီဝတ္ထုဂါထာနိဿယပြီးပြီ။